19ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (5)

 

(από το http://www.stokokkino.gr)

Η πολλαπλότητα των θεμάτων

Του Στράτου Κερσανίδη

Το ντοκιμαντέρ μπορεί να ασχοληθεί με πάρα πολλά θέματα. Τα ζητήματα που απασχολούν και ενδιαφέρουν τους σκηνοθέτες είναι πάρα πολλά, όσες μπορεί να είναι και οι εκφάνσεις της ίδιας της ζωής. Τέχνη, πολιτική, ιστορία, καθημερινότητα όπως είναι και τα ντοκιμαντέρ στο σημερινό μας σημείωμα.

«Vive la fuite»

‘Οι τεχνίτες είναι πολλοί και πολλοί μπορούν πολλά. Όμως εκείνο που χαρακτηρίζει το μεγαλοφυή καλλιτέχνη, είναι το επιπλέον’, λέει ένας κριτικός τέχνης για τον Αλέξη Ακριθάκη, στο ντοκιμαντέρ «Vive la fuite», της Εύης Καραμπάτσου, που έχει ως θέμα το έργο και τη ζωή του σημαντικού αυτού έλληνα ζωγράφου.

Η σκηνοθέτιδα συνομιλεί με ανθρώπους που έζησαν με τον Ακριθάκη, τη γυναίκα του, την κόρη του, τη σύντροφό του, φίλους του. Μέσα από αυτές τις συζητήσεις αναδεικνύεται το μεγαλείο του καλλιτέχνη αλλά και οι δαίμονές τους. Που ίσως να ήταν και εκείνοι που εν πολλοίς καθόρισαν το έργο του.

Ο Αλέξης Ακριθάκης, υπήρξε ένα άνθρωπος αυτοκαταστροφικός, όπως ακούμε στο ντοκιμαντέρ, ο οποίος θεωρούσε πως η ζωή είναι κάτι φευγαλέο, που έρχεται και φεύγει και όλο αυτό δεν έχει μεγάλη σημασία. Και το έργο του αποτυπώνει αυτήν την φαινομενική ελαφρότητα αλλά είναι ένα έργο βαθύ, γεμάτο συμβολισμούς, μεταφορές και είναι ένα έργο ποιητικό και πολιτικό.

Η Εύη Καραμπάτσου εκτός από τα έργα του Ακριθάκη και τις συζητήσεις με τους ανθρώπους, χρησιμοποιεί και ένα μέρος της αλληλογραφίας του μέσα από το οποίο μπορεί κανείς να διακρίνει το εύρος της ευαισθησίας αλλά και της μεγαλοφυούς του σκέψης. Είναι ένα ντοκιμαντέρ προσηλωμένο στο στόχο του ο οποίος είναι η γνωριμία του θεατή με τον Αλέξη Ακριθάκη μέσα από την εμβάθυνση του τεράστιου έργου του. Ο στόχος επιτυγχάνεται, και ο Ακριθάκης, ο μεγάλος αντισυμβατικός και οραματικός καλλιτέχνης, αποκτά μιας νέα σχέση ιδίως με τους νεότερους που ίσως αγνοούν το έργο του.

Θαυμάσια δουλειά, σοβαρή και εμπεριστατωμένη, με σεβασμό στη μνήμη και το έργο του Αλέξη Ακριθάκη.

«Πορτραίτο του πατέρα μου σε καιρό πολέμου»

Καμιά φορά οι ιστορίες που βρίσκονται δίπλα μας, μέσα στο ίδιο μας το σπίτι, αν ξεδιπλωθούν μπορούν να αναδείξουν πτυχές του παρελθόντος που δεν μπορούμε καν να φανταστούμε. Ο Τίμων Κουλμάσης, με το ντοκιμαντέρ «Πορτραίτο του πατέρα μου σε καιρό πολέμου», ζωντανεύει μια περίοδο της ζωής του πατέρα του, αναδεικνύοντας μέσα από τη μικρή ιστορία του, σημαντικές πτυχές της μεγάλης Ιστορίας.

Είναι ένας έρωτας του πατέρα του, με τη νεαρή τότε Νέλλη,, φοιτήτρια στη Σχολή Καλών Τεχνών. Ο πατέρας, γεννημένος και σπουδαγμένος στη Γερμανία έρχεται στην Αθήνα, γνωρίζει και ερωτεύεται τη Νέλλη. Ύστερα έρχεται ο πόλεμος, ο πατέρας πιάνει δουλειά στο Γερμανικό Επιστημονικό Ινστιτούτο της Αθήνας, στο οποίο προΐσταται ο Ρούντολφ Φάρνερ, ιδρυτής του Ινστιτούτου αλλά και μέλος της αντιστασιακής οργάνωσης ‘Μυστική Γερμανία’, και σύντροφος, όπως αποδεικνύεται, των αδελφών Στόιφενμπεργκ, οι οποίοι προσπάθησαν τον Ιούλιο του 1944 να δολοφονήσουν τον Χίτλερ.

Οι δύο νέοι ζουν τον έρωτά τους μέσα στην καταχνιά της ναζιστικής κατοχής και όταν έρχεται η απελευθέρωση ο πατέρας αναγκάζεται να φύγει στη Γερμανία επειδή κινδυνεύει να κατηγορηθεί ως συνεργάτης των Γερμανών, αφήνοντας πίσω του τη Νέλλη.

Τα χρόνια πέρασαν και ο Τίμων Κουλμάσης αποφάσισε να αφηγηθεί αυτήν την συγκλονιστική ιστορία. Συναντά την ηλικιωμένη πια Νέλλη η οποία του παραδίδει την αλληλογραφία που είχε με τον πατέρα της και η οποία αποτελεί το πρώτο υλικό επάνω στο οποίο βασίζεται η ταινία. Γιατί στη συνέχεια προστίθεται και το απαιτούμενο οπτικό υλικό αλλά και η ιστορική έρευνα η οποία συνδέει την ιστορία των δύο νέων με την Ιστορία.

Μια συγκλονιστική δουλειά η οποία επικεντρώνεται στο πως οι άνθρωποι και οι ζωές τους επηρεάζονται και ανατρέπονται από τα γεγονότα τα οποία συμβαίνουν παρά τη θέλησή τους. Έμαθα πολλά και συγκινήθηκα.

«Greek animal rescue»

Μια πτυχή της καθημερινότητας επιλέγει να αφηγηθεί ο Μεβέλαος Καραμαγγιώλης, στο ντοκιμαντέρ «Greek animal rescue». Μια πτυχή που ίσως περνά απαρατήρητη και πολλοί δε γνωρίζουμε.

Πρόκειται για τα αδέσποτα και κακοποιημένα ζώα που ζουν σε πολλές περιοχές στη χώρα μας. Ο Καραμαγγιώλης πηγαίνει στη βιομηχανική περιοχή στον Ασπρόπυργο, εκεί όπου υπάρχουν εκατοντάδες τέτοια ζώα και ένας σύλλογος εθελοντών από την Αγγλία τα φροντίζει και τα περιθάλπει. Στη συνέχεια πολλά από αυτά υιοθετούνται από οικογένειες ζωόφιλων στην Αγγλία.

Στην ταινία παρακολουθούμε τις προσπάθειες των ανθρώπων να σώσουν τα ζώα, πως τα ταΐζουν και τα φροντίζουν μεταφέροντάς τα στα κτηνιατρεία αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίσουν. Δυσκολίες οι οποίες κυρίως έχουν να κάνουν με τους ίδιους τους ανθρώπους οι οποίοι ζώντας σε μια από τις πιο υποβαθμισμένες περιοχές της Ελλάδας αντιμετωπίζουν τα ζώα ως παιχνίδια και ως αντικείμενα.

Ο Καραμαγγιώλης χωρίς να ηθικολογεί ή να παριστάνει το δάσκαλο, κινηματογραφεί με τον ιδιαίτερο και ευαίσθητο τρόπο που μας έχει συνηθίσει όλα αυτά τα χρόνια. Αναδεικνύει την ουσία και όχι την επιφάνεια με μια δουλειά προσεγμένη, ουσιαστική και άκρως ενημερωτική.

«Το πείραμα της Βενεζουέλας»

Η Βενεζουέλα, η χώρα αυτή της Νότιας Αμερικής, η οποία συχνά χρησιμοποιείται ως αντι-παράδειγμα ένα μέρος του πολιτικού φάσματος, αποτελεί το αντικείμενο τους ντοκιμαντέρ «Το πείραμα της Βενεζουέλας», του Ιάσονα Πιπίνη.

Η ταινία ξεκινά με τη σύζυγο του φυλακισμένου ηγέτη της αντιπολίτευση, Λεοπόλδο Λόπες, η οποία μιλά για την έλλειψη δημοκρατίας στη χώρα. Στη συνέχεια βλέπουμε αντικυβερνητικούς διαδηλωτές αλλά και τεράστιες ουρές για την αγορά προϊόντων καθημερινής χρήσης. Η κάμερα πλησιάζει τους ανθρώπους οι οποίοι οργισμένοι μιλούν για τη δυστυχία που τους οδήγησε το καθεστώς Τσάβες – Μαδούρο. Επίσης η κάμερα ακολουθεί σε μια περιοδεία τον Ενρίκε Καπρίολες, αρχηγό της αντιπολίτευσης. Βλέποντας τις εικόνες, νόμισα πως έβλεπα ρεπορτάζ στον ΣΚΑΙ και η αλήθεια είναι πως άρχισα να νιώθω άβολα.

Ευτυχώς, όμως, ο Πιπίνης πέρασε και στην άλλη πλευρά. Έτσι, είδαμε εργάτες και ιθαγενείς (που δεν υπήρχαν στις προηγούμενες σκηνές) να στηρίζουν την κυβέρνηση. Είδαμε και τον υπουργό εργασίας αλλά και τον πρόεδρο Μαδούρο. Έτσι ακούσαμε για τα οικονομικά προβλήματα, για τις ανάγκες της χώρας αλλά και για το πώς έπληξε τη χώρα τεράστια ξηρασία εξαιτίας του φαινομένου Ελ Νίνιο, πως οι τιμές του πετρελαίου –κύριο εξαγωγικό προϊόν της Βενεζουέλας- έπεσαν από τα 100 δολάρια το βαρέλι στα 45, πως οι επιχειρηματίες δημιουργούν τεχνητές ελλείψεις σε προϊόντα πρώτης ανάγκης. Και ως παρόλα αυτά, όπως συμπλήρωσε ο Μαδούρο, οι μισθοί αντί να μειωθούν αυξήθηκαν, καμία σύνταξη δεν κόπηκε, αντίθετα δόθηκαν νέες, κανένα σχολείο δεν έκλεισε, κανείς δεν απολύθηκε από τη δουλειά του. Και στο τέλος, είδαμε και μια συνέντευξη με τον Ούγο Τσάβες, ο οποίος μίλησε το 2010, στον Ιάσονα Πιπίνη.

Τα συμπεράσματα βγαίνουν μόνα τους. Εξαρτάται από πια μεριά θέλει να τα προσεγγίσει ο καθένας. Αν θέλει να τα δει όπως η κ. Σοφία Βούλτεψη με το χαρτί υγείας, κανένα πρόβλημα, δικαίωμά του. Υπάρχει όμως και άλλη ματιά.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s