«ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ. 7/10/2018)

Ο άνθρωπος μπροστά σε ηθικά διλήμματα

Του Στράτου Κερσανίδη

Στη ζωή όλων των ανθρώπων έρχονται στιγμές που βρίσκονται αντιμέτωποι με ηθικά διλήμματα. Είναι εκείνες οι κρίσιμες στιγμές που ο άνθρωπος έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο με τη συνείδησή του και η απόφαση που θα πάρει μπορεί να τον σημαδέψει για πάντα.

Προσωπικά αγαπώ εκείνο το σινεμά που καταφέρνει και εγκαθίσταται μέσα μου με τρόπο απλό, φυσικό, όπως ο αέρας που αναπνέω. Που έρχεται και με κυριεύει με το εύρος των συναισθημάτων και τη δύναμη των νοημάτων που εκπέμπει χωρίς να δημιουργεί θόρυβο. Το σινεμά των μικρών μεγεθών αλλά των μεγάλων τριγμών. Κι όταν αναφέρομαι σε τριγμούς εννοώ εκείνο το ψυχικό ράγισμα μπροστά στα καθημερινά ζητήματα της ανθρώπινης κατάστασης.

Μια τέτοια ταινία είναι η «Περίπτωση συνείδησης» (Bedoom tarikh, bedoon emza), του Βαχίντ Ζαλιλβάντ, ένα ακόμη εξαιρετικό δείγμα του ιρανικού κινηματογράφου ο οποίος γεννά συνεχώς νέους ταλαντούχους σκηνοθέτες.

Κεντρικός ήρωας είναι ένας ιατροδικαστής ο οποίος χωρίς να φέρει καμία ευθύνη εμπλέκεται σε ένα αυτοκινητικό ατύχημα με αποτέλεσμα να τραυματιστεί ελαφρά ένα 8χρονο αγόρι. Ο άνδρας προθυμοποιείται να πληρώσει τις υλικές ζημιές και να μεταφέρει το αγόρι στο νοσοκομείο. Όμως παρά την επιμονή του ο πατέρας του παιδιού αρνείται τη βοήθεια που του προσφέρει.

Την επόμενη μέρα το άψυχο σώμα του 8χρονου παιδιού μεταφέρεται για αυτοψία στο νοσοκομείο όπου εργάζεται ο ιατροδικαστής. Όπως είναι φυσικό ταράζεται αλλά η πρώτη εξέταση δείχνει πως ο θάνατός του δεν οφείλεται στο ατύχημα αλλά σε άλλα αίτια. Το παιδί έχει πεθάνει από δηλητηρίαση λόγω κατανάλωσης χαλασμένου κρέατος! Και ενώ ο πατέρας του παιδιού αναζητά εκδίκηση από εκείνον που του πούλησε το χαλασμένο κρέας, ο ιατροδικαστής βρίσκεται αντιμέτωπος με τη συνείδησή του. Παλεύοντας με τα τεράστια ηθικά διλήμματα που τον βασανίζουν, ζητά την εκταφή του παιδιού ώστε να διενεργηθεί νέα νεκροψία.

Βλέποντας την ταινία στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης τον περασμένο Νοέμβριο, ένιωσα τους εσωτερικούς τριγμούς ενός ουμανιστικού σινεμά που το θέμα του είναι μια καθημερινή αλλά και μοναδική ιστορία η οποία μέσα αποκτά διαστάσεις οικουμενικές. Η σκηνοθετική προσέγγιση του Βαχίντ Ζαλιλβάντ, έχει ρυθμό, δεν αφήνει κενά, η αφήγησή του είναι μεστή, τα κομμάτια σχηματοποιούνται με ιδιαίτερη προσοχή και στην παραμικρή λεπτομέρεια. Ο σκηνοθέτης κυριολεκτικά κεντάει, δεν αφήνει κενά και μας οδηγεί με σιγουριά μέχρι το ανοιχτό φινάλε.

Αυτό το σινεμά αγαπώ. Το σινεμά των ανθρώπων. Το σινεμά το οποίο χωρίς δισταγμό θέτει με ένταση το ηθικό δίλημμα το οποίο βασανίζει τον κεντρικό χαρακτήρα. Κι αυτός δεν μπορεί να ησυχάσει, αναζητά τρόπους λύτρωσης την οποία επιδιώκει ακόμη και μέσω της αυτοθυσίας.

Η ταινία μέσω των συνειδησιακών διλλημάτων που αντιμετωπίζει ο ήρωας, αναδεικνύει τις ηθικές αξίες οι οποίες αποτελούν τη σταθερή βάση για τη λειτουργία της κοινωνίας και των ανθρώπινων σχέσεων. Ηθικές αξίες όχι με τη θεολογική έννοια αλλά με την ανθρωπιστική τους διάσταση.

Πολύ καλή δουλειά όμως έχει γίνει και στους χαρακτήρες. Βασικό στοιχείο για μια τέτοιου είδους ταινία. Ο Ζαλιλβάντ τους χτίζει βήμα-βήμα μέσα από τις προσωπικές τους διαδρομές και τις επιλογές τους.

Ο σκηνοθέτης ξεκινά την αφήγησή του και δεν την αφήνει παρά μόνον αφού την κάνει φύλο και φτερό. Χωρίς το παραμικρό ψεγάδι η θαυμάσια αυτή ταινία από το Ιράν γητεύει με το ύφος, την αισθητική αλλά κυρίως με το ήθος της.

Ε, ναι. Αυτό το σινεμά αγαπώ. Το σινεμά των καθημερινών ανθρώπων και των διαρκών αντιφάσεων. Πραγματικό μάθημα κινηματογράφου!

Η ταινία, η οποία είχε προβληθεί στο 58ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με τον τίτλο «Χωρίς όνομα, χωρίς υπογραφή», κέρδισε τον Αργυρό Αλέξανδρο και το βραβείο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κινηματογραφικού Τύπου (FIPRESCI).

strakersan@gmail.com

https://kersanidis.wordpress.com

 

 

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s