57o ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (4)

(αναδημοσίευση από το http://www.stokokkino.gr)

Ο ρατσισμός και το περιθώριο

 Του Στράτου Κερσανίδη

 Ελάχιστοι από μας γνωρίζουμε το ρατσισμό τον οποίο βίωσαν οι Λάπωνες στις Σκανδιναβικές χώρες. Ρατσισμός ο οποίος άφησε πληγές μέχρι σήμερα, όπως μας λέει η ταινία «Το αίμα των Σάμι». Για την ταξική περιθωριοποίηση των νέων που βλέπουν τις ευκαιρίες που τους δίνονται να ελαχιστοποιούνται, μας μιλά η Σοφία Εξάρχου στο «Park».

sami_blood_1 

«Το αίμα των Σάμι» (Same blod), σκηνοθεσία: Αμάντα Κερνελ

Βρισκόμαστε στη δεκαετία του 1930 στη Σουηδία. Η 14χρονη Έλε Μάργια, ανήκει στη νομαδική φυλή των Σάμι και όταν έρχεται η ώρα πηγαίνει μαζί με την αδελφή της ένα οικοτροφείο για να μορφωθεί το οποίο είναι αποκλειστικά για Λάπωνες. Η πολιτική της κυβέρνησης απέναντί του είναι καθαρά ρατσιστική, αφού θεωρούν πως δεν μπορούν να ζήσουν σε πόλεις, ούτε να μορφωθούν ανάλογα με τους «καθαρούς» Σουηδούς. Εκεί θα υποστεί πλήθος βιομετρικών εξετάσεων με τις οποίες η κυβέρνησή, όπως έκαναν και οι ναζί, θέλει να αποδείξει «επιστημονικά» την κατωτερότητά του. Όμως η Έλε Μάργια αποφασίζει να φύγει μακριά από όλα αυτά, να ζήσει διαφορετικά. Έτσι το σκάει από το σχολείο, αλλάζει το όνομά της σε Κριστίνα και πηγαίνει στην Ουψάλα. Αυτό σημαίνει ως σπάει κάθε δεσμό με τη φυλή της αλλά και με την ίδια της την οικογένεια.

Η σκηνοθέτιδα επιλέγει να αφηγηθεί μια ιστορία μέσα από την οποία αναδεικνύεται ο ρατσισμός ο οποίος υπήρχε στις σκανδιναβικές χώρες στις αρχές του 20 αιώνα. Η ιστορία αυτή είναι ελάχιστα γνωστή σε εμάς. Η ταινία ξεκινά με την ηλικιωμένη πια Κριστίνα – Έλε Μάργια να επισκέπτεται την πατρογονική γη με αφορμή το θάνατο της αδελφής της. Όλα τα υπόλοιπα τα βλέπουμε σε φλας μπακ για να επανέλθουμε στο παρόν με την ηρωίδα να αναστοχάζεται τη ζωή και την επιλογή της.

Πολύ καλά στρωμένη αφήγηση, ρυθμική σκηνοθεσία, θαυμάσιες ερμηνείες. Μια ταινία που την είδαμε ευχάριστα και με πολύ ενδιαφέρον. (Διευνές Διαγωνιστικό)

park2

«Park», σκηνοθεσία: Σοφία Εξάρχου

Ο Δημήτρης είναι κοντά στα 17 και ζει κάπου κοντά στην Εθνική Οδό. Καθημερινά συναντιέται με τους φίλους του στις εγκαταλειμμένες εγκαταστάσεις του Ολυμπιακού χωριού, όπου περιφέρονται, παίζουν, παλεύουν. Ο Δημήτρης, ζει με τη μητέρα του η οποία μένει κλεισμένη στο σπίτι και πίνει, ενώ  μηχανεύεται διάφορους τρόπους να εξοικονομήσει χρήματα. Θέλοντας να ξεφύγει από την καθημερινή μιζέρια επισκέπτεται μαζί με την Άννα, ένα από τα κορίτσια της παρέας, διάφορα παραλιακά ξενοδοχεία, επιθυμώντας να ζήσουν όπως οι άλλοι άνθρωποι.

Η ταινία μιλά για εκείνο το κομμάτι της νεολαίας που βιώνει τον ταξικό διαχωρισμό ο οποίος έγινε πιο έντονος με την οικονομική κρίση. Για τους νέους που εκτονώνουν την ενέργειά τους άσκοπα χωρίς να βλέπουν ελπίδα στο μέλλον τους.

Ωραία όλα αυτά τα θεωρητικά αλλά νομίζω πως η δράση επαναλαμβάνεται σε μια προσπάθεια να μεγαλώσει η διάρκεια της ταινίας. Η πλοκή δεν κορυφώνεται όπως αναμένει ο θεατής εξαιτίας της ατολμίας του σεναρίου. Επίσης η σκηνοθέτιδα δεν εμβαθύνει στους χαρακτήρες της. Ιδιαίτερα ο χαρακτήρας της μητέρας του Δημήτρη, περιορίζεται σε μια απλή παρουσία.

Στα θετικά κρατάμε κάποια πολύ δυνατά στοιχεία της ταινίας, ιδιαίτερα αυτά τα οποία έχουν να κάνουν με την κοινωνική της ματιά, τις γεμάτες αμεσότητα ερμηνείες και τις «αγκομαχητές» λήψεις που προσδίδουν ιδιαίτερη δραματικότητα. (Διεθνές Διαγωνιστικό – Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου).

scarred_hearts_2

«Σημαδεμένες καρδιές» (Inime cicatrizate), σκηνοθεσία: Ράντου Ζούντε

Ο Εμανουέλ, είναι ένας νεαρός άνδρας ο οποίος προσβάλλεται από φυματίωση των οστών, μια σπάνια και ιδιαίτερα επώδυνη ασθένεια. Εισάγεται για θεραπεία σε ένα σανατόριο στα παράλια της Μαύρης θάλασσας όπου υποβάλλεται σε θεραπεία. Ο κορμός του τοποθετείται σε γύψο και έτσι μένει καθηλωμένος στο κρεβάτι. Παρά τη δύσκολη κατάστασή του το νεανικό πάθος για ζωή του δίνει δύναμη και αντιμετωπίζει την κατάστασή του με θάρρος και χιούμορ. Ακόμη και ερωτικές σχέσεις καταφέρνει να δημιουργήσει. Και ενώ συμβαίνουν αυτά η απειλή του ναζισμού αρχίζει να εξαπλώνεται πάνω από την Ευρώπη ενώ στη Ρουμανία οι ομοϊδεάτες του Χίτλερ κερδίζουν έδαφος.

Το πνιγηρό περιβάλλον ενός σανατορίου όπου νοσηλεύονται άνθρωποι με βαριές παθήσεις είναι το σκηνικό αυτής της αυτοβιογραφικής ταινίας εποχής. Ο σκηνοθέτης αφού έχει εξασφαλίσει την πιστή αναπαράσταση της εποχής φροντίζει να δημιουργήσει και την ανάλογη ατμόσφαιρα. Κινηματογραφεί με λεπτομέρεια την καθημερινότητα του Εμανουέλ μέσα στο νοσοκομείο, τις επώδυνες θεραπείες, τους έρωτές του, το χιούμορ και το κουράγιο του. Η μουντή, σκοτεινή φωτογραφία συμβαδίζει με την κλονισμένη υγεία του πρωταγωνιστή αλλά και με τη φαιά πανούκλα η οποία απειλεί τη Γηραιά Ήπειρο. Παρόλα αυτά, αν και όλα γύρω μοιάζουν απελπιστικά, οι άνθρωποι πάντοτε αναζητούν τρόπους να γευτούν τη ζωή τρυπώντας τα σκοτάδια.

Ο Ράντου Ζούντε με την ταινία αυτή και εκμεταλλευόμενος την προσωπικότητα του ήρωά του, ρίχνει ματιές στο παρόν. Αφήνει σαφείς αιχμές στη θρησκοληψία και κυρίως στη ξενοφοβία και το ρατσισμό της σύγχρονης Ρουμανίας, κρατώντας τα όμως σε δεύτερο επίπεδο. Προσεγγίζει ένα δυνατό κείμενο της ρουμανικής λογοτεχνίας, μέσα από μια δραματική ταινία. Η διάρκειά της είναι αρκετά μεγάλη (141 λεπτά), όμως όση χρειάζεται ώστε ο θεατής να νιώσει τον πόνο της αρρώστιας και το πνιγηρό αίσθημα της καθήλωσης.

Βασισμένο στο αυτοβιογραφικό βιβλίο του ρουμανοεβραίου  συγγραφέα και ποιητή Μαξ Μπλέχερ (1909-1938), το οποίο γράφτηκε το 1937 ενώ νοσηλευόταν στο σανατόριο. (Ματιές στα Βαλκάνια)

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s