«Ο ΓΙΟΣ ΤΟΥ ΣΑΟΥΛ»

(Από την ΕΠΟΧΗ, 15/11/2015)

saoul

Η αρχαία τραγωδία και μια νεότερη

Πέρασαν μόνον λίγες μέρες από τη θύελλα που ξεσήκωσαν οι επαγγελματίες πατριώτες μετά από τη δήλωση του Νίκου Φίλη, για την εθνοκάθαρση των Ποντίων. Μια θύελλα αντιστρόφως ανάλογη με τη σημασία της ίδιας της άποψης που εξέφρασε ο υπουργός και που τη θυμήθηκα βλέποντας στο 56ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη, την συγκλονιστική ταινία «Ο γιος του Σαούλ» (Saul fia), του Λάσλο Νέμες. Νομίζω πως η ίδια η ταινία δίνει κάποιες απαντήσεις, επί της επιστημονικής κυρίως και όχι της θυμικής προσέγγισης των όρων ολοκαύτωμα και εθνοκάθαρση.
Οκτώβρης του 1944, στο Άουσβιτς, ο ουγγρο-εβραίος Σαούλ Άουσλεντερ, βρίσκεται στην ομάδα εκείνη των κρατουμένων, τους Ζλοντερκομάντο, που βοηθούν, μέχρι να φθάσει η ώρα της δική τους εξόντωσης, στην εξόντωση των κρατουμένων του στρατοπέδου. Το πτώμα ενός παιδιού, στο οποίο ο Σαούλ νομίζει πως βλέπει το γιο του, τον αναστατώνει κι αποφασίζει να βρει τρόπο να το θάψει κανονικά και να μην αφήσει να καεί στα κρεματόρια. Τελικά δεν είναι καθόλου βέβαιο πως πρόκειται για το γιο του αλλά αυτό μικρή σημασία έχει.
Ο σκηνοθέτης αναπαράγει με συγκλονιστικό τρόπο την ασφυκτική, τη θανατηφόρα ατμόσφαιρα που υπήρχε μέσα στα στρατόπεδα εξόντωσης των ναζί. Ο Νέμες με συνεχή κίνηση της κάμερας, έρχεται κοντά στα πρόσωπα των ηρώων, σχεδόν τα αγγίζει. Η κάμερα γίνεται ο ίδιος ο θεατής ο οποίος κινείται μέσα στον ίδιο χώρο και μετατρέπεται σε κρατούμενο ο οποίος ζει με τον κίνδυνο και το άγχος του θανάτου κάθε στιγμή.
Όμως γιατί ο Σαούλ επιμένει να θάψει το σώμα του παιδιού; Εδώ η τραγωδία των ναζιστικών στρατοπέδων εξόντωσης συναντιέται με την αρχαία τραγωδία. Το νεκρό παιδί συμβολίζει όλους τους άταφους νεκρούς στους οποίους όμως αρμόζει μια κανονική ταφή. Σαφής αναφορά στην αρχαία ελληνική τραγωδία και συγκεκριμένα στο μύθο της Αντιγόνης. Κι όταν αυτό δε θα γίνει κατορθωτό θα έρθει ένα άλλο παιδί, ολοζώντανο, το οποίο θα χαρίσει στο Σαούλ ένα τελευταίο χαμόγελο αλλά και τον ίδιο το θάνατο. Το φινάλε μένει ανοιχτό, με το πρόσωπο του καταδιωκόμενου Σαούλ, να χαμογελά καθώς αντικρίζει αυτό το παιδί.
Ένα φιλμ ασφυκτικά ρεαλιστικό, βυθισμένο μέσα στο ζόφο που προκαλεί ο ναζιστικός τρόμος. Ταινία για γερά νεύρα η οποία δεν αφήνει περιθώρια για ανάσες αλλά ούτε και για ανούσιες και άνευ λόγου αντιπαραθέσεις, επειδή ο θάνατος είτε από εθνοκάθαρση είναι από ολοκαύτωμα δεν έχει διαφορές. Όλα τα υπόλοιπα είναι για να ταΐζεται το ναζιστικό τέρας.
Στράτος Κερσανίδης

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s