56ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (4ο κριτικό σημείωμα)

Ανάβουν τα φώτα, η γιορτή τελειώνει!

Του Στράτου Κερσανίδη

Μετά από την προβολή της ταινίας λήξης, και αφού έχει προηγηθεί η απονομή των βραβείων, θα ανάψουν σήμερα το βράδυ τα φώτα της αίθουσας, σηματοδοτώντας έτσι τη λήξη του 56ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Βέβαια επαναληπτικές προβολές θα υπάρχουν και την Κυριακή σε όλες τις αίθουσες ώστε το κοινό να έχει τη δυνατότητα να δει κάποιες από τις ταινίες που συμμετείχαν στη φετινή γιορτή του σινεμά.

MY GOLDEN DAYS - Still 4
Η ταινία η οποία επελέγη για το φινάλε, είναι «Τα χρυσά μας χρόνια» (Trois souvenirs de ma jeunesse), σε σκηνοθεσία του Αρνό Ντεπλεσέν.
Κεντρικός ήρωας είναι η Πολ Ντεταλίς, ο οποίος ταξιδεύει στο παρελθόν μέσα από τις αναμνήσεις του. Σε τούτην την ελεγεία για τη νεότητα, ο σκηνοθέτης βάζει τον ήρωά του στη διαδικασία συνάντησης με τα παλιά, με ανθρώπου και εικόνες που σημάδεψαν τη ζωή του. Από την παιδική του ηλικία και τη μητέρα του, την εφηβεία και τον απαρηγόρητο χήρο πατέρα του, ως τους φίλους, τα φοιτητικά του χρόνια στο Παρίσι και το Δρα Μπεχανζέν και φυσικά το μεγάλο έρωτά του, την Εστέρ. Η απώλεια και οι απογοητεύσεις έχουν μετατραπεί πλέον σε καινούργια συναισθήματα καθώς ο Πολ ανακαλύπτει νέες πτυχές του εαυτού του.
Ας κάνουμε όμως, την τελευταία μας σύντομη κριτική προσέγγιση σε ταινίες που είδαμε στο φεστιβάλ.

One Floor Below_Still image 1
«Έναν όροφο πιο κάτω» (Un etaj mai jos), του Ράντου Μουντεάν (Ρουμανία – Γαλλία – Γερμανία – Σουηδία):Ο κύριος Πατράσκου, επιστρέφοντας μια μέρα στο σπίτι του και ενώ ανεβαίνει τις σκάλες, ακούει τις φωνές μιας γυναίκας από ένα διαμέρισμα του 1ου ορόφου. Συναντιέται μάλιστα με έναν άνδρα ο οποίος βγαίνει από το διαμέρισμα. Την επόμενη μέρα μαθαίνει πως εκεί βρέθηκε νεκρή μια νεαρή γειτόνισσά του. Όμως όταν ρωτιέται από την αστυνομία εάν γνωρίζει κάτι δεν αποκαλύπτει τίποτε για το νεαρό άνδρα. Όμως ο τελευταίος θα έρθει στον κ. Πατράσκου για να ζητήσει τις επαγγελματικές του υπηρεσίες για μια υπόθεσή του. Ένα πόλεμος νεύρων αναπτύσσεται ανάμεσα στους δύο άνδρες. Ενώ πλανιέται το ερώτημα, γιατί ο Πατράσκου κράτησε το μυστικό.
Ακόμη μια καλοδουλεμένη ταινία από τη Ρουμανία η οποία όμως κλείνει με ένα ανοιχτό φινάλε. Ο Μουντεάν αφού στήνει τους χαρακτήρες του, τους τοποθετεί μέσα στη δράση και αρχίζει να τους μπολιάζει με τις ανθρώπινες αδυναμίες. Τελικά ο κόσμος μας αποτελείται από εκατομμύρια ανθρώπους οι οποίοι κρατούν το στόμα τους κλειστό, αρκεί να μη διαταράξουν την ησυχία τους, να μην μπλέξουν. (ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ)

interruption, still 1
«Interruption», του Γιώργου Ζώη: Σε ένα θέατρο οι θεατές παρακολουθούν μια παράσταση της Ορέστειας. Όμως ξαφνικά κάτι συαμβαίνει. Μια ομάδα οπλισμένων νέων καταλαμβάνει τη σκηνή και αποφασίζει να «σκηνοθετήσει» την παράσταση. Ζητούν από όσους θεατές το επιθυμούν να ανέβουν στη σκηνή για να παίξουν τους ρόλους τους. Ένας από αυτούς αναλαμβάνει το ρόλο του καθοδηγητή-σκηνοθέτη (;).
Η ταινία του Γιώργου Ζώη ήταν μια από τις πιο δυνατές στιγμές που βιώσαμε στο 56ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Παίζοντας με τους ρόλους του αρχαίου μύθου, βάζει μέσα σε αυτούς απλούς ανθρώπους και τους αφήνει να μπουν βαθιά μέσα τους. Η τέχνη μετατρέπεται σε ζωή και η ζωή σε τέχνη. Ένα παιχνίδι αυτογνωσίας, αυτοϋπονόμευσης, λεπτών ισορροπιών. Τα νεύρα τεντώνονται, οι ηθοποιοί-κοινό κινούνται στα όριά τους, κάποιοι φτάνουν στα άκρα, οι καθοδηγητές καθοδηγούνται και οι καθοδηγούμενοι καθοδηγούν εναλλάσσοντας ρόλους διαρκώς, η έκρηξη αναμένεται, πλησιάζει, συνεχείς κορυφώσεις, η αναπνοή επιταχύνεται, ο ρόλος, η ζωή. Τι συμβαίνει τελικά; Μήπως όλοι μας έχουμε ενδυθεί ρόλους που ίσως και να μην τους έχουμε επιλέξει; Ή μήπως τους έχουμε επιλέξει και φανατικά αρνούμαστε να τους αποχωριστούμε; Αλλά μπορεί και αναλόγως την περίπτωση, να λειτουργούμε ως χαμαιλέοντες.
Ολόκληρη η ταινία είναι γυρισμένη μέσα σε ένα θέατρο και το 68% επάνω στη σκηνή του θέατρο. Το σενάριο και η σκηνοθεσία συναντώνται σε έναν κοινό τόπο ο οποίο είναι η καταβύθιση του ατόμου στο εντός του. Στιγμές μεγάλη έντασης, μια διαρκής απειλή στριφογυρίζει ανάμεσα στα πρόσωπα του έργου, η θεατρική σκηνή έχει μετατραπεί σε μικρογραφία του κόσμου. Καταπιεστές και καταπιεζόμενοι, μηχανισμοί χειραγώγησης, εξεγέρσεις που καταπνίγονται άνθρωποι και καταστάσεις ή πως οι άνθρωποι επηρεάζονται από τις καταστάσεις. Εξαιρετικό δείγμα εμπνευσμένου κινηματογράφου που δε φοβάται να εκτεθεί και να προτείνει με τόλμη μια νέα αισθητική προσέγγιση της πραγματικότητας. (ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ – ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ)

kafsonas_blind_sun
«Καύσωνας», της Τζόις Α. Νασαουάτι: Ο Ασράφ Ιντρίς, ένας μετανάστης, προσλαμβάνεται ως φύλακας στη βίλα ενός ζεύγους Γάλλων που πηγαίνουν για διακοπές στο Παρίσι. Στο μεταξύ ένας εφιαλτικός καύσωνας πλήττει τη χώρα, η έλλειψη νερού είναι μεγάλη, μια πολυεθνική εκμεταλλεύεται τα αποθέματα νερού και η βία απλώνεται παντού. Ενώ ο Ασράφ πηγαίνει στη βίλα ένας αστυνομικός του κάνει έλεγχο και του παίρνει την άδεια παραμονής. Στη βίλα νιώθει πως κάποιος τον παρακολουθεί. Αρχίζει και παρανοεί.
Η σκηνοθέτιδα περιγράφει μια εφιαλτική κατάσταση, ένα μέλλον το οποίο είναι πολύ πιθανόν να υπάρξει. Καταφέρνει να δημιουργήσει μια ατμόσφαιρα αγωνίας η οποία μετατρέπει την ταινία σε θρίλερ. Ακολουθεί τον ήρωα στη σταδιακή καταβύθισή του στην παράνοια του τρόμου. Και αφού έχει οικοδομήσει με προσοχή το εγχείρημά της κάπου της ξεφεύγει και γκρεμίζεται. Κι αυτό το «κάτι» είναι ένα κενό δυσεξήγητο ή και ανεξήγητο ακόμη. Πως ξεκινά η πορεία του ήρωα προς την τρέλα; Είναι τρέλα; Υπάρχει κάποιος που τον παρακολουθεί ή νομίζει πως υπάρχει; Και η κλεμμένη του άδεια; Και ο πόλεμος για το νερό; Παραμένουν μετέωρα, αναπάντητα κι αδιευκρίνιστα. (ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ)

OUR EVERYDAY LIFE - 2.jpeg
«Οι καθημερινές μας ιστορίες», της Ινές Τάνοβιτς (Βοσνία και Ερζεγοβίνη – Σλοβενία – Κροατία): Τα χρόνια έχουν περάσει από τον πόλεμο στη Βοσνία αλλά έχουν αφήσει βαθιά τραύματα. Ο Σάσα είναι ένας 40χρονος άνδρας, βετεράνος του πολέμου και άνεργος. Ζει με τους γονείς του, τον 63χρονο Μουχάμεντ, διευθυντή σε επιχείρηση η οποία προσαρμόζεται στη νέα εποχή και τη 62χρονη Μαρία, η οποία αρρωσταίνει. Η κόρη τους ζει στη Σλοβενία και πρόκειται να γίνει μητέρα. Σε μια κοινωνία διαφθοράς η οποία προσπαθεί να βρει το βηματισμός της στο σύγχρονο κόσμο, η αρρώστια της Μαρίας θα φέρει την οικογένεια πιο κοντά και όλοι θα επανεκτιμήσουν την αξία της.
Συγκινητική, αληθινή, διεισδυτική η ταινία της Τάνοβιτς πίνεται σαν ένα δροσερό ποτήρι νερό. Η σκηνοθέτιδα με τρόπο πειστικό υποστηρίζει την αξία που έχουν οι οικογενειακοί δεσμοί ιδιαίτερα σε κοινωνίες οι οποίες έχουν υποστεί βαθιά τραύματα. Και το κάνει αβίαστα, με τακτ και τρυφερότητα. Χωρίς παρλαπίπες του τύπου «πατρίς- θρησκεία – οικογένεια». (ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ)

symptoma_symptom
«Το σύμπτωμα», του Άγγελου Φραντζή: Ένα παράξενο πλάσμα με κέρατα αναστατώνει την ήσυχη ζωή σε ένα απομονωμένο νησί. Οι κάτοικοι το καταδιώκουν, μια κοπέλα τους βοηθά.
Ακατανόητο σενάριο, σε μια ταινία που ο θεατής αναζητά με αγωνία να του δοθούν κάποια κλειδιά για να καταφέρει να αποκρυπτογραφήσει το μυστήριο. Όχι του κερασφόρου πλάσματος αλλά του σεναρίου. Κάτι μπορεί να ανακαλύψει ο προσεκτικός θεατής στο μέσο της ταινίας εκεί όπου μια παρέα συζητά τρώγωντας και πίνοντας, αλλά και πάλι η απάντηση, εάν βρίσκεται εκεί, δεν είναι πειστική. Εν κατακλείδι, η ταινία του Φραντζή, είναι άψογη από τεχνικής πλευράς. Αλλά, κατά την προσωπική μου άποψη, μόνον εκεί. Για μια ταινία του φανταστικού κινηματογράφου δεν αρκεί μόνον ένα πλάσμα με κέρατα, χρειάζονται κι άλλα πράγματα και πάνω απ’ όλα, σενάριο. (ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ)

mikri_arktos_ursa_minor
«Μικρή άρκτος», της Ελισάβετ Χρονοπούλου: Ένας άνδρας συλλαμβάνεται σε ένα ξενοδοχείο. Το σώμα μια κοπέλας μεταφέρεται με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο. Ο άνδρας ανακαλεί το παρελθόν. Κι έτσι μαθαίνουμε τι έχει συμβεί, ποιος είναι αυτός και ποια είναι η κοπέλα στο φορείο.
Το θαυμάσιο σκηνοθετικό τρικ της Χρονοπούλου, δηλαδή η μετατροπή της κάμερας στο υποκειμενικό βλέμμα του αφηγητή, δίνει στην ταινία μια ιδιαίτερη αισθητική προσέγγιση του θέματος. Έτσι παρακολουθούμε με τα μάτια του τα πάντα, τη σχέση του με την κοπέλα, τη γνωριμία τους, την καθημερινότητά τους, την τελική σκηνή.
Μια σκληρή ταινία με ένα σκληρό θέμα. Η Χρονοπούλου αναμετριέται πρώτα απ’ όλα με την επιλογή της πρωτότυπης σκηνοθετικής της ματιάς και μετά με το ίδιο της το θέμα. Θεωρώ πως και στα δύο τα πηγαίνει περίφημα κερδίζοντας το στοίχημα που έχει βάλει. Και της αξίζουν συγχαρητήρια επειδή δεν επέλεξε το συμβατικό δρόμο αλλά το ρίσκο της δημιουργίας. Κι όλα αυτά είναι θεμελιωμένα επάνω σε ιστορία η οποία στο φινάλε κρύβει τη μεγάλη ανατροπή. Επειδή τότε καταλαβαίνουμε πως όλη την ώρα έχουμε μια εντελώς λανθασμένη εντύπωση για τα όσα συμβαίνουν και τελικά τα πάντα είναι εντελώς διαφορετικά. Και πολύ πιο δραματικά από ό,τι νομίζαμε. (ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ)

apo_erota_lovestruck
«Από έρωτα», του Θοδωρή Αθερίδη: Ο Αντώνης είναι πυροσβέστης και ετοιμάζεται να παντρευτεί με τη νοσηλεύτρια Νατάσα. Όμως λίγο πριν το γάμο εμφανίζεται η παλιά του αγάπη, η Άννα που είναι δημοσιογράφος. Ο γάμος θα γίνει, η Άννα αναζητά επανασύνδεση και αρχίζει η διπλή ζωή του Αντώνη.
Πραγματικά ευχάριστη και διασκεδαστεί ταινία η οποία δε διεκδικεί τίποτε περισσότερο από αυτό που είναι. Και γι’ αυτό κερδίζει την εκτίμησή μας. Στα ατού της περιλαμβάνονται και τα γνωστά ονόματα των πρωταγωνιστών. (ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ)

taxi
«Ταξί στην Τεχεράνη» (Taxi), του Τζαφάρ Παναχί (Ιράν): Ο Τζαφάρ Παναχί στο ρόλο του οδηγού. Η κάμερα τοποθετημένη στην καμπίνα και το ταξί ξεκινά την περιπλάνηση του στους δρόμους της Τεχεράνης. Επιβάτες μπαίνουν και βγαίνουν, συζητούν, διαφωνούν, βιάζονται, απαιτούν.
Με αυτήν την ταινία, ο διωκόμενος από το καθεστώς του Ιράν σκηνοθέτης, δίνει με ελαφρότητα και χιούμορ ένα πολύχρωμο πορτρέτο της πατρίδας του. Η ταινία δεν είναι απλά μια γνωριμία με καθημερινούς ανθρώπους αλλά και για τον τρόπο που ζουν οι άνθρωποι, με το τι κάνουν για να κερδίσουν χρήματα, ή για το πώς βλέπουν την κατάσταση στη χώρα τους. Τέλος είναι μια πολιτική ματιά για την κατάσταση που επικρατεί στο Ιράν, για τη θανατική ποινή, για τη θέση των γυναικών, για τη δημοκρατία. Αιχμηρός και ενοχλητικός όπως πάντα ο Παναχί δημιουργεί με έμπνευση και κέφι, κριτικάρει και με τον τρόπο του αγωνίζεται έχοντας απέναντί του την ακαμψία και το δογματισμό του θεοκρατικού καθεστώτος. (ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ).

invisible
«Invisible», του Δημήτρη Αθανίτη: Ο Άρης, χωρισμένος και πατέρας ενός 6χρονου αγοριού, απολύεται από τη δουλειά του. Ένας δύσκολου δρόμος αρχίζει καθώς η πρώην γυναίκα του τον πιέζει για τη διατροφή, ο σπιτονοικοκύρης του τον κυνηγά για τα νοίκια και το μέλλον του φαντάζει ζοφερό. Έτσι ο Άρης, ευρισκόμενος σε αδιέξοδο και νιώθοντας την αδικία να τον βαραίνει αποφασίζει να πάρει την κατάσταση στα χέρια του.
Η ιστορία είναι βγαλμένη μέσα από την βιωμένη πραγματικότητα. Και μας μιλά, για τους ανθρώπους εκείνους που ενώ ζουν και εργάζονται πολύ κοντά μας είναι σαν αόρατοι. Έτσι ο Δημήτρης Αθανίτης, δίνει σάρκα και οστά στον ήρωά του ο οποίος είναι ένας τέτοιος αόρατος άνθρωπος. Κι ακολουθεί το δράμα του βήμα-βήμα μέχρι την κορύφωσή του. Η ταινία λοιπόν, βασίζεται σε ένα αληθινό κι όχι αληθοφανές σενάριο το οποόιο ο σκηνοθέτης χειρίζεται με τρόπο ιδανικό. Δίνει το δικλό του ρυθμό, ο οποίος είναι ένας ρυθμός επαναλαμβανόμενων κύκλων, με σημεία εκκίνησης και τερματισμού τις διαδρομές με το μηχανάκι. Στα ανδιάμεσα διαστήματα χτίζεται το δραματουργικό μέρος. Η απόλυση, η συγκρούσεις με την πρώην γυναίκα του, η παρακολούθηση του αφεντικού του, η συνάντηση με τους φίλους, ο σπιτονοικοκύρης που του χτυπά την πόρτα απειλώντας κλπ. Έτσι επιτυγχάνεται ο απαραίτητος εκείνος ρυθμός ο οποίος κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή που περιμένει να δει την εξέλιξη. Που κάτι ψυχανεμίζεται αλλά δεν ξέρει τι είναι αυτό. Και ενώ η αρχική σκηνή πάει να δώσει κάποια στοιχεία, περισσότερο συσκοτίζει. Και θα πρέπει να πάμε μέχρι το φινάλε για να δοθεί η τελική λύση και να αποκαλυφθεί το μυστικό που υποκρύπτει η αρχή. Δίνεται όμως η τελική λύση ή μήπως μένει ανοιχτή;
Ταινία που εκτός από τις σαφείς κοινωνικές αναφορές επιχειρεί να εισχωρήσει και μέσα στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση και στο πως αυτή διαμορφώνεται κάτω από τις ανάλογες συνθήκες. (ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ)

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s