34ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 26/4/2015)

Το σινεμά, η λογοκρισία και η τρομοκρατία

P1050624

Του Στράτου Κερσανίδη

Χωρίς απονομή βραβείων, για πρώτη φορά στα 34 του χρόνια, ολοκληρώθηκε την περασμένη Κυριακή το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κωνσταντινούπολης.
Κι αυτό επειδή οι τούρκοι κινηματογραφιστές αποφάσισαν να αποσύρουν τις ταινίες τους ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την ωμή παρέμβαση της λογοκρισίας η οποία απαγόρευσε την προβολή ενός ντοκιμαντέρ για τους Κούρδους αντάρτες.
Η αντίδραση μεταφέρεται τώρα στην Άγκυρα, στο 26ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου που ξεκίνησε την περασμένη Πέμπτη στην τουρκική πρωτεύουσα και θα διαρκέσει ως τις 3 Μαΐου. Ήδη 7 ταινίες από τις 11 του διαγωνιστικού τμήματος έχουν αποσυρθεί από τους δημιουργούς τους δίνοντας έτσι συνέχεια στη σύγκρουση ανάμεσα στον κινηματογραφικό κόσμο και το υπουργείο Πολιτισμού.
Πάντως όσοι ξένοι δημοσιογράφοι βρεθήκαμε τις μέρες αυτές στο Φεστιβάλ της Κωνσταντινούπολης είδαμε από κοντά τις μεγάλες αντιφάσεις της τουρκικής κοινωνίας, τα δύσκολα βήματα εκδημοκρατισμού της χώρας και την όλο και εντεινόμενη σκλήρυνση του καθεστώτος Ερντογάν.
Σε δήλωσή του, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, κ. Ομέρ Τσελίκ υποστήριξε πως η ταινία απαγορεύτηκε «επειδή προωθεί την τρομοκρατία»!
Όπως γράψαμε την περασμένη Κυριακή, ‘πέτρα του σκανδάλου’ ήταν το ντοκιμαντέρ «Βοράς» (Bakur) των Τσαγιάν Ντεμιρέλ και Ερτουγρούλ Μαβίογλου, το οποίο έχει για πρωταγωνιστές τους Κούρδους αντάρτες. Ένα θέμα το οποίο αποτελεί καυτή πατάτα για την τουρκική κυβέρνηση αλλά και αγκάθι για την τουρκική κοινωνία. Η ταινία μπορεί να μην προβλήθηκε ποτέ στο φεστιβάλ αλλά έγινε μια ειδική προβολή για τους δημοσιογράφους σε αίθουσα του τμήματος κινηματογράφου στο Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου. Έτσι είχαμε την ευκαιρία να διαπιστώσουμε ιδίοις όμμασι τα όσα ακούγαμε και διαβάζαμε τις προηγούμενες μέρες.
Αυτό που μπορώ να πως με βεβαιότητα είναι πως πρόκειται για μια θαυμάσια δουλειά. Έχοντας να διαπραγματευτούν ένα πολύ δύσκολο θέμα οι δημιουργοί της ταινίας καταφέρνουν να «εισχωρήσουν» στην καθημερινότητα των ανταρτών με τρόπο διακριτικό. Οι πληροφορίες που παίρνουμε είναι πολύ σημαντικές. Έτσι μαθαίνουμε για το πώς περνούν τις μέρες τους, πως εκπαιδεύονται, πως διασκεδάζουν, πως κάποιοι αποχωρούν όταν φτάσει η ώρα. Μαθαίνουμε ακόμη για την απόλυτη ισοτιμία μεταξύ ανδρών και γυναικών και για την ύπαρξη επιχειρησιακών ομάδων που αποτελούνται αποκλειστικά από γυναίκες. Μέσα σε μιάμιση ώρα αντλείται πλήθος πληροφοριών και ταυτόχρονα η σκηνοθεσία είναι απόλυτα ισορροπημένη, κρατά σωστούς κινηματογραφικούς ρυθμούς, δεν κουράζει αλλά αντίθετα ανανεώνει διαρκώς το ενδιαφέρον των θεατών.
Μετά από την προβολή έγινε μία πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με τους συντελεστές της ταινίας οι οποίοι απάντησαν σε ερωτήσεις και μας έδωσαν επιπλέον πληροφορίες για τα γυρίσματα. Έτσι μάθαμε πως η τουρκική κυβέρνηση είχε δώσει αρχικά τη συγκατάθεσή της. Πως τα γυρίσματα έγιναν το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 2013. Πως οι κούρδοι μαχητές συνεργάστηκαν πολύ καλά. Επίσης η παραγωγός της ταινίας, Αϊσέ Τσετίνμπας, έκανε αναφορά σε μία από τις αντάρτισσες που εμφανίζεται στο ντοκιμαντέρ και μας είπε πως η γυναίκα εκείνη σκοτώθηκε μερικούς μήνες πριν πολεμώντας στο Κομπάνι.
Τελειώνοντας ο Ερτουγρούλ Μαβίογλου, θέλοντας να μας θυμίσει τα όσα υποστήριξε ο υπουργός για την απαγόρευση της ταινίας, μας απηύθυνε αστειευόμενος φυσικά, το ερώτημα: «τώρα που είδατε την ταινία, νιώθετε πως θέλετε να γίνεται τρομοκράτες;».
Το περασμένο Σάββατο, 18 Απριλίου, κινηματογραφιστές, διανοούμενοι, άνθρωποι της τέχνης, δημοσιογράφοι και δημοκρατικοί πολίτες ένωσαν τις φωνές τους σε μια αρκετά μαζική πορεία, μπροστά στα γραφεία του Φεστιβάλ και τις αίθουσες που γίνονται οι προβολές. Με κεντρικό σύνθημα εναντίον της λογοκρισίας και υπέρ της ελευθερίας στο σινεμά, και κρατώντας πλακάτ με τίτλους ταινιών που έχουν λογοκριθεί στο παρελθόν, οι διαδηλωτές βάδισαν φώναξαν συνθήματα και χειροκροτήθηκαν από τον κόσμο.

Κάποιες ταινίες
Αν και όπως έγραψα ήδη, δεν πραγματοποιήθηκε το διαγωνιστικό τμήμα, κάποιες τουρκικές ταινίες προβλήθηκαν μόνο για ξένους δημοσιογράφους.
Η «Λεμονάδα» (Limonata)του Αλί Ατάι, είναι ένα ρόουντ μούβι, βαλκανικού στιλ, που απλώς, βλέπεται ευχάριστα.
Αντίθετα οι «Πειρατές του χιονιού» (Kar konsalari), του Φαρούκ Χατζιχαβίζογλου, είναι ένα πολύ δυνατό φιλμ, που μας μεταφέρει στα χρόνια της δικτατορίας του Εβρέν, το 1981. Σε μια μικρή πόλη στην περιοχή Καρς, ο βαρύς χειμώνας και η έλλειψη κάρβουνου αναγκάζει μια παρέα παιδιών να αναζητούν το πολύτιμο καύσιμο για να ζεσταθούν οι οικογένειές τους. Όλα αυτά με φόντο τη δικτατορία, τις συλλήψεις και τα βασανιστήρια. Μινιμαλιστικό, σφιχτό, ανθρώπινο και πολύ δυνατό φιλμ με έντονη την πολιτική ματιά.
Τέλος, η «Αποικία» (Koloni), του Γκιουρκάν Κελτέκ, γυρισμένο στην Κύπρο, έχει ένα πολύ ενδιαφέρον θέμα. Την αναζήτηση ομαδικών τάφων αγνοουμένων και από τις δύο πλευρές, την Ελληνοκυπριακή και την Τουρκοκυπριακή. Ο σκηνοθέτης παρακολουθεί τις έρευνες μιας ανεξάρτητης επιτροπής αναζήτησης αγνοουμένων. Ακόμη ένα τολμηρό ντοκιμαντέρ, με μια άκρως ενδιαφέρουσα αισθητική που πλησιάζει την πειραματική προσέγγιση.
Κατά τα άλλα, η Κωνσταντινούπολη παραμένει όμορφη όσο κι αν ο το τσιμέντο επεκτείνεται σε βάρος αυτού που αποκαλούμε «δημόσιο χώρο».
strakersan@gmail.com
https://kersanidis.wordpress.com

Advertisements

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ (έως 29/4/2015)

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 26/4/2015)

Ο Χορός της Πραγματικότητας

Ο Χορός της Πραγματικότητας

«Ο Χορός της Πραγματικότητας» (La Danza De La Realidad), του Αλεχάντρο Χοδοροφσκι: Σε μια μικρή παραλιακή πόλη της Χιλής, στην Τοπκαπίλα, γεννιέται το 1929 ένα αγόρι. Συνέχεια

34ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ

(για το http://www.alterthess.gr)

istfest1

Η λογοκρισία καλά κρατεί στην Τουρκία

Του Στράτου Κερσανίδη

Το περασμένο Σάββατο, 18 Απριλίου, κινηματογραφιστές, διανοούμενοι, άνθρωποι της τέχνης, δημοσιογράφοι και δημοκρατικοί πολίτες ένωσαν τις φωνές τους σε μια αρκετά μαζική πορεία, μπροστά στα γραφεία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κωνσταντινούπολης και τις αίθουσες που γίνονται οι προβολές.
Αφορμή ήταν η απαγόρευση του ντοκιμαντέρ «Βοράς» (Bakur), των Τσαγιάν Ντεμιρέλ και Ερτουγρούλ Μαβίογλου, το οποίο έπεσε θύμα λογοκρισίας. Συνέχεια

«Η ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΦΙΛΕΝΑΔΑ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 19/4/2015)

amie

Η απελευθέρωση της κρυμμένης ταυτότητας

Του Στράτου Κερσανίδη

Ποτέ τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται. Ούτε και οι άνθρωποι. Υπάρχουν κάποιοι, άνδρες ή γυναίκες, που κρύβουν βαθιά μέσα τους έναν άλλο εαυτό, μια κρυμμένη ταυτότητα που μπορεί ποτέ να μην αποκαλυφθεί. Οι λόγοι είναι πολλοί, από προσωπικοί έως κοινωνικοί. Κάποιες φορές όμως, άνθρωποι που βιώνουν αυτή την κατάσταση κατορθώνουν, αποφασίζουν, τολμούν να απελευθερωθούν και να βγάλουν στην επιφάνεια την κρυμμένη τους ταυτότητα, που είναι και η αληθινή! Συνέχεια

34ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ

Αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 19/4/2015)

Σκηνή από το ντοκιμαντέρ "Βοράς

Σκηνή από το ντοκιμαντέρ «Βοράς

Η λογοκρισία «χτύπησε»

Σε αναταραχή βρίσκεται η κινηματογραφική κοινότητα στην Τουρκία αλλά και ο δημοκρατικός κόσμος μετά το πρωτοφανές κρούσμα λογοκρισίας που σημειώθηκε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κωνσταντινούπολης.
Θύμα της λογοκρισίας, εκ μέρους του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού ήταν το ντοκιμαντέρ «Βοράς» (Bakur) των Τσαγιάν Ντεμιρέλ και Ερτουγρούλ Μαβίογλου, με θέμα τους Κούρδους αντάρτες, την καθημερινότητά τους, την πολιτική τους ζωή και τις σχέσεις τους με τα βουνά. Συνέχεια

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ (έως 22/4/2015)

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 10/4/2015)

«Child 44», του Ντανιέλ Εσπινόζα: Ο μυστικός πράκτορας, Λεό Ντεμίσεφ αρνείται να αποκηρύξει τη σύζυγό του Ραΐσα του η οποία θεωρήθηκε «εχθρός του λαού». Μετά από αυτό ο Λεό και η Ραΐσα θα απομακρυνθούν από τη Μόσχα και θα σταλούν σε μια μακρινή επαρχιακή κωμόπολη. Εκεί μαζί με τον τοπικό αρχηγό της αστυνομίας,. Μιχαήλ Νεστέροφ, προσπαθούν να φτάσουν στα ίχνη ενός κατά συρροή δολοφόνου που έχει σκοτώσει 43 αγόρια! Συνέχεια

ΠΑΘΗ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΟ ΣΙΝΕΜΑ

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 11/4/2015)

Ο Βασιλεύς Των Βασιλέων

Ο Βασιλεύς Των Βασιλέων

Ο Ιησούς ως κινηματογραφικός ήρωας

Δεν είναι λίγες οι ταινίες οι οποίες έχουν ως θέμα τα Πάθη του Χριστού, οι περισσότερες από τις οποίες προβάλλονται τις μέρες της Μεγάλης Εβδομάδας κυρίως στην τηλεόραση. Παλαιότερα και οι κινηματογράφοι πρόβαλλαν ταινίες ανάλογης θεματολογίας κάτι που πλέον δε συμβαίνει. Συνέχεια