19ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (7)

(από το http://www.stokokkino.gr)

Παιδεία , μνήμη, δικαιώματα

 Του Στράτου Κερσανίδη

 Το σημερινό σημείωμα είναι το τελευταίο για το 19ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και θα μας απασχολήσουν τρεις ταινίες οι οποίες πραγματεύονται τρία διαφορετικά θέματα και η κάθε μία έχει το δικό της ξεχωριστό ενδιαφέρον.

«Που ήμουν, που είμαι, που πάω – Φωνές αμφιθεάτρου»

Φοιτητές, καθηγητές και φιλόσοφοι μιλούν για την παιδεία. Τελικά ποιο είναι το ζητούμενο, η εκπαίδευση ή η χειραφέτηση; Στο ντοκιμαντέρ του Γιώργου Κεραμιδιώτη, «Που ήμουν, που είμαι, που πάω – Φωνές αμφιθεάτρου» άνθρωποι άμεσα ή έμμεσα εμπλεκόμενοι με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση προσπαθούν να απαντήσουν σε μεγάλα ερωτήματα και σε σκέψεις μεγάλων στοχαστών όπως ο Πλάτων, ο Έγελος κ.α.

Το εξαιρετικά ενδιαφέρον αυτό ντοκιμαντέρ δίνει λόγο σε φοιτήτριες και φοιτητές και έτσι προσεγγίζει  τις απόψεις τους για την εκπαίδευση, τις αγωνίες τους για το τι κάνουν και το τι θα κάνουν στο μέλλον, αλλά και τη γνώμη τους για το περιεχόμενο των σπουδών αλλά και για το ίδιο το πανεπιστήμιο ως θεσμό. Παρακολουθούμε τη συζήτηση δύο καθηγητών για το γνωστικό αντικείμενο, τις σχέσεις ανάμεσα στις επιστήμες και τις τέχνες και πως αυτές πρέπει να αλληλοκαθορίζονται, τον τρόπο επικοινωνίας με τους φοιτητές. Δυο γάλλοι φιλόσοφοι μιλούν για την εξέλιξη της εκπαίδευσης από τη Γαλλική Επανάσταση ως το Μάη του 1968.

Όλο αυτό το υλικό συγκεντρώνεται σε μια ταινία πολύ πυκνή σε νοήματα και απόψεις από την οποία ο θεατής μπορεί να βγάλει χρήσιμα συμπεράσματα και να θέσει καίρια ερωτήματα στον εαυτό του. Ο Γιώργος Κεραμιδιώτης ανοίγει μια μεγάλη συζήτηση η οποία γίνεται για πρώτη φορά μέσα από τον κινηματογράφο. Και ως τέτοια αξίζει να μεταφερθεί –αφού και το ίδιο το μέσο, ο κινηματογράφος, το ευνοεί- σε χώρους και ανθρώπους που έχουν άμεσο ενδιαφέρον αλλά και να πυροδοτήσει το άνοιγμα της συζήτησης.

«Μνήμες»

Όπως λέει και ο ίδιος ο Νίκος Καβουκίδης, ο οποίος έχει τη σκηνοθετική επιμέλεια στο ντοκιμαντέρ «Μνήμες», ‘η απώλεια της ιστορικής μνήμης σημαίνει απώλεια της ικανότητας να κατανοήσουμε το παρόν και να προβλέψουμε το μέλλον’.

Έχοντας προς αξιοποίηση ένα πολύ πλούσιο οπτικό και ακουστικό υλικό, ο Νίκος Καβουκίδης δημιουργεί ένα μνημειώδες χρονικό της ελληνικής Ιστορίας από το 1936, δηλαδή τη δικτατορία του Μεταξά, μέχρι το 1952. Αλβανικό έπος, κατοχή. Αντίσταση, απελευθέρωση, απόβαση των Άγγλων, Δεκεμβριανά, Εμφύλιος, τρομοκρατία, στρατοδικεία, εκτελέσεις, εξορίες, Μακρόνησος.

Το εξαιρετικό μοντάζ συνδέει τις εικόνες με τέτοιον τρόπο ώστε υπάρχει ροή και συνέχεια με τα γεγονότα ακολουθούν το ένα το άλλο σα να έχουν γίνει τα γυρίσματα με βάση κάποιο σενάριο το οποίο ακολούθησαν.

Αυτό το μοναδικό υλικό συνδέεται με ποιήματα και πεζά κείμενα τα οποία γράφτηκαν από μεγάλους ποιητές και συγγραφείς την εποχή στην οποία αναφέρονται. Γιάννης Ρίτσος, Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, Μέλπω Αξιώτη, Ασημάκης Πανσέληνος, Τάσος Λειβαδίτης, Οδυσσέας Ελύτης, Γιώργος Σεφέρης, Τίοτος Πατρίκιος κ.α. αποκτούν τις δικές τους εικόνες. Όπως ο Μίκης Θεοδωράκης έδωσε μουσική στους ποιητές, ο Καβουκίδης έδωσε εικόνα.

Μπροστά από τα μάτια των θεατών περνά η Ιστορία και μαζί της πάθη, τα βάσανα, οι ελπίδες και οι διαψεύσεις του ελληνικού λαού. Ο Νίκος Καβουκίδης επιπλέον βάζει ήχο στις εικόνες του, έτσι που ο θεατής νομίζει πως τα γυρίσματα έγιναν με ταυτόχρονη ηχογράφηση. Η μουσική επένδυση, εκτός από ένα μέρος πρωτότυπης μουσικής, περιλαμβάνει εμβατήρια (γερμανικά και ελληνικά) καθώς και αντάρτικα τραγούδια, όλα σε σπάνιες ηχογραφήσεις.

Εξαιρετική ταινία, ένα μοναδικό μάθημα Ιστορίας, μία αληθινή κινηματογραφική Κιβωτός μνήμης, συγκλονιστική και συγκινητική.

 

«The snake charmer»

Ένα ταξίδι στην Ινδία, ένα ταξίδι στο Μπόλιγουντ, τη μεγαλύτερη κινηματογραφική βιομηχανία του κόσμου η οποία παράγει περίπου 1000 ταινίες το χρόνο. Εκεί μας μεταφέρει η Νίνα Μαρία Πασχαλίδου, με την ταινία της «The snake charmer» (Ο γητευτής των φιδιών).

Ο Ααμίρ Καν είναι ένα σταρ του ινδικού σινεμά, οι ταινίες του έχουν μεγάλη επιτυχία αλλά αναπαράγουν το πρότυπο του δυνατού και σκληρού άνδρα. Ένα πρότυπο που κυριαρχεί σε μια χώρα όπου οι βιασμοί, η βία και οι δολοφονίες γυναικών είναι καθημερινή πρακτική. Ο Καν αποφασίζει να αλλάξει ρότα και ξεκινά ένα τηλεοπτικό σόου στο οποί αναδεικνύει το πρόβλημα σε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης του κοινού ώστε να καταπολεμηθεί το φαινόμενο.

Παρακολουθούμε μερικές σκηνές από ταινίες του Καν, τον ίδιο να κάνει δηλώσεις κατά της βίας εναντίον των γυναικών, αποσπάσματα από το σόου, ανθρώπους να μιλούν για αυτό που κάνει ο διάσημος ηθοποιός. Ανάμεσά τους υπάρχει και μία γυναίκα, μέλος γυναικείας οργάνωσης, η οποία δείχνει δύσπιστη, υποστηρίζει πως με το σόου μεγαλώνει τη δημοτικότητά του κι αναρωτιέται «που τελειώνει ο ηθοποιός και αρχίζει ο άνθρωπος;».

Πολύ δυνατό ντοκιμαντέρ, το οποίο ασχολείται με ένα τεράστιο πρόβλημα που απασχολεί την ινδική κοινωνία. Η σκηνοθέτιδα συνδέει έντεχνα το υλικό της, φέρνει το θεατή κοντά στο πρόβλημα και το μεταφέρει πέρα από τα σύνορα της Ινδίας.

Αξιέπαινη και αξιόλογη προσπάθεια.

 

 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s