57ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 13/11/2016)

 Δύο ελληνικές συν μία

 Του Στράτου Κερσανίδη

 Δυο ελληνικές ταινίες έχω, από όσες είδα μέχρι το πρωί της Τετάρτης. Αν υπάρξει κάτι ακόμη, την επόμενη Κυριακή. Υπάρχει όμως κι άλλη που δεν είναι ελληνική αλλά στην παραγωγή συμμετέχουν η Μισέλ Γαβρά και η Φένια Κασοβίτσα, έχει γυριστεί στο Μπέι Χαμάμ στη Θεσσαλονίκη και παίρνουν μέρος και έλληνες ηθοποιοί.

"Κοινός τόπος"

«Κοινός τόπος»

Οι δύο ελληνικές

«Κοινός τόπος», σκηνοθεσία: Πέννυ Μπούσκα

Ένας αδιευκρίνιστος τόπος περικυκλωμένος από νερά. Μια νησίδα ξηράς ενώ η στάθμη του νερού γύρω ανεβαίνει. Οι αντλίες δουλεύουν, οι άνθρωποι ζουν με το φόβο της επερχόμενης καταστροφής. Μια ομάδα προσφύγων αναζητά σωτηρία σε τούτη την ξηρά αλλά οι άνθρωποι του τόπου τους βλέπουν με φόβο. Μια γυναίκα, η Ιωάννα, κοιτάζει τον ορίζοντα με ελπίδα.

Μέσα από μια σειρά θαυμάσιων πλάνων και μια υπέροχης ασπρόμαυρης φωτογραφίας η σκηνοθέτιδα σχολιάζει τον τρόμο της καταστροφής και την αποπνικτική αίσθηση του αδιεξόδου. Η ανθρωπότητα βιώνει την οικολογική καταστροφή, τον πόλεμο και την προσφυγιά εγκλωβισμένη και βυθισμένη στην απελπισία. Σκυθρωπά πρόσωπα και λίγες μονότονες κουβέντες ενώ η στάθμη του νερού ανεβαίνει.

Ατμοσφαιρική ταινία, με την αίσθηση της απειλής να πλανάται μέχρι το ελλειπτικό της φινάλε. Μια κινηματογραφική άσκηση ύφους, ένα εσχατολογικό, μελλοντολογικό φιλμ με στοιχεία νουάρ που άφησε εξαιρετικά θετικές εντυπώσεις.

«Το αγόρι στη γέφυρα», σκηνοθεσία: Πέτρος Χαραλάμπους

Ο 12χρονος Σωκράτης ζει σε ένα χωριό στην Κύπρο και έχει μεγάλο ταλέντο στην κατασκευή εκρηκτικών. Μια συνήθεια που προκαλεί μπελάδες στον ίδιο και τους γονείς του. Ένα φονικό που θα συμβεί στο χωριό, εμπλέκει το Σωκράτη και στη συνέχεια μια σειρά από οικογενειακά του πρόσωπα.

Η ταινία από τα πρώτα πλάνα κερδίζει το θεατή. Ο Χαραλάμπους τοποθετεί την ιστορία του μέσα σε ένα ειδυλλιακό χώρο στον οποίο όμως δεν εκτυλίσσονται καθόλου ειδυλλιακά πράγματα. Βέβαια οφείλουμε να σταθούμε στο εξαιρετικό σενάριο, το οποίο υπογράφουν οι Σταύρος Παμπαλλής και Εύα Μάκη. Αυτό το πολύ καλά δουλεμένο υλικό παίρνει στα χέρια του και οικοδομεί μια συγκλονιστική αφήγηση. Δεν είναι μόνον το ενδιαφέρον του θεατή το οποίο κρατιέται αμείωτο είναι και οι συνεχείς ανατροπές που ακολουθούν διαδοχικά η μία την άλλη. Ακόμη και το φινάλε στο οποίο είναι έντονο το στοιχείο της κάθαρσης έρχεται  ως αποτέλεσμα εννοιών όπως η αγάπη, η αφοσίωση, η φιλία, η αυτοθυσία. Και είναι διπλά συγκλονιστικό επειδή όλα αυτά προέρχονται μέσα από ένα φονικό.

Επί πλέον ο Χαραλάμπους, με τη κίνηση του Σωκράτη ο οποίος στο τέλος καταστρέφει τον μπερέ της ΕΟΚΑ που ανήκε στον παππού του, θέτει ερωτηματικά αναφορικά με την καπηλεία των αγώνων. Και συγκεκριμένα αναφέρεται σε συγκεκριμένη πολιτική παράταξη.

Και η μία

«Στην ηλικία μου ακόμα κρύβομαι για να καπνίσω» (A mon age je me cache encore pour fumer), σκηνοθεσία: Ραϊχάνα

Αλγέρι 1995, οι φανατικοί ισλαμιστές τρομοκρατούν, βάζουν βόμβες, δολοφονούν. Η Φατίμα εργάζεται σε ένα μαζί με τη Σάμια, μια κοπέλα 29 ετών και μισό, όπως λέει, η οποία θέλει να παντρευτεί. Το χαμάμ ανοίγει και οι γυναίκες αρχίζουν να έρχονται, πειράζονται, και εξομολογούνται η μία στην άλλη τα πάθη αλλά και τα βάσανα της οικογενειακής τους ζωής. Μια έγκυος κοπέλα η οποία είναι έτοιμη να γεννήσει, ζητά από τη Φατίμα να την κρύψει επειδή ο αδελφός της θέλει να τη σκοτώσεις εξαιτίας της εκτός γάμου εγκυμοσύνης της. Και ενώ οι γυναίκες λούζονται, χασκογελούν, συζητούν απελευθερωμένες από τη σκληρή για το φύλο τους καθημερινότητα, έρχεται η στιγμή της γέννας ενώ την ίδια ώρα ο αδελφός της εγκύου μαζί με μια ομάδα φανατικών έχουν συγκεντρωθεί  έξω από το χαμάμ απειλώντας να εισβάλλουν.

Ολόκληρη σχεδόν  η ταινία είναι γυρισμένη μέσα στο χαμάμ. Ο κλειστός χώρος, αναδεικνύει το αίσθημα του εγκλεισμού και της ασφυξίας που βιώνουν οι γυναίκες σε μια μουσουλμανική χώρα. Ταυτόχρονα όμως είναι και ο χώρος όπου νοιώθουν ελεύθερες να μιλήσουν, να εκφραστούν. Το χαμάμ λειτουργεί και ως καθρέφτης της κοινωνίας στην Αλγερία. Βλέπουμε έτσι το διαφορετικό τρόπο με τον οποίο η κάθε μία από αυτές αντιμετωπίζει τη θρησκεία, την πολιτική, την οικογένεια, τις σχέσεις.

Μια πολύ δυνατή, ιδεολογικά τουλάχιστον, ταινία, ένα φεμινιστικό μανιφέστο για τις γυναίκες στον αραβικό κόσμο. Η τελική σκηνή με το κοριτσάκι να πετά μια μαύρη μαντήλα στο αέρα και στη συνέχεια χιλιάδες μαντήλες να υψώνονται στον ουρανό απελευθερώνοντας τις γυναίκες από την καταπίεση στην οποία οδηγεί η ακραία ερμηνεία του Κορανίου από τους φανατικούς, είναι πραγματικά συγκλονιστική.

strakersan@ghmail.com

https://kersanidis.wordpress.com

 

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s