«Ο κλήρος της τρικυμίας», του Παύλου Κάγιου

Την Παρασκευή 9 Μαρτίου παρουσιάσαμε το βιβλίο του Παύλου Κάγιου, «Ο κλήρος της τρικυμίας». 

Η παρουσίαση έγινε στο φιλόξενο καφενείο Περικλήδες, στο Χορτιάτη.

Μαζί μου ήταν, εκτός από το συγγραφέα, Παύλο Κάγιο,  η Αικατερίνη Γεωργιάδου και ο Μπάμπης Νανακούδης. 

«Από πού; Προς που; Με ακούει κανείς; Πως είναι η ζωή εκεί έξω; Με τι μοιάζει; Με τα σωθικά της μαμάς μου; Εσείς που ακούω τις φωνές σας και σας βλέπω θαμπά με κλειστά μάτια, πως είσαστε; Απαλοί όσο και ο αμνιακός σάκος που με περικλείει; Αξίζει να σας γνωρίσω; Ποιος αποφασίζει γα την τύχη μου;».

Εάν δεχτούμε την ισχύ της ρήσης ‘η αρχή είναι το ήμισυ του παντός’, ήδη το πρώτο σημαντικό βήμα έχει γίνει. Ο συγγραφέας έχει καταφέρει να πιάσει τον αναγνώστη, να τον αρπάξει και να τον οδηγήσει παραπέρα.

Ο πρώτος, λοιπόν, ήρωας που συναντάμε στο μυθιστόρημα είναι ένα έμβρυο. Το οποίο αισθάνεται, ακούει και βλέπει θαμπά μέσα από την κοιλιά της μάνας του.

Δεν ξέρω εάν κάτι τέτοιο ισχύει, όπως δεν ξέρω εάν υπάρχει κάποιος που να μπορεί να το επιβεβαιώσει. Όμως δεν έχει καμία σημασία. Η μυθοπλασία δίνει περιθώρια ελευθερίας στο συγγραφέα, αυτός το εκμεταλλεύεται και με αυτόν τον τρόπο ξεκινά τη αφήγησή του.

Το έμβρυο δε μένει πάντα έμβρυο, γεννιέται, παρά τη συμβουλή του προπάππου του, ο οποίος του λέει πως δεν αξίζει αυτός ο κόσμος και καλά θα κάνει να μη βγει από εκεί που βρίσκεται. Είναι  ο Θόδωρος, ο κεντρικός ήρωας αυτής της αφήγησης. Με καταγωγή από την ιστορική οικογένεια των Βεργινάδων.

Αλλά δεν είναι αυτός ο μοναδικός κεντρικός ήρωας του βιβλίου. Είναι και η Ιωάννα, ένα κορίτσι που μεγάλωσε με πολύ αγάπη στην αγκαλιά των θετών γονιών του και σε κάποιο στιγμή της ζωής της συναντιέται με το Θόδωρο.

Δύο κεντρικοί ήρωες, λοιπόν, γι’ αυτό και ο συγγραφέας επιλέγει να χρησιμοποιεί και για τους δύο όταν μιλούν, σκέφτονται ή αφηγούνται το πρώτο πρόσωπο.

Ο Θόδωρος και η Ιωάννα, λοιπόν.

Ο αναγνώστης (η αναγνώστρια) του μυθιστορήματος, θα πρέπει από την αρχή να προσέξει τους διάφορους χαρακτήρες. Γιατί δεν είναι λίγοι και όλοι σχεδόν εμπλέκονται και τους ξανασυναντάμε διαρκώς.

Το γενεαλογικό δέντρο αρχίζει από το 1821, από το Μάρκο Βεργινάδη, ο οποίος ως παιδί είχε γνωρίσει το φυλακισμένο στο Ναύπλιο, Θόδωρο Κολοκοτρώνη. Και εκεί βρίσκεται η αρχή του πλούτου ο οποίος με τα χρόνια αυξήθηκε και τώρα η οικογένεια διαθέτει μεγάλη περιουσία και πολλά ακίνητα.

Όμως ένα μυθιστόρημα που σέβεται τον εαυτό του, πρέπει εκτός από όλους αυτούς τους εμπλεκόμενους χαρακτήρες να έχει και μία πλοκή.

Κι όταν η πλοκή βασίζεται σε ένα μυστήριο, του οποίου η λύση βρίσκεται στο τέλος, τότε ο συγγραφέας βαδίζει στο σωστό δρόμο. Και όλα γίνονται ακόμη καλύτερα όταν το μυστήριο συνοδεύεται από μια καταραμένη κληρονομιά και από το κομμάτι το οποίο έχει αποσπαστεί από μια εικόνα η οποία έχει το όνομα, Φοβερά Προστασία.

Θόδωρος και Ιωάννα, οικογενειακές σχέσεις, μια καταραμένη κληρονομιά και η Φοβερά Προστασία.

Ο Πάυλος Κάγιος, έχει κεντήσει τον κεντρικό καμβά, έχει βρει τους ήρωες, έχει βρει, έχει σχεδιάσει και την υπόθεση. Όμως δε μένει εκεί. Επί πλέον τοποθετεί τους ήρωές του μέσα στην Ιστορία, κάνοντας αναφορές στην πολιτική κατάσταση.

Είναι οι εκλογές του 1981 και η νίκη του ΠΑΣΟΚ, ο ενθουσιασμός της εποχής, ύστερα τα χρόνια της πλαστής ευμάρειας, μετά η κρίση και οι εκλογές του 2015 και ο ΣΥΡΙΖΑ, που όπως γράφει, απογοήτευσε σύντομα.

Όλα αυτά, μπορεί να μην έχουν άμεση σχέση με τους ήρωες αλλά δίνουν το στίγμα, της εποχής, τον κοινωνικό περίγυρο και βοηθούν τον αναγνώστη να προσανατολίζεται μέσα στο χρόνο.

Όμως ο Κάγιος είναι ανήσυχος, δε βολεύεται ψάχνει κι άλλα, θέλει η αφήγησή του να γίνει όσο το δυνατόν πιο πλούσια.

Και έτσι αποφασίζει να βουτήξει στους αρχαίους μύθους. Που ως γνωστόν, είναι η μήτρα του παγκόσμιου ανθρώπινου αφηγήματος.

Οι ήρωές του, η Ιωάννα και ο Θόδωρος, συχνά συνομιλούν με τους εαυτούς τους. Σκέφτονται, έρχονται αντιμέτωποι με αμείλικτα ερωτήματα στα οποία πρέπει να δώσουν απαντήσεις. Όπως η Ιωάννα η οποία λέει πως θέλει να πάρει πρωτοβουλίες και να επαναδιαμορφωθεί. Και ο εαυτός της, της λέει:

«Γιατί; Μόνο και μόνο για να ικανοποιηθεί η ματαιοδοξία σου; Μήπως πρέπει, τώρα που μεγαλώνεις, να μάθεις πως η ‘εκδίκηση’ δεν οδηγεί ποτέ στη λύτρωση;».

Προσωπικά νομίζω πως ο Πάυλος Κάγιος μέσα από αυτό το τρικ, βρίσκει την ευκαιρία να συνομιλήσει με τους ήρωές του, να πει αυτά που εκείνος σκέφτεται και θέλει να πει.

Έλεγα πριν  για τους αρχαίους μύθους οι οποίοι στην περίπτωση του μυθιστορήματος αυτού, μοιάζουν να διεισδύουν στην πραγματικότητα των ηρώων. Είτε επειδή οι ίδιοι το επιθυμούν –όπως κάνει η Ιωάννα με την αμαζόνα Αντιόπη- είτε επειδή τα γεγονότα ακολουθούν το ροή του μύθου.

Κι ο συγγραφέας συνεχίζει να συνθέτει. Και ένα μέρος της σύνθεσής του είναι η φωνή της Ζωής, η οποία παρεμβαίνει, σχολιάζει, παίζει το ρόλο του χορού της τραγωδίας.

Και είναι αυτή, η Ζωή – Χορός η οποία θέτει διαρκώς, από την αρχή ως το τέλος το ερώτημα:

«Ακόμα κι εγώ η Ζωή αναρωτιέμαι, άλλη μια φορά, ποιος ορίζει κι αποφασίζει στην πλάση; Ο θεός; Η φύση; Το πεπρωμένο; Η τύχη; Η μοίρα; Ποιος χαράσσει και σημαδεύει τα βήματά μας; Ο καθένας είναι δημιουργός της μοίρας του ή πλάθεται και την κουβαλάει μαζί του απ’ την ώρα που κυοφορείται στη μήτρα της μάνας του;».

Αυτό είναι εντέλει το ερώτημα γύρω από το οποίο περιστρέφεται όλη η πλοκή. Και είναι αυτό που κρατά το μυστήριο μέχρι τέλους. Από ένα σημείο κι ύστερα οι αναγνώστες βυθίζονται στο λαβύρινθο, φορτώνονται υποψίες αλλά δεν μπορούν να είναι σίγουροι για τίποτε. Το σασπένς διατηρείται μέχρι τις τελευταίες σελίδες. Το μυθιστόρημα τελειώνει όπως άρχισε.

Έλεγα πως  ‘Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός’. Και αν θεωρήσουμε ως ‘παν’, το μυθιστόρημα, τότε η ρήση επιβεβαιώνεται με τον πλέον πανηγυρικό τρόπο.

Όμως θέλω να συμπληρώσω κάτι ακόμη.

Το πρώτο είναι, πως ο Πάυλος Κάγιος, κάνει αναφορά στην Παρασκευή Κατημερτζή, την οποία βάζει μέσα στην αφήγησή του. Θα ήταν ίσως καλό να μας πει μερικά πράγματα μετά.

Το δεύτερο είναι πως αναφέρεται αρκετές φορές στο βιβλίο, ο Χορτιάτης. Κι αυτό ήταν και η αφορμή, για να γίνει η παρουσίαση και εδώ.

Συνοψίζω:

‘Ο κλήρος της τρικυμίας’, του Παύλου Κάγιου, είναι ένα πλούσιο σε πλοκή και χαρακτήρες μυθιστόρημα, με το ενδιαφέρον να κρατά και να κορυφώνεται στο φινάλε, με αναφορές στη σύγχρονη πολιτική Ιστορία. Ένα μυθιστόρημα που πατάει γερά στους αρχαίους μύθους και στην αρχαία ελληνική τραγωδία με ψήγματα -αυτό το λέω τώρα- μεταφυσικής.

Το διάβασα, μου άρεσε σας το συστήνω και εύχομαι να σας αρέσει κι εσάς. Ευχαριστώ τον Παύλο και τον Μπάμπη για την τιμή.

Σας ευχαριστώ κι εσάς.

Παύλος Κάγιος

«Ο κλήρος της τρικυμίας»

Εκδόσεις Καστανιώτη

 

 

 

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s