«Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΙΣΘΗΣΕΩΝ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 12/7/2015)

empire

Η υψηλή τέχνη της πορνογραφίας

Του Στράτου Κερσανίδη

«Θεωρώ ότι η ταινία που απεικονίζει τη σεξουαλική πράξη και δείχνει τα γεννητικά όργανα, είναι πορνογραφική. Η ταινία που σπάει τα ταμπού, είναι επίσης πορνογραφική». Με τα παραπάνω λόγια, χωρίς καμία υπεκφυγή και χωρίς δισταγμό, ο Ναγκίσα Όσιμα κατηγοριοποιεί την ταινία του «Η αυτοκρατορία των αισθήσεων» (Ai no korîda / L’ empire des sens), τοποθετώντας την στον πορνογραφικό κινηματογράφο.
Γυρισμένη το 1976 η ταινία του μεγάλου ιάπωνα σκηνοθέτη (1933-2013) προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση, όπως ήταν φυσικό, όταν προβλήθηκε στο Φεστιβάλ των Κανών. Το σοκ που προκλήθηκε από την τολμηρότητα της ταινία, η οποία έφτανε στα άκρα, έγινε η αφετηρία ώστε να ανοίξουν μεγάλες συζητήσεις στους κινηματογραφικούς κύκλους για τα όρια μεταξύ καλλιτεχνικής δημιουργίας και πορνογραφίας, για τα όρια μεταξύ πορνογραφίας και ερωτισμού και ιδίως εάν, εν τέλει, υπάρχουν τέτοια όρια. Η συζήτηση επανέρχεται κατά διαστήματα αν και ο κινηματογράφος, αλλά και η λογοτεχνία και οι άλλες τέχνες, έχουν δώσει ήδη απαντήσεις περί της ανυπαρξίας ουσιαστικού ερωτήματος. Ο Όσιμα, ο οποίος έχει αντιμετωπίσει προβλήματα με τη λογοκρισία στην Ιαπωνία, όπου η ταινία χαρακτηρίστηκε ως «άσεμνη», υποστήριξε πως πρόκειται για ένα νομικό όρο. «Ο πορνογραφικός κινηματογράφος πρέπει να αναγνωριστεί αμέσως και απολύτως. Μόνον τότε το ‘άσεμνο’ μπορεί να αποδειχτεί άνευ νοήματος», σημείωνε.
Η ταινία αναφέρεται σε έναν παθιασμένο έρωτα. Η Σάντα Άμπε, εργάζεται σε ένα ξενοδοχείο το οποίο ανήκει στον Κιτσίσο (Κίτσι) Ίσιντα και τη γυναίκα του, Τόκου. Η Σάντα ερεθίζεται με τις ερωτικές περιπτύξεις των αφεντικών της, όταν η Τόκου την προσβάλει την απειλεί με ένα μαχαίρι, ο Κίτσι την βλέπει κι αποφασίζει να την κατακτήσει. Η πρώτη τους ζωώδης σεξουαλική επαφή θα ξυπνήσει και στους δυο ένα απύθμενο ερωτικό πάθος. Οι δυο εραστές δεν μπορούν να μείνουν ούτε στιγμή χωριστά. Ο Κίτσι εγκαταλείπει τη γυναίκα του, έρχεται αντιμέτωπος με την κοινωνική κατακραυγή αλλά δεν τον ενδιαφέρει. Το μόνο που θέλει είναι να βρίσκεται με τη Σάντα. Κλεισμένοι σε δωμάτια ξενοδοχείων κάνουν διαρκώς έρωτα, ενδιάμεσα συζητούν ή τρώνε. Καμαριέρες και σερβιτόρες γίνονται μάρτυρες των ερωτικών τους περιπτύξεων και κάποιες φορές καλούνται να συμμετάσχουν κι αυτές. Το ακόρεστο πάθος τους οδηγεί στην αναζήτηση νέων και άνευ ορίων ερωτικών απολαύσεων. Η υπέρτατη ερωτική τους πράξη είναι ο εκούσιος στραγγαλισμός του Κιτσίσο Ίσιντα από τη Σάντα Άμπε την ώρα του οργασμού.
Η γυναίκα συνελήφθη τέσσερις μέρες μετά, με βλέμμα εκστασιασμένο, να κρατά στα χέρια της τα ακρωτηριασμένα γεννητικά όργανα του εραστή της. Το πραγματικό αυτό γεγονός συντάραξε την ιαπωνική κοινωνία το 1936 και σε αυτό είναι βασισμένη η ταινία.
«Η αυτοκρατορία των αισθήσεων», διευρύνει τα εκφραστικά όρια της τέχνης. Αναδεικνύει τις δυνατότητές της να απλώνεται και να εξερευνά τις πιο κρυφές διαδρομές του νου, της ψυχής και των αισθήσεων. Σπάζει τα ταμπού και φέρνει στην επιφάνεια αταβιστικά ένστικτα και κοιτάζει κατάματα το κοινό, αναγκάζοντάς το να κοιταχτεί και να τολμήσει να αποδεχτεί αυτό που είναι.
Ο Όσιμα κινηματογραφεί από κάθε δυνατή γωνία. Η κάμερα βρίσκεται πλάι, σχεδόν αγγίζει τους πρωταγωνιστές του. Άλλωστε όλη σχεδόν η δράση εκτυλίσσεται μέσα σε κλειστά δωμάτια. Βλέμματα. αγγίγματα, ψίθυροι, αναστεναγμοί, γυμνά σώματα, σε μια αλληλουχία αισθήσεων η οποία συνθέτει εικόνες απόλυτης ομορφιάς και πλαστικότητας. Κι όλα αυτά βουτηγμένα στο πάθος με τη σεξουαλική πράξη να ανυψώνεται, να αγιοποιείται. Οι δύο εραστές εκστασιασμένοι
συμμετέχουν σε σπονδή, θυσιαστές και θυσιαζόμενοι ταυτοχρόνως, αυτοχειριαζόμενοι επί του βωμού.
Απολύτως ρεαλιστικές σκηνές, αφού οι δύο πρωταγωνιστές κάνουν στ’ αλήθεια έρωτα μπροστά στην κάμερα, ξεπερνώντας ταμπού κι αναστολές. Σημειώνει ο Όσιμα: «το γεγονός ότι ένας διάσημος ηθοποιός, με κανονική οικογενειακή ζωή, τόλμησε να το κάνει, πρέπει να εκτιμηθεί όχι μόνο ως ορόσημο στην ιστορία του κινηματογράφου, αλλά και ως καινούργιο κεφάλαιο στα σεξουαλικά χρονικά της Ιαπωνίας και όλου του κόσμου, επειδή τα ταμπού που περιβάλλουν τη συνουσία και προέρχονται από την ιεροποίηση του συστήματος της μονογαμίας, έσπασαν».
Ο Ναγκίσα Όσιμα κλείνει το μάτι στο μαρκήσιο ντε Σαντ και το Ζορζ Μπατάιγ και προσφέρει ένα ρεαλιστικό κινηματογραφικό αριστούργημα που ο χρόνος δεν κατάφερε να του δημιουργήσει ούτε μία ρυτίδα.
Το 1978 ο Όσιμα γύρισε την «Αυτοκρατορία του πάθους», ταινία η οποία κινείται επάνω στην ίδια θεματική και προβληματισμό, δηλαδή τον έρωτα, το θάνατο, τη μοιχεία, την παραβίαση του νόμου. Περισσότερο ποιητική και χωρίς να είναι τόσο προκλητικά τολμηρή, κέρδισε το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ των Κανών.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s