ΣΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΤΡΑΝΣΥΛΒΑΝΙΑ

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 18/6/2017)

Η Τέχνη ως ακτιβισμός

 Του Στράτου Κερσανίδη

Στο Φεστιβάλ του Κλουζ στη Ρουμανία, που βρέθηκα την προηγούμενη εβδομάδα, είχα την τύχη να δω ένα ρουμάνικο ντοκιμαντέρ το οποίο με ενθουσίασε και καταχειροκροτήθηκε. Τελικά το κοινό την επιβράβευσε με την ψήφο του και έτσι ο «Πλανήτης Πετρίλα» (Planeta Petrila), κέρδισε το Βραβείο Κοινού». Έγραψα κάτι στο φέις μπουκ αλλά θα ήθελα να το μοιραστώ και μαζί σας.

Ο Ιόν Μπάρμπου εργάστηκε επί χρόνια ως τοπογράφος στο ορυχείο της πόλης Πετρίλα, στην κοιλάδα Ζίου, στην Τρανσυλβανία.
Πρόκειται για το παλιό ορυχείο εξόρυξης κάρβουνου στη Ρουμανία.
Ξεκίνησε το 1840 με επιφανειακή εκμετάλλευση και το 1859 άνοιξε η πρώτη στοά. Το 1868 άρχισε η βιομηχανική εκμετάλλευση του κάρβουνου, με παραγωγή 865 τόνων και 65 εργαζόμενους.  Συνέχισε να αναπτύσσεται μαζί με τις ανάγκες της χώρας για ενέργεια και έφτασε να απασχολεί μέχρι 4.500 αργαζόμενους. Το 1983 σημειώθηκε ρεκόρ παραγωγής με 1.251.177 τόνους.
Στις 30 Οκτωβρίου 2015, οι 25 τελευταίοι ανθρακωρύχοι έβγαλαν στην επιφάνεια το τελευταίο βαγονέτο με κάρβουνο. Η ιστορία του αρχαιότερου ορυχείου της Ρουμανίας και του βαθύτερου στην Ευρώπη –με βάθος που έφτανε τα 1.000 μέτρα (!)- έκλεινε άδοξα.
Βέβαια η ιστορία των ορυχείων σημαδεύεται και από μια σειρά δυστυχήματα με ανθρώπινα θύματα.
Το πρώτο που καταγράφεται, συνέβη στις 12 Δεκεμβρίου 1972. Ήταν μια έκρηξη η οποία σημειώθηκε εξαιτίας της διαρροής μεθανίου, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν 17 ανθρακωρύχοι.
Το 1982, σκοτώθηκαν 14 και τραυματίστηκαν 15 ανθρακωρύχοι.
Στις 15 Νοεμβρίου 2008, μετά από έκρηξη εξαιτίας διαρροής σκοτώθηκαν 13 και τραυματίστηκαν βαριά 12 ανθρακωρύχοι. Εναντίον των υπευθύνων ασκήθηκε δίωξη από τη δικαιοσύνη με την κατηγορία της πλημμελούς τήρησης μέτρων ασφαλείας. Τελικά οι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης το 2010. Η υπόθεση τελεσιδίκησε το 2013.
Το τελευταίοι ατύχημα σημειώθηκε το 2012, στο οποίο δύο ανθρακωρύχοι τραυματίστηκαν.
Επανέρχομαι στον Ιόν Μπάρμπου. Ο άνθρωπος αυτός μετά από το οριστικό κλείσιμο του ορυχείου στην Πετρίλα αποφάσισε να ξεκινήσει έναν αγώνα για τη διάσωση της ιστορικής μνήμης, δηλαδή να σώσει τις εγκαταστάσεις από την καταστροφή.
Ο πρώην τοπογράφος μετατράπηκε σε καλλιτέχνη και ακτιβιστή. Άρχισε να συλλέγει αντικείμενα, να δημιουργεί έργα, να εκθέτει, να ανεβάζει παραστάσεις, να διοργανώνει κάθε φύσεως πολιτιστικές-καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και ακτιβιστικές δράσεις με σκοπό τη διάσωση των εγκαταστάσεων. Ως συμπαραστάτες βρήκε την πλειοψηφία των κατοίκων της Πετρίλα και τους πρώην εργαζόμενους στο ορυχείο. Πρωταγωνιστικό ρόλο στο πλάι του Ιόν Μπάρμπου, έπαιξε ο ανθρακωρύχος, Καταλίν Τσενούσα.
Τελικά, ο αγώνας του Μπάρμπου, των κατοίκων και μια σειράς ακτιβιστών που συμπαραστάθηκαν στον αγώνα για τη διατήρηση της μνήμης δικαιώθηκε. Σήμερα, μέρος των διασωθεισών εγκαταστάσεων χρησιμοποιούνται ως πολιτιστικοί χώροι.
Ο σκηνοθέτης Αντρέι Ντασκαλέσκου αποφάσισε να ασχοληθεί με τα ορυχεία και τον αγώνα του Μπάρμπου το 2013. «Όταν ξεκινήσαμε τα γυρίσματα δεν γνωρίζαμε την κατάληξη του αγώνα, που τελικά ήταν ευτυχής», είπε ο σκηνοθέτης στην πρεμιέρα της ταινίας την Πέμπτη 8 Ιουνίου.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s