“ΑΤΙΘΑΣΕΣ”

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 13/12/2015)

mastang

Φυλακισμένα κορίτσια

του Στράτου Κερσανίδη

Η Τουρκία έχει το κεφάλι της στην Ευρώπη ενώ η καρδιά της χτυπάει στην Ασία. Κάπως έτσι εμφανίζεται η γεωγραφική και κατ’ επέκταση η πολιτισμική εικόνα της γειτονικής μας χώρας η οποία παλεύει με τις αντιφάσεις της να βρει τη θέση της στο σύγχρονο κόσμο.
Ένα από τα ζητήματα που ταλανίζει την τουρκική κοινωνία είναι η θέση της γυναίκας, όχι τόσο νομικά όσο πολιτισμικά, αφού στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας η παραδοσιακή αντίληψη για τη θέση της γυναίκας φαίνεται να υπερτερεί του νόμου. Ο αγώνας λοιπόν των γυναικών και των προοδευτικών ανθρώπων στην Τουρκία στρέφεται εναντίον μιας βαθιά ριζωμένης κοινωνικής αντίληψης η οποία θεωρεί τη γυναίκα κατώτερη, άβουλη και υπάκουη, που παντρεύεται όποιον επιλέξει η οικογένειά της και γίνεται καλή μητέρα και νοικοκυρά.
“Ήθελα να ανακαλύψω πώς είναι να είσαι κορίτσι, γυναίκα στη σημερινή Τουρκία. Είναι ένα δύσκολο, αμφιλεγόμενο θέμα στην τουρκική κοινωνία σήμερα, καθώς ο λόγος των γυναικών και των κοριτσιών ακούγεται ελάχιστα”, λέει η Ντενίζ Γκαμζέ Εργκιουβέν, σκηνοθέτιδα της ταινίας “Ατίθασες” (Mustang), η οποία στις 24 Νοεμβρίου κέρδισε το βραβείο Λουξ, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Σε χωριό που βρίσκεται περίπου 1000 χιλιόμετρα από την Κωνσταντινούπολη, ζουν μαζί με τη γιαγιά και το θείο τους, πέντε ορφανές αδελφές: η Λαλέ, η Νουρ, η Ετζέ, η Σέλμα και η Σονάι. Αρχίζει το καλοκαίρι, είναι η τελευταία μέρα του σχολείου και τα κορίτσια αποχαιρετούν την αγαπημένη τους δασκάλα, την Ντιλέκ, η οποία επιστρέφει στην Κωνσταντινούπολη. Μετά από αυτό, όλοι μαζί, μαθητές και μαθήτριες, βουτάνε στη θάλασσα και γιορτάζουν το τέλος της σχολικής χρονιάς. Η επιστροφή των κοριτσιών στο σπίτι θα είναι η αρχή του εγκλεισμού τους αφού η γιαγιά και ο αυστηρός θείος τους, θεωρούν απρεπή τη συμπεριφορά τους. Η ζωή τους αλλάζει, κάγκελα τοποθετούνται στα παράθυρα, το σπίτι μετατρέπεται σε ¨σχολείο γάμου”, όπως λέει η Λαλέ, η μικρότερη από τις αδελφές και αφηγήτρια. Σύντομα αρχίζουν να φτάνουν τα προξενιά, οι μεγαλύτερες παντρεύονται ή ετοιμάζονται να παντρευτούν, η κατάσταση οξύνεται επικίνδυνα, όλα κινούνται σε τεντωμένο σχοινί. Η Λαλέ παρακολουθεί αμίλητη και το μυαλό τους δουλεύει. Αναζητά τρόπο διαφυγής, θέλει να δραπετεύσει, να σωθεί, να αλλάξει τη μοίρα της.
Μια ταινία στην οποία η σκηνοθέτιδα ακολουθεί τη μέθοδο της εναλλαγής συναισθημάτων. Έτσι η ξεγνοιασιά γίνεται τρυφερότητα, ύστερα γίνεται αντίδραση, την επόμενη στιγμή αγάπη η οποία μετατρέπεται σε μίσος για να ακολουθήσει η αλληλεγγύη και μετά η υποταγή κι όλα αυτά μέσα στο πάθος της ελευθερίας. Η κάμερα βρίσκεται μέσα στο χώρο, πολύ κοντά στις ηρωίδες, σημαδεύει τα πρόσωπά τους. Θαρρείς και συμπάσχει, γίνεται η ματιά τους, όταν δείχνει τα κάγκελα που υψώνονται στην αυλή και κλείνουν τα παράθυρα. Το σπίτι-φυλακή, το απομακρυσμένο χωριό-φυλακή, η οικογένεια-φυλακή και μέσα της η σπίθα της ελευθερίας η οποία δε σβήνει ποτέ.
Η Ντενίζ Γκαμζέ Εργκιουβέν, αφηγείται χωρίς ενδοιασμούς, αποτυπώνει με σαφήνεια και καθαρότητα τη θέση των γυναικών στην Τουρκία. Την καταπιεσμένη σεξουαλικότητα, τη βίαια ενηλικίωση, τη στέρηση του δικαιώματος στην επιλογή. Φωτίζει τη “σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού”, δικαιώνοντας έτσι το βραβείο που έχει κερδίσει. Επειδή σκοπός του βραβείο Λουξ είναι να φωτίσει την κοινή γνώμη στο θέμα της ένταξης στην Ευρώπη και να καταστήσει πιο εύκολη τη διάδοση των ευρωπαϊκών ταινιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ταινία, η οποία είναι συμπαραγωγής Τουρκίας, Γαλλίας και Γερμανίας αποτελεί την επίσημη πρόταση της Γαλλίας για το Ξενόγλωσσο Όσκαρ του 2016.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s