57ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (1)

(από το http://www.stokokkino.gr)

Αναπάντεχη έκπληξη

Του Στράτου Κερσανίδη

 Τρεις ταινίες θα απασχολήσουν το πρώτο μας σημείωμα από το 57ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.Μια αναπάντεχα ευχάριστη έκπληξη ήταν η διάρκειας μόλις 64 λεπτών ταινία της Πένυς Μπούσκα, «Κοινός τόπος». Χορταστική και όχι μόνο λόγω διάρκειας (177 λεπτά) η ταινία της Φωτεινής Σισκοπούλου, «Μια ιστορία της πόλης». Και τέλος, ακόμη μια ταινία με θέμα τα τραύματα τους εμφυλίου, με τίτλο «Στην άλλη πλευρά» του Κροάτη, Ζρίνκο Ογκρέστα

koinos_topos 

«Κοινός τόπος», σκηνοθεσία: Πέννυ Μπούσκα

Ένας αδιευκρίνιστος τόπος περικυκλωμένος από νερά. Μια νησίδα ξηράς ενώ η στάθμη του νερού γύρω ανεβαίνει. Οι αντλίες δουλεύουν, οι άνθρωποι ζουν με το φόβο της επερχόμενης καταστροφής. Μια ομάδα προσφύγων αναζητά σωτηρία σε τούτη την ξηρά αλλά οι άνθρωποι του τόπου τους βλέπουν με φόβο. Μια γυναίκα, η Ιωάννα, κοιτάζει τον ορίζοντα με ελπίδα.

Μέσα από μια σειρά θαυμάσιων πλάνων και μια υπέροχης ασπρόμαυρης φωτογραφίας η σκηνοθέτιδα σχολιάζει τον τρόμο της καταστροφής και την αποπνικτική αίσθηση του αδιεξόδου. Η ανθρωπότητα βιώνει την οικολογική καταστροφή, τον πόλεμο και την προσφυγιά εγκλωβισμένη και βυθισμένη στην απελπισία. Σκυθρωπά πρόσωπα και λίγες μονότονες κουβέντες ενώ η στάθμη του νερού ανεβαίνει.

Ατμοσφαιρική ταινία, με αχρείαστα –κατά την άποψή μου- μεγάλης διάρκειας πλάνα η οποία αιχμαλωτίζει τα μάτια και δημιουργεί προσδοκίες. Προσδοκίες για μια κορύφωση η οποία επίτηδες δεν έρχεται, αφήνοντας την αίσθηση της απειλής να πλανάται μέχρι το ελλειπτικό της φινάλε. Μια κινηματογραφική άσκηση ύφους, ένα εσχατολογικό, μελλοντολογικό φιλμ με στοιχεία νουάρ που άφησε εξαιρετικά θετικές εντυπώσεις. Αν και είναι πολύ νωρίς ακόμη θα τολμήσω διακινδυνεύοντας να πω ότι ο «Κοινός τόπος» είναι η έκπληξη του ελληνικού τμήματος. (Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου)

mia_istoria_tis_polis 

«Μια ιστορία της πόλης» (Istanbul story), σκηνοθεσία: Φωτεινή Σισκοπούλου

Η Κάτια επιστρέφει στην Κωνσταντινούπολη, την οποία εγκατέλειψε παιδί μαζί με τη μητέρα της στα 1965-65. Επιστρέφει όχι επειδή το θέλει αλλά εξαιτίας μια κληρονομιάς που πρέπει να διεκδικήσει. Εκεί θα συναντηθεί με τον Κερέμ Ιλχάν, ένα νέο δικηγόρο ο οποίος αναλαμβάνει την υπόθεσή της. Οι μνήμες την κυριεύουν ενώ αρχίζει να ερευνά το παρελθόν της οικογένειάς της μέσα από παλιές επιστολές, φωτογραφίες και συναντήσεις με ανθρώπους.

Η σκηνοθέτιδα μέσα από μια προσωπική ιστορία επαναφέρει στη μνήμη το δράμα των Ελλήνων της Πόλης, τους διωγμούς και τις απελάσεις. Όμως η ταινία δεν έρχεται να αναμοχλεύσει πάθη και εθνικισμούς, αντίθετα επιχειρεί να δει το παρελθόν μέσα από τα μάτια του σήμερα. Η Κάτια η οποία αρχικά θα έρθει αντιμέτωπη με τις δικά της στερεότυπα σύντομα θα ανακαλύψει πως ο «άλλος» δεν είναι και τόσο άλλος. Αποκαλύπτοντας τη θλίψη του ελληνικού στοιχείου που συρρικνώνεται διαρκώς η Σισκοπούλου φέρνει μπροστά στα μάτια του θεατή την αντιφατική εικόνα της σύγχρονης Τουρκίας. Τα δύο της πρόσωπα, που καμιά φορά μπορεί να είναι και περισσότερα.

Μια ιστορία μνήμης και κρυμμένων παθών, με ανθρώπους οι οποίοι φαίνεται να αναζητούν απαντήσεις και ταυτότητες αλλά και τη δική τους πατρίδα η οποία δεν βρίσκεται κατ’ ανάγκην εντός κάποιων γεωγραφικών ορίων αλλά μέσα σε κάποιον άλλον άνθρωπο.

Αλήθεια τι είναι η πατρίδα; Ποιός είναι ο εχθρός; Τί σημαίνει οικογένεια, έρωτας, μνήμη; Τι σημαίνει προσφυγιά τότε αλλά αι τώρα; Και η Ιστορία; Τί ρόλο παίζει σε όλα αυτά;

Η Φωτεινή Σισκοπούλου κατορθώνει να κρατήσει το ενδιαφέρον του θεατή αμείωτο μέχρις ότου δώσει λύση στο γρίφο που αφορά την οικογένεια της Κάτιας. Επίσης δίνει μια εξαιρετική εικόνα της Πόλης αποφεύγοντας τη γραφικότητα και την τουριστική διάθεση κρατώντας ακριβώς στο επίπεδο που πρέπει. Δηλαδή ως το χώρο που εκτυλίσσεται η ιστορία.

Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους είναι η Μυρτώ Αλικάκη και ο Κερέμ Τζαν. Μια ελληνοτουρκική παραγωγή διάρκειας 177 λεπτών. (Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου)

on_the_other_side

«Στην άλλη πλευρά» (S one strane), σκηνοθεσία: Ζρίνκο Ογκρέστα

Η Βέσνα ζει στο Ζάγκρεμπ, εργάζεται ως επισκέπτρια υγείας, ο γιος της είναι παντρεμένος και πατέρας ενός παιδιού, ενώ η κόρη της ετοιμάζεται να παντρευτεί. Ένα τηλεφώνημα έρχεται να αναστατώσει την καθημερινή της ρουτίνα. Στην άλλη άκρη της γραμμής είναι ο άνδρας της, Ζλάτκο, ο οποίος όταν ξέσπασε ο πόλεμος τάχθηκε με τις τάξεις του στρατού της Γιουγκοσλαβίας. Τώρα της τηλεφωνεί από το Βελιγράδι και της ζητά να συναντηθούν. Η αρχική της άρνηση κάμπτεται σιγά-σιγά και η Βέσνα σκέφτεται να τον επισκεφτεί παρά τις αντιρρήσεις του γιου της.

Φαίνεται πως τα χρόνια περνούν αλλά οι πληγές δύσκολα κλείνουν στις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Έτσι ο κροάτης σκηνοθέτης αφηγείται ακόμη μία εκδοχή του δράματος που σημάδεψε πολλές χιλιάδες οικογένειες. Παίζει ιδιαίτερα με το προσωπικό δράμα της ηρωίδας του, με τα συναισθήματά της που αρχίζουν να αφυπνίζονται ύστερα από πολλά χρόνια. Μόνο που η εθνικιστική μισαλλοδοξία παραμονεύει παντού και ούτε η συγχώρεση ούτε η συμφιλίωση είναι εύκολες. Ταινία χαμηλότονη αλλά όχι επιδερμική. Αντίθετα κρύβει μέσα της τον ανθρώπινο πόνο ο οποίος κυλά μέσα στις φλέβες και κρατά τους ανθρώπους υποταγμένους στη μοίρα.

Η ταινία είναι μια συμπαραγωγή της Κροατίας με τη Σερβία, κάτι που δείχνει πως παρά τον πόλεμο οι δυο χώρες προσπαθούν να αντιμετωπίσουν από κοινού τα τραύματα του παρελθόντος. (Ματιές στα Βαλκάνια)

 

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s