«ΥΠΟΨΙΕΣ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 5/3/2017)

Μια χώρα στην κόψη του ξυραφιού

Του Στράτου Κερσανίδη

Οι ισορροπίες γίνονται όλο και πιο λεπτές ενώ η μεμβράνη που χωρίζει τη λογική από τον παραλογισμό τείνει να εξαφανιστεί. Η γειτονική Τουρκία είναι μια χώρα η οποία κινείται στα όρια ανάμεσα στη δημοκρατία και τον ολοκληρωτισμό, με τον δεύτερο να κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος. Η διαδικασία αυτή φαίνεται να ισχυροποιείται με το δημοψήφισμα το οποίο θα πραγματοποιηθεί τον Απρίλιο και με το οποίο ο Νταγίπ Ρετζέπ Ερντογάν επιχειρεί να θεσμοθετήσει τις προεδρικές εξουσίες, δηλαδή τις δικές του.

abluka

Η κατάσταση στην Τουρκία φαίνεται να φτάνει στο σημείο μηδέν αλλά όλο αυτό διαφαινόταν ήδη από τα προηγούμενα χρόνια. Δηλαδή μια παραπαίουσα δημοκρατία, μια κοινωνία στο μεταίχμιο, ένα κλίμα σκοτεινό, απειλητικό, με τις μυστικές υπηρεσίες, το παρακράτος και την αστυνομία να βρίσκονται στην υπηρεσία του Ερντογάν και της κυβέρνησής του.

Το 2015 είδαμε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης την ταινία του Εμίν Αλπέρ, «Φρενίτιδα» (Abluka) η οποία αποτυπώνει αυτό το κλίμα ζόφου που βιώνουν οι γείτονες. Πέρασαν 15 μήνες και η ταινία προβάλλεται πλέον στους κινηματογράφους με τον τίτλο «Υποψίες» (μάλλον για να μην τη συγχέουμε με τη «Φρενίτιδα» του Χίτσκοκ!).

Ένας άνδρας, ο Καντίρ, μετά από 20 χρόνια στη φυλακή αποφυλακίζεται με έναν όρο. Να ενταχθεί στις μυστικές υπηρεσίες με μια συγκεκριμένη αποστολή. Να εργάζεται οδοκαθαριστής, δηλαδή να καθαρίζει τους κάδους αλλά ταυτόχρονα να τους ελέγχει εάν ανάμεσα στα σκουπίδια υπάρχουν υπολείμματα από υλικά που μπορούν να κατασκευαστούν βόμβες! Στο μεταξύ η Κωνσταντινούπολή ζει κάτω από το φόβο τρομοκρατικών ενεργειών αφού γίνονται συνεχώς βομβιστικές επιθέσεις. Σε μια φτωχογειτονιά όπου δουλεύει, συναντά μια μέρα τον αδελφό του,  Αχμέτ, ο οποίος εργάζεται στο δήμο ως εξολοθρευτής αδέσποτων σκύλων. Ο Καντίρ προσπαθεί να πλησιάσει τον αδελφό του με τον οποίο είχε αποξενωθεί, αλλά ο Αχμέτ μοιάζει να τον αποφεύγει. Στο μεταξύ ο Καντίρ έχει πάρει σοβαρά τη δουλειά του και φοβούμενος να μην επιστρέψει στη φυλακή εργάζεται με ζήλο. Σύντομα θα αρχίσει να υποψιάζεται τους πάντες, να βλέπει παντού τρομοκράτες. Στο τέλος θα εμπλέξει με το μυαλό του και τον ίδιο του τον αδελφό, προσπαθώντας να εξηγήσει το γιατί ο Αχμέτ τον αποφεύγει.

Βλέπουμε, λοιπόν, πως ο παραλογισμός αντικαθιστά χωρίς να το καταλάβουμε τη λογική και πως η φαντασία μπορεί να αντικαταστήσει την πραγματικότητα. Μέσα σε ένα περιβάλλον που από τη μια έχουμε τις βόμβες να σκάνε  και από την άλλη την καταστολή να εντείνεται, ο Αλπέρ περιγράφει το ζοφερό κλίμα στην Τουρκία. Τη δημοκρατία που παραπαίει αλλά και την έλλειψη εμπιστοσύνης, τον φόβο που καλλιεργείται. Και δεν είναι μόνον η καχυποψία ανάμεσα στα αδέλφια αλλά και η καχυποψία των ανθρώπων απέναντι στο κράτος και την εξουσία.

Ρυθμός υποβλητικός, η απειλή αιωρείται αλλά δεν εκδηλώνεται, ο φόβος έχει καλύψει τα πάντα. Ο σκηνοθέτης εκδηλώνεται διά της πλαγίας οδού, δηλαδή το μήνυμα της ταινίας υπονοείται. Κάτι που αρχικά μπορεί να θεωρηθεί ως σεναριακή αδυναμία αλλά μόνον κάτι τέτοιο δε συμβαίνει.

Το τεράστιο ερώτημα που θέτει ο σκηνοθέτης και προσπαθεί να δώσει την απάντηση είναι το τι συμβαίνει στην πατρίδα του, που οδηγεί όλος αυτός ο κοινωνικός κατακερματισμός.

Τολμηρός μοντέρνος κινηματογράφος που συνδυάζει το ψυχολογικό θρίλερ με την πολιτική ματιά σε μια ταινία χαμηλών τόνων αλλά υψηλών προδιαγραφών.

Η ταινία κέρδισε το Μεγάλο Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ της Βενετίας.

                                                                                  strakersan@gmail.com

                                                                       https://kersanidis.wordpress.com

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s