Για το «Σιωπηλό μάρτυρα» του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου

Το Σάββατο 18 Φεβρουαρίου, προβλήθηκε στην αίθουσα Σταύρος Τορνές, στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης, το ντοκιμαντέρ του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου, «Σιωπηλός μάρτυρας».

Μετά από την προβολή, έγινε συζήτηση με το κοινό, στην οποία είχα τη χαρά να κάνω μια μικρή εισήγηση, ως αφορμή για να αρχίσει η κουβέντα. Την παραθέτω, από μνήμης.

(Οι φωτογραφίες είναι του Γιώργου Κατσάγγελου)

siopilos-martyras4

Μνήμες Εγκλεισμού

Τι είναι ο «Σιωπηλός μάρτυρας», το ντοκιμαντέρ του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου, για τη φυλακή Τρικάλων;

Κατ’ αρχή, νομίζω, πως αυτό που επιθυμεί ο σκηνοθέτης είναι η διατήρηση της ιστορικής ΜΝΗΜΗΣ. Κι αυτό επειδή η μνήμη είναι ενοχλητική για κάποιους και θέλουν να ξεμπερδεύουν μαζί της. Γι αυτό, πιστεύω και αποφασίστηκε να κατεδαφιστεί η φυλακή, να εξαφανιστεί ως κτίριο και κυρίως ως αυτό το οποίο σηματοδοτεί με την ιστορία του.

Επειδή η μνήμη κουβαλά μέσα της τις ενοχές.

Πρώτα απ’ όλα, ενοχές, για μια ταραγμένη εποχή διχασμού και μίσους. Τότε που η φυλακή χρησιμοποιήθηκε ως χώρος φυλάκισης πολιτικών κρατουμένων, κομουνιστών κυρίως, για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους.

Αλλά και ενοχές για τους άλλους κρατούμενους, τους ποινικούς, που η κοινωνία θέλει να κρύψει, να αποσιωπήσει την ύπαρξή τους, αφού αρνείται να δει πως αποτελούν μέρος από το δικό της σώμα, είναι δικά της παιδιά.

Και είναι δύσκολος αλλά αναγκαίος αυτός ο αγώνας της Μνήμης ενάντια στη Λήθη.

siopilos-martyras5

Όμως εκτός από τη μνήμη, το δεύτερο στοιχείο που απασχολεί την ταινία και τον ίδιο το σκηνοθέτη, είναι  ο ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ.

ΜΝΗΜΕΣ ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΥ, θα μπορούσε να είναι ο εναλλακτικός τίτλος του ντοκιμαντέρ.

Εγκλεισμού, δηλαδή τιμωρίας, «διότι δεν συνεμορφώθην…», στην περίπτωση των πολιτικών κρατουμένων. Όμως ο εγκλεισμός, ως τέτοιος αφορά και τους άλλους, τους ποινικούς κρατούμενους.

Επειδή είναι μια κατάσταση πέρα από τη λογική. Είναι μια κατάσταση η οποία βρίσκεται έξω από την κανονικότητα.

Και αφορά, ο εγκλεισμός, εκτός από τους ποινικούς και τους πολιτικούς κρατούμενους και τους ανθρώπους οι οποίοι εργάζονται στη φυλακή. Κι αυτοί βιώνουν ένα είδος εγκλεισμού, η εργασία τους, ο χώρος εργασίας τους, είναι μια μη κανονική καθημερινότητα. Για σκεφτείτε το λιγάκι και συγκρίνετε τη δουλειά τους με τη δική σας δουλειά.

Πως λοιπόν, βλέπουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι τον «έξω κόσμο;». Αυτό το ερώτημα θέτει ο Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος και σε αυτό προσπαθεί να απαντήσει. Όπως είπε, σε συνέντευξή του στην Αυγή (Κυριακή 12 Φεβρουαρίου 2017), στο συνάδελφο Κώστα Τερζή, «ο έγκλειστος και η οπτική του γωνία προς τον ‘έξω κόσμο’ την ‘κοινωνία’ όπως την ονομάζουν οι κρατούμενοι, με απασχόλησε πολύ. Γι΄ αυτό και υιοθέτησα ως βασική οπτική γωνία της ταινίας ‘το βλέμμα’ του έγκλειστου».

Εντέλει, μήπως η φυλακή δημιουργεί μια αντίστροφη κατάσταση κι όταν οι άνθρωποι (κρατούμενοι αλλά και εργαζόμενοι) περνώντας την πύλη προς τα έξω, κουβαλούν τη φυλακή μέσα τους; Μήπως τελικά, κουβαλούν ένα τραύμα που προήλθε από τη μνήμη του εγκλεισμού;

Όπως όλα τα κτίρια, έτσι και το κτίριο της φυλακής, κουβαλούν τη δική τους ιστορία, που είτε είναι καλή, είτε κακή, είτε μας αρέσει είτε όχι, οφείλουμε να τη διατηρήσουμε. Γιατί μόνον έτσι, κατά την άποψή μου, θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε και ,ίσως, να γκρεμίσουμε τα μέσα μας τείχη και ξεκλειδώσουμε τις κλειδαριές που μας περιορίζουν.

                                                                                     Στράτος Κερσανίδης

 

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s