«ΣΤΟ ΒΑΘΥ ΓΑΛΑΖΙΟ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 10/6/2018)

Ο άνθρωπος στον πλανήτη Γη

Του Στράτου Κερσανίδη

Υπάρχουν δυο λέξεις οι οποίες αν και σηματοδοτούν αντίθετα πράγματα αποτελούν επί της ουσίας τα βασικά συστατικά επάνω στα οποία βάδισε η Ιστορία και οικοδομήθηκε ο πολιτισμός. Από τη μια μεριά είναι η ‘Βία’ κι από την άλλη η ‘Επιστήμη’. Πρόκειται για τη μεγάλη αντίφαση, για την αιώνια σύγκρουση η οποία λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη αφού αυτό το οποίο πηγάζει από μέσα της είναι η σύνθεση των αντιθέσεων που πιο ποιητικά θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε ‘αντιφατική γοητεία της ανθρώπινης παρουσίας στον πλανήτη’.

Ο Βιμ Βέντερς, με την 24η ταινία μυθοπλασίας (έχει σκηνοθετήσει και τρία ντοκιμαντέρ), «Στο βαθύ γαλάζιο» (Submergence), μεταφέρει στον κινηματογράφο το ομώνυμο βιβλίο του Τζ. Μ. Λέντγκαρντ. Πρόκειται για μια ιστορία η οποία ξεκινά από την τυχαία συνάντηση δύο ανθρώπων σε ένα ειδυλλιακό ξενοδοχείο στη Νορμανδία. Της Ντανιέλ Φλάντερς και του Τζέιμς Μορ, μιας γυναίκας και ενός άνδρα οι οποίοι ερωτεύονται κεραυνοβόλα και δυνατά. Η Ντανιέλ είναι μαθηματικός-βιολόγος και στο πλαίσιο μιας έρευνας για την προέλευση της ζωής στον πλανήτη, κάνει καταδύσεις σε μεγάλα βάθη στους ωκεανούς. Ο Τζέιμς είναι πράκτορας των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών και η επόμενη αποστολή του είναι να πάει στη Σομαλία και να εξαρθρώσει μια ομάδα τζιχαντιστών, υποδυόμενος έναν μηχανικό εξειδικευμένο σε εργασίες ύδρευσης. Όταν έρχεται η ώρα αναχωρούν και οι δυο για τις αποστολές τους, εκείνη για τα νησιά Φερόε κι εκείνος για την Αφρική. Όταν ο Τζέιμς δεν απαντά στις συνεχείς κλήσεις της Ντανιέλ εκείνη αρχίζει να ανησυχεί. Δε γνωρίζει βέβαια πως ο αγαπημένος της έχει συλληφθεί από τους τζιχαντιστές και δεν μπορεί να επικοινωνήσει μαζί της.

Αναρωτιέμαι πως θα μπορούσε κάποιος να χαρακτηρίσει την ταινία του Βέντερς. Κι ακόμη ποια θα μπορούσε να είναι μια δεύτερη ανάγνωσή της. Γιατί με μια πρώτη ματιά ο βιαστικός θεατής θα μπορούσε να πέσει στην παγίδα και να τη χαρακτηρίσει ως ένα απλοϊκό αισθηματικό δράμα. Είναι όμως έτσι;

Θα συμφωνήσω πως εάν θέλουμε να κατηγοριοποιήσουμε το φιλμ «Στο απέραντο γαλάζιο», το κατατάσσουμε στις δραματικές ταινίες, δηλαδή σε μια τεράστια γκάμα ταινιών με τον ίδιο χαρακτηρισμό αλλά και με τεράστιες διαφορές μεταξύ τους. Όμως θα διαφωνήσω κάθετα με το χαρακτηρισμό ‘απλοϊκό’, γιατί η ταινία μόνον απλοϊκή δεν είναι. Πρώτα απ’ όλα οι δύο πρωταγωνιστικοί χαρακτήρες αντιπροσωπεύουν τους αντίποδες επάνω στους οποίους πατά η ανθρώπινη Ιστορία και ο Πολιτισμός: την επιστήμη και τη βία. Ο Βιμ Βέντερς δεν καταφεύγει στη μέθοδο της εύκολης εξήγησης των γεγονότων. Κοσμοπολίτης και κοσμογυρισμένος δεν ανήκει στην κατηγορία των ανθρώπων που κρίνουν και κατακρίνουν με την άνεση της αυθεντίας. Την άνεση που δίνει η από καθέδρας ‘ανωτερότητα’ του δυτικού πολιτισμού να θεωρεί πως το δίκιο είναι ex officio με το μέρος του. Χωρίς, φυσικά, να δίνει το δίκιο στη βαρβαρότητα των τζιχαντιστών, δεν βλέπει τους τελευταίους ως δαίμονες αλλά προσπαθεί να τους προσεγγίσει με τα ανθρώπινα μέτρα, ως κάποιους οι οποίοι πιστεύουν σε κάτι και δρουν με βάση την πίστη τους. Από τη άλλη μεριά και χωρίς να λαϊκίζει και να δημαγωγεί, όπως γίνεται συχνά με ταινίες οι οποίες έχουν μια οικολογίζουσα προσέγγιση, ο Βιμ Βέντερς στέκεται στη δύναμη της ανθρώπινης σκέψης και στην ικανότητά της να σώσει τον πλανήτη.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s