«ΜΑΝΤΑΡΙΝΙΑ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 31/5/2015)

mandarin

Ο πόλεμος των εσπεριδοειδών

Του Στράτου Κερσανίδη

Η Αμπχαζία, με πρωτεύουσα το Σοχούμι (Σεβαστούπολη) βρίσκεται στην περιοχή του Καυκάσου, στη Μαύρη θάλασσα. Νομικά είναι αυτόνομη δημοκρατία της Γεωργίας αλλά το 1992, μετά από έναν αιματηρό πόλεμο, διακήρυξε την ανεξαρτησία της. Ως ανεξάρτητη χώρα έχει αναγνωριστεί αρχικά από τη Ρωσία και στη συνέχεια από τη Νικαράγουα, τη Βενεζουέλα και τα νησιά Ναούρου.
Στα μέσα του 19ου αιώνα μετακινήθηκαν και εγκαταστάθηκαν στη Γεωργία μερικές χιλιάδες Εσθονοί. Οι άνθρωποι αυτοί δημιούργησαν τα δικά τους χωριά και έζησαν ειρηνικά με τους ντόπιους για περισσότερο από έναν αιώνα, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Τότε ξέσπασε ο εμφύλιος πόλεμος στην Αμπχαζία και οι περισσότεροι από αυτούς επέστρεψαν στη γη των προγόνων τους.
Τα «Μανταρίνια» (Mandariniid / Tangerines) του Ζάζα Ουρουσάντζε, υποψήφια ταινία για ξενόγλωσσο Όσκαρ, μας μεταφέρει σε ένα εσθονικό χωριό στην Αμπχαζία, οι περισσότεροι κάτοικοι του οποίου έχουν φύγει. Εκεί ζει ο Ίβο, ένας ηλικιωμένος άνδρας, ο οποίος κατασκευάζει καφάσια. Στο απέναντι σπίτι ζει ο Μάργκους, ο οποίος καλλιεργεί μανταρίνια. Οι δύο άνδρες προσπαθούν να συγκεντρώσουν τη σοδειά και να την πουλήσουν πριν φτάσει ο πόλεμος στο χωριό. Όμως ο πόλεμος τρέχει με ταχύτητα και θα έρθει μπροστά στα σπίτια τους. Μια μικρή μάχη, τέσσερις νεκροί και δύο τραυματίες. Ένας Τσετσένος μισθοφόρος, ο Αχμέντ, που πολεμά για τους Αμπχάζιους και ένας Γεωργιανός, ο Νίκο. Δύο εχθροί βρίσκονται σε διπλανά δωμάτια στο σπίτι του Ίβο ο οποίος τους περιθάλπει. Οι δύο άνδρες μισούνται, όμως σέβονται τον Ίβο που τους έσωσε τη ζωή. Μίσος στα μάτια τους, ανταλλαγές απειλών, ο Ίβο ανάμεσά τους κρατά ίσες αποστάσεις. Κι ο Μάργκους προσπαθεί να μαζέψει τα μανταρίνια του. «Αυτός είναι ο πόλεμος των εσπεριδοειδών», λέει. «Πολεμούν για τη γη που γίνονται τα μανταρίνια μου». Μια τόσο απλή μα τόσο αληθινή φράση η οποία δείχνει το μέγεθος του εθνικιστικού παραλογισμού και της μισαλλοδοξίας.
Ενώ οι δύο εχθροί αναρρώνουν αρχίζουν να γνωρίζουν καλύτερα ο ένας τον άλλον. Το μίσος αρχίζει να μετριάζεται καθώς ανακαλύπτουν τις ανθρώπινες πλευρές τους. Πίνουν τσάι, συζητούν, λογομαχούν και κάποιες φορές κοιτάζονται φευγαλέα στα μάτια. Κι όταν ο πόλεμος θα έρθει και θα πρέπει να πάρουν θέση, ο Αχμέντ κι ο Νίκο ξεπερνούν τους εαυτούς τους, νικούν το μίσος και αναδεικνύουν το μεγαλείο που κρύβουν οι άνθρωποι μέσα τους. Θα νικήσει αυτό το μεγαλείο αλλά το τίμημα θα είναι πολύ βαρύ σε ένα σπαρακτικά συγκινητικό φινάλε.
Τα «Μανταρίνια» δεν είναι απλά μια αντιπολεμική ταινία. Σπάει το κέλυφος του πολέμου κι αφήνει τους ανθρώπινους χαρακτήρες να τα βγάλουν πέρα μεταξύ τους. Ο σκηνοθέτης δεν κάνει μια ταινία για το πόλεμο αλλά μια ταινία για τους ανθρώπους στο πόλεμο. Για όλους, συμμετέχοντες και μη. Και τους φέρνει ενώπιους ενωπίων. Και είναι πολύ επίπονη αυτή η διαδικασία και γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όσο κορυφώνεται η δράση. Και στο τέλος μιλούν μόνον τα μάτια. Ο Αχμέντ κοιτάζει τον Ίβο, αποχαιρετιούνται, η κάμερα κινηματογραφεί από ψηλά το τζιπ που φεύγει, το τοπίο είναι ήρεμο ενώ τα υγρά μάτια των θεατών ρουφούν τις τελευταίες εικόνες από αυτό το κινηματογραφικό διαμάντι που δεν πρέπει να χάσετε.
strakersan@gmail.com
https://kersanidis.wordpress.com

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s