56ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (1o κριτικό σημείωμα)

Μια γεύση των τριών πρώτων ημερών

Του Στράτου Κερσανίδη

festibal-kinimatografou-thessalonikis

Με ορμή ξεκίνησε, την περασμένη Παρασκευή το 56ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, καθώς η προσέλευση του κοινού για μια ακόμη χρονιά είναι πολύ μεγάλη.
Με αυτά τα μικρά κριτικά μας σημειώματα, που αναφέρονται σε ταινίες που έχουμε δει, θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μια γεύση των όσων συμβαίνουν επί της μεγάλης οθόνης. Θα επικεντρωθούμε κυρίως στο Διεθνές Διαγωνιστικό τμήμα, το οποίο είναι η καρδιά του φεστιβάλ γύρω από την οποία κινείται όλος ο θεσμός, το Ελληνικό Τμήμα, που αποτελεί την ψυχή του, καθώς είναι αυτό που ενδιαφέρει άμεσα την εγχώρια κινηματογραφική παραγωγή και τους ανθρώπους του ελληνικού σινεμά και τέλος, τις Ματιές στα Βαλκάνια, ένα πολύ δυναμικό τμήμα με αναφορά στον κινηματογράφο των γειτονικών μας χωρών. Από εκεί και πέρα, ό,τι καταφέρουμε να δούμε ως αποτέλεσμα της σχέσης χρόνου και ποσότητας.
Ας ξεκινήσουμε:

victoria
«Βικτόρια» (Victoria), του Σεμπάστιαν Σκίπερ: Η Βικτόρια είναι ισπανίδα η οποία ζει στο Βερολίνο και εργάζεται σε ένα καφέ. Ένα βράδυ γνωρίζεται με μια παρέα τεσσάρων φίλων κι ύστερα από μια νύχτα διασκέδασης, θα βρεθεί συνεργός σε ληστεία. Ένα επικίνδυνο παιχνίδι που θα έχει τραγική κατάληξη. Η ταινία διαθέτει σασπένς κι ανατροπές αλλά δεν είναι αυτό το ενδιαφέρον της. Είναι πως πρόκειται για ένα μονοπλάνο 144 λεπτών (!) που ίσως να αποτελεί και το μεγάλο της ατού. Διαφορετικά θα μιλούσαμε απλώς, για ένα ενδιαφέρον αστυνομικό φιλμ και τίποτε παραπάνω. Η ταινία προβλήθηκε στην τελετή έναρξης. (ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ)

600 miles
«600 μίλια» (600 milas), του Γκαμπριέλ Ριπστάιν (Μεξικό): Ο νεαρός Αμούλφο εργάζεται για λογαριασμό μιας μεξικάνικης συμμορίας και ταξιδεύει συχνά στις ΗΠΑ για να αγοράσει όπλα. Ένας ντετέντιβ που βρίσκεται στα ίχνη του, θα απαχθεί από τον Αμούλφο και θα μεταφερθεί στο Μεξικό. Μετά από ένα ταξίδι 600 μιλίων, θα δημιουργήσουν μεταξύ τους μια σχέση εμπιστοσύνης που θα αλλάξει τα δεδομένα. Αργόσυρτο αρχικά και με αρκετή δράση και βίαιες σκηνές στη συνέχεια, το ρόουντ μούβι του υιού Ριπστάιν, είναι ένα καλογυρισμένο φιλμ χωρίς να εντυπωσιάζει. (ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ)
from afar (1)«Από μακριά» (Desde alla), του Λορέντζο Βίγκας (Βερνεζουέλα-Μεξικό): Ένας άνδρας, παρασύρει με χρήματα νεαρούς στο διαμέρισμά του και χωρίς να τους αγγίζει, αυτοϊκανοποιείται ζητώντας τους απλά να βγάλουν τα ρούχα τους. Με έναν από αυτούς τους νεαρούς, φτωχό κι από διαλυμένη οικογένεια, θα δημιουργήσει όμως μια ιδιαίτερη σχέση. Ο νεαρός θα βρει στο πρόσωπο του άνδρα, αρχικά μια πατρική φιγούρα η οποία θα μετεξελιχθεί σε ερωτική. Μια ταινία η οποία χειρίζεται με δεξιοτεχνία το πολύπλοκο μωσαϊκό των ανθρώπινων σχέσεων και συμπεριφορών. Χωρίς κομπασμούς και πονηριές ο σκηνοθέτης προσδίνει στο θέμα του ευαισθησία ρίχνοντας ταυτόχρονα μια διεισδυτική ματιά στην κοινωνική κατάσταση της χώρας του. (ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ)

rams
«Δεσμοί αίματος» (Hrutar), του Γκρίμουρ Χακόναρσον (Ισλανδία): Δυο αδέλφια ζουν σε γειτονικά σπίτια και έχουν 40 χρόνια να μιλήσουν μεταξύ τους. Ζουν σε μια κοιλάδα στα βόρεια της Ισλανδίας και ασχολούνται με την εκτροφή προβάτων. Μια ασθένεια που προσβάλλει όμως τα ζώα αναγκάζει όλους τους κτηνοτρόφους της περιοχής να θανατώσουν τα ζώα τους. Όμως ο ένας από τους κρύβει μερικά πρόβατα κι όταν το μυστικό του αποκαλύπτεται ο αδελφός του τον βοηθά να ξεγελάσει τις αρχές. Μια δυνατή ταινία με χιούμορ που μπαίνει μέσα στην ψυχοσύνθεση των ισλανδών κτηνοτρόφων, της καθημερινότητάς τους και των σχέσεών τους. Καθαρή κι άμεση ματιά η οποία επικεντρώνεται στο πως η φύση επηρεάζει τους ανθρώπους. (ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ)

Zenaida
«Ζενάιντα» (Zenaida), των Αλέξη Τσάφα και Γιάννη Φώτου Ελλάδα – Πράσινο Ακρωτήριο): Η Ζενάιντα είναι ένα κορίτσι που βρέθηκε από μια χώρα της Αφρικής στην Αθήνα αναζητώντας μια καλύτερη ζωή. Θύμα της του τράφικινγκ κατέληξε σε οίκο ανοχής, ζει μόνον με τα απαραίτητα και στέλνει χρήματα στους δικού της. Παράλληλα οι εφιάλτες από το παρελθόν τη βασανίζουν. Μια σκληρή ταινία για ένα σύγχρονο θέμα που βασανίζει τις χώρες του Τρίτου Κόσμου. Χρησιμοποιώντας αποκλειστικά σχεδόν, μόνο τη δύναμη της εικόνας και με ελάχιστα λόγια, οι σκηνοθέτες καταφέρνουν με επαναλαμβανόμενα μοτίβα να δώσουν μια συγκλονιστική ταινία για ένα πρόβλημα του σύγχρονου κόσμου. Η συχνά ντοκιμαντερίστικη προσέγγιση, προσδίδει μεγαλύτερο ρεαλισμό και πιο δραματικό τόνο στην ταινία (ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ)

Son_of_Saul
«Ο γιος του Σαούλ» (Saul fia), του Λάσλο Νέμες: Οκτώβρης του 1944, στο Άουσβιτς, ο ουγγρο-εβραίος Σαούλ Άουσλεντερ, βρίσκεται στην ομάδα εκείνη των κρατουμένων, που βοηθούν, μέχρι τη δική τους εξόντωση, στην εξόντωση των κρατουμένων του στρατοπέδου. Το πτώμα ενός παιδιού, στο οποίο ο Σαούλ νομίζει πως βλέπει το γιο του, τον αναστατώνει κι αποφασίζει να βρει τρόπο να το θάψει κανονικά και να μην αφήσει να καεί στα κρεματόρια. Συγκλονιστική αναπαραγωγή της ασφυκτικής και θανατηφόρας ατμόσφαιρας στα στρατόπεδα εξόντωσης των ναζί. Ο σκηνοθέτης με συνεχή κίνηση της κάμερας η οποία βρίσκεται κοντά στα πρόσωπα των ηρώων μεταφέρει το άγχος του κινδύνου στο θεατή. Ο συμβολισμός του νεκρού ο οποίος πρέπει να ταφεί κανονικά, αποτελεί σαφή αναφορά στον αρχαίο μύθο της Αντιγόνης και στην τιμή που οφείλουμε στους νεκρούς. Το φινάλε μένει ανοιχτό, με το πρόσωπο του καταδιωκόμενου Σαούλ, να χαμογελά καθώς αντικρίζει ένα παιδί. Μια συγκλονιστική ταινία που βλέποντάς την, ίσως σταματήσουμε να καυγαδίζουμε άνευ λόγου για το τι είναι γενοκτονία και τι εθνοκάθαρση. (ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ)

the high sun (4)
«Καυτός ήλιος» (Zvizdan), του Ντάλιμπορ Μάτανιτς (Κροατία – Σλοβενία – Σερβία): Τρεις ιστορίες αγάπης. Η πρώτη λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία. Η δεύτερη δέκα χρόνια μετά. Η τρίτη στο σήμερα. Στον ίδιο χώρο με διαφορετικούς χαρακτήρες αλλά με τους ίδιους ηθοποιούς να τους υποδύονται. Με τον τρόπο αυτό ο σκηνοθέτης καταδεικνύει την άμεση σχέση που έχουν οι ζωές των ανθρώπων και κυρίως οι ομοιότητές. Ο κάθε ένας και η κάθε μία από εμάς θα μπορούσε να βρίσκεται κάπου αλλού, να ζει σε διαφορετικές συνθήκες να αντιμετωπίζει διαφορετικά προβλήματα. Ο έρωτας με φόντο τον αιματηρό πόλεμο στη γειτονική μας χώρα –χώρες, τώρα πια- ο οποίος δεν υπάρχει στον παρόντα χρ΄0νο αλλά υπονοείται τοποθετούμενος στο μέλλον ή στο παρελθόν. Θαυμάσιες ερμηνείες, συγκίνηση και, κυρίως, αγάπη για τη ζωή η οποία παραμένει αήττητη. (ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ)

thirst (1)
«Δίψα» (Jajda), της Σβέτλα Τσοτσόρκοβα (Βουλγαρία): Μια οικογένεια ζει σε ένα σπίτι σε ένα λόφο, όπου υπάρχει έλλειψη νερού, εξασφαλίζοντας τα προς το ζην, πλένοντας τα σεντόνια των ξενοδοχείων της περιοχής. Μία κοπέλα ραβδοσκόπος και ο πατέρας της που αναλαμβάνει γεωτρήσεις, φτάνουν εκεί για να βγάλουν νερό. Ο έφηβος γιος της οικογένειας και η κοπέλα αρχικά δεν πολυσυμπαθιούνται. Μια απλή ταινία με υποβόσκουσα δύναμη η οποία έχει στο επίκεντρό του το πλέγμα σχέσεων που αναπτύσσεται ανάμεσα στους πέντε χαρακτήρες. Μια επαναλαμβανόμενη καθημερινότητα με μικρές κορυφώσεις μέχρι τη μεγάλη που σηματοδοτεί ένα δραματικό φινάλε που απογειώνει το όλο εγχείρημα του σκηνοθέτη. (ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ)

aferim (2)
«Αφερίμ!» (Aferim!), του Ράντου Ζούντε (Ρουμανία – Βοθυλγαρία – Τσεχία): Το 1835 στη Βλαχία, ένας αστυνομικός και ο γιος του καταδιώκουν ένα τσιγγάνο σκλάβο ο οποίος το έχει σκάσει από το σπίτι ενός βογιάρου. Ένα βαλκανικό γουέστερν το οποίο διατηρεί ανέπαφα τα κλισέ του κινηματογραφικού αυτού είδους. Ταυτόχρονα ο σκηνοθέτης δίνει μια εξαιρετικά προσεγμένη και σαφή εικόνα των κοινωνικών σχέσεων της εποχής εκείνης, της καθημερινότητας των απλών ανθρώπων και της καταπίεσης των φτωχών από τους πλούσιους κτηματίες. Ο Ζούντε μέσα από μια θαυμάσια ταινία εποχής, χτυπάει φλέβα καθώς οι υπαινικτικές αναφορές του στο παρόν είναι σαφείς. Ο ρατσισμός, η διαφθορά, ο ρόλος της εκκλησίας, η οικονομική ολιγαρχία η οποία βρίσκεται υπεράνω νόμων, είναι ζητήματα που υπήρχαν στη Ρουμανία του 19ου αιώνα αλλά εξακολουθούν να υφίστανται και σήμερα, 29 χρόνια μετά την πτώση του καθεστώτος Τσαουσέσκου και τη χώρα να αποτελεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μια από τις καλύτερες ταινίες που είδαμε μέχρι στιγμής στο 56ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ένα μικρό αριστούργημα. (ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ)

TABULA RASA
«Tabula rasa», των Ναταλίας Στράτου και Ηρώς Δοντά: Ο 18χρονος Άρης μεγάλωσε στο ορφανοτροφείο. Όταν ανακαλύπτει πως ο 15χρονος φίλος του, ο Σταμάτης, έχει σταλεί στην Αθήνα, αποφασίζει να τον αναζητήσει. Στην πρωτεύουσα θα γνωρίσει μια παρέα η οποία θα του προσφέρει δουλειά και στέγη και στη συνέχεια θα γοητευτεί από μια παντρεμένη γυναίκα την οποία θα ακολουθήσει στο σπίτι της. Ο νεαρός, εντελώς άπειρος από τη ζωή, σαν μια λευκή σελίδα, θα αρχίσει να μαθαίνει τη ζωή. Ο καιρός που θα βρει το ποιος πραγματικά είναι, πλησιάζει και θα γίνει με δραματικό τρόπο. Καλή η προσπάθεια αλλά το σενάριο φαίνεται απλοϊκό, καθώς ο κεντρικό μας ήρωας ανακαλύπτει το παρελθόν του μέσα από απίθανες συμπτώσεις οι οποίες δίνουν και εύκολη λύση. (ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ)

to_xipnima_tis_anixis_spring_awakening
«Το ξύπνημα της άνοιξης», του Κωνσταντίνου Γιάνναρη: Πέντε νεαρά παιδιά, τέσσερα αγόρια και ένα κορίτσι, γνωρίζονται μέσα από κάποιες συμπτώσεις και στήνουν μια ένοπλη συμμορία. Αποφασίζουν να κάνουν μια ληστεία αλλά κάτι δεν πηγαίνει καλά. Ο Γιάνναρης για μια ακόμη φορά αποδεικνύει πως γνωρίζει πολύ καλά να κάνει κινηματογράφο. Κι όχι μόνον αυτό αλλά να βρίσκεται και μερικά βήματα πιο μπροστά μέσα από σύγχρονες σκηνοθετικές ιδέες και δυνατά σενάρια τα οποία είναι βαθιά ριζωμένα στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Στο στόχαστρό του μπαίνει η νεανική οργή η οποία μεταφράζεται σε βίαιη συμπεριφορά, το οικογενειακό και το κοινωνικό υπόβαθρο των ηρώων, η ιδεολογικοποίηση της εγκληματικής συμπεριφοράς. Κι όλα αυτά μέσα σε ένα περιβάλλον πολυεπίπεδης κρίσης που βιώνεται από τους ήρωες. Βέβαια, μέσα σε όλα αυτά, ο Γιάνναρης εξετάζει και τις ανθρώπινες συμπεριφορές τόσο σε στιγμές μεγάλης πίεσης, αλλά κι όταν στην ανάκριση πλέον αρχίζουν λένε ψέματα, να αλληλοκατηγορούνται ή να πέφτουν σε αντιφάσεις. Με ξεκάθαρη ματιά, ο σκηνοθέτης συνδέει τα γεγονότα προσθέτοντας κάθε φορά και από μια ψηφίδα του παζλ ενώ δεν αφήνει έξω από την ιστορία ούτε τις οικογένειες των δραστών που βιώνουν το δικό τους δράμα. Ρυθμός και κοφτερή ματιά σε μια ακόμη θαυμάσια ταινία από τον Κωνσταντίνο Γιάνναρη. (ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ)

01 A HEAVY HEART (C) DEPARTURES Film & deutschfilm
«Με βαριά καρδιά» (Herbert), του Τόμας Στούμπερ (Γερμανία): Ο Χέρμπερτ πρώην μποξέρ και φυλακισμένος και νυν «εισπράκτορας» χρημάτων για λογαριασμό κάποιου τοπικού μαφιόζου και προπονητής μποξ, βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα μεγάλο πρόβλημα. Προπονεί έναν ταλαντούχο νεαρό με σκοπό να τον κάνει πρωταθλητή, αδιαφορεί και περιφρονεί μια γυναίκα που είναι ερωτευμένη μαζί του ενώ έχει πολλά χρόνια να μιλήσει με την κόρη του. Τώρα που νιώθει το τέλος να πλησιάζει προσπαθεί να κλείσει τις εκκρεμότητες και να διορθώσει τα λάθη που έχει κάνει. Μια προσεγμένη και χωρίς συναισθηματικούς εκβιασμούς ταινία η οποία προσεγγίσει με ρεαλισμό το πρόβλημα του ήρωα. Συγκινητική, κάποιες στιγμές σκληρή αλλά κι ανθρώπινη, η ταινία του Στούμπερ καταγράφει με προσοχή κι ευγένεια το διπλό αγώνα ενός ανθρώπου, τόσο με την αρρώστια όσο και με τον εσωτερικό του βάσανο. (ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ)

motherland
«Μητέρα πατρίδα» (Ana yurdu), της Σενέμ Τιζέν (ΤΟΥΡΚΙΑ – ΕΛΛΑΔΑ): Η Νεσρίν, μετά από ένα διαζύγιο αποφασίζει να επιστρέψει στο χωριό της για να μπορέσει να γράψει ένα μυθιστόρημα. Όμως η μητέρα της, η οποία δε θέλει να την αφήσει μόνη, έρχεται απρόσκλητη να μείνει μαζί της. Σύντομα θα αρχίσουν οι συγκρούσεις ανάμεσά τους καθώς η συντηρητική μητέρα προσπαθεί να βάλει όρια στην κόρη της ώστε να μην προκαλεί το χωριό. Η Νεσρίν κάνει υπομονή αλλά οι συγκρούσεις δεν αποφεύγονται. Μέσα από τις συγκρούσεις της μητέρας με τη κόρη, η σκηνοθέτιδα αναπαριστά τις αντιφάσεις της τουρκικής κοινωνίας. Από τη μια της εξευρωπαϊσμένης και φιλελεύθερης πολιτικά μερίδας του πληθυσμού κι από την άλλη της συντηρητικής, παραδοσιακής, φιλοθρησκευτικής μερίδας. Μια εικόνα που βλέπουμε και τη στιγμή αυτή στη γειτονική χώρα ως μια διαμάχη του παλιού με το νέο. (ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ)

FRENZY
«Φρενίτιδα» (Abluka), του Εμίν Αλπέρ: Ο Καντίρ, μετά από 20 χρόνια στη φυλακή, αποφυλακίζεται με έναν όρο. Να ενταχθεί στις μυστικές υπηρεσίες ως καθαριστής κάδων σκουπιδιών με σκοπό να ανακαλύπτει βόμβες ή υλικά κατασκευής βομβών. Θα νοικιάσει ένα σπίτι κοντά στον αδελφό του, Αχμέτ. Στο μεταξύ η πόλη ζει υό τη συνεχή απειλή της τρομοκρατίας, ενώ γίνονται συχνές βομβιστικές υποθέσεις. Ο Καντίρ έχει πάρει σοβαρά τη δουλειά του και φοβούμενος να μην επιστρέψει στη φυλακή εργάζεται με περίσσιο ζήλο. Σύντομα θα αρχίσει να υποψιάζεται τους πάντες, να βλέπει παντού τρομοκράτες. Εμμέσως πολιτική ταινία στην οποία ο σκηνοθέτης με πρωτότυπο τρόπο δείχνει την παράνοια η οποία καλλιεργείται στην Τουρκία σε σχέση με την τρομοκρατία. Ο Καντίρ γίνεται θύμα της τρομοϋστερίας όπως και χιλιάδες Τούρκοι. Κάποιες σεναριακές αδυναμίες αλλά και σκηνοθετικές απλουστεύσεις αποδυναμώνουν την ιδέα η οποία, παρόλα αυτά υπάρχει και καταφέρνει να δώσει το πολιτικό μήνυμα το οποίο επιθυμεί. (ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ)
Συνέχεια αύριο…

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s