«ΧΕΙΜΕΡΙΑ ΝΑΡΚΗ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 8/2/2015)

narki

Διαφορετικοί χωρισμένοι κόσμοι

Του Στράτου Κερσανίδη

Ο κάθε άνθρωπος αποτελεί έναν ολόκληρο κόσμο. Ζει και κινείται μέσα στο οριοθετημένο περίβλημά του και αναζητά την επικοινωνία με τους άλλους ανθρώπους-κόσμους που άλλοτε την πετυχαίνει, άλλοτε όχι. Κι αυτό γίνεται είτε με τη μορφή της συμβίωσης και της συνεργασίας είτε μέσα από αντιφάσεις, συγκρούσεις, διαφωνίες.
Το ίδιο συμβαίνει και στο επίπεδο της κοινωνίας με τις διάφορες κοινωνικές ομάδες, τις κοινωνικές τάξεις, οι οποίες επικοινωνούν μέσα από συμφωνίες αλλά και τις διαφοροποιήσεις και τις συγκρούσεις τους.
Άνθρωποι και ομάδες κινούμαστε μέσα σε ένα κοινό σύμπαν αλλά μας χωρίζουν σύνορα, βαδίζουμε σε χωριστούς, μοναχικούς και συχνά αντιπαρατιθέμενους δρόμους. Ακόμη κι όταν ζούμε κάτω από την ίδια στέγη.
Ο Νουρί Μπιλγκέ Τζεϊλάν, υφαίνει με μαεστρία αυτούς τους διαφορετικούς κόσμους στη μεγαλειώδη και διάρκειας 198 λεπτών ταινία του. «Χειμερία νάρκη» (Kis Uykusu), η οποία κέρδισε το Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Κανών καθώς και το βραβείο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κινηματογραφικού Τύπου (FIPRESCI) στο ίδιο φεστιβάλ.
Τοποθετεί τους ήρωές του και τη δράση στο χειμωνιάτικο, υποβλητικό τοπίο της Καππαδοκίας. Ο Αϊντίν, πρώην ηθοποιός, διευθύνει ένα μικρό ξενοδοχείο και ζει εκεί με την αρκετά νεότερη σύζυγό του, Νιχάλ και τη πρόσφατα χωρισμένη αδελφή του, Νετζλά. Ο Αϊντίν, κρατά μια στήλη σε μια τοπική εφημερίδα ενώ ταυτόχρονα ετοιμάζει ένα βιβλίο για το τουρκικό θέατρο. Έχοντας αποσυρθεί από την καριέρα του ζει από διάφορα ενοίκια από ιδιοκτησίες που έχει κληρονομήσει από τον πατέρα του. Από αυτό ξεκινά και η ταινία, από ένα επεισόδιο που σημειώνεται όταν ο επιστάτης του πηγαίνει να πάρει το ενοίκιο από έναν οικογενειάρχη που αδυνατεί να πληρώσει και ο γιος του εκνευρισμένος πετάει μια πέτρα και σπάει το τζάμι από το αυτοκίνητου του Αϊντίν. Και εδώ αναδεικνύεται ο πρώτος διαχωρισμός, ο ταξικός. Κι ακολουθούν οι υπόλοιποι, ανάμεσα στον Αϊντίν και τη αδελφή του αλλά και τη γυναίκα του.
Ο Τζεϊλαν σκηνοθετεί ένα μεγάλης χρονικής διάρκειας αριστούργημα, ξεπερνώντας τον εαυτό του.
Έχοντας ως κέντρο τον Αϊντίν, απλώνεται, εξερευνά και διεισδύει βαθιά μέσα στους χαρακτήρες του. Χρησιμοποιεί τα διάφορα γεγονότα της καθημερινότητας ως αφορμή για να αναδείξει τα προβλήματα σχέσεων που υπάρχουν ανάμεσα στους ανθρώπους, είτε της ιδίας οικογένειας είτε όχι. Ακολουθώντας έναν υποβλητικά αργό ρυθμό, χωρίς να βιάζεται, ο μεγάλος τούρκος σκηνοθέτης χρωματίζει τον κινηματογραφικό του καμβά, αποτυπώνοντας επάνω του ψήγματα συναισθημάτων και αποτυπώματα σκέψεων. Δε διστάζει, να χρησιμοποιήσει σιωπές αλλά ούτε και μεγάλες συζητήσεις-εξομολογήσεις, ανάμεσα στους ήρωές τους. Με αυτό τον τρόπο τους απογυμνώνει και ξεδιπλώνει τους χαρακτήρες με τις αντιθέσεις και τις αντιφάσεις τους. Οι άνθρωποι αυτοί ζουν όλοι μαζί αλλά εν τέλει είναι εντελώς μόνοι, με τις εμμονές, τις φοβίες, τις ανασφάλειες και τις ιδεοληψίες τους. Και φυσικά, όπως σημειώνω παραπάνω, ο Τζεϊλάν με κομψότητα και χωρίς κραυγές, αναδεικνύει τις υφιστάμενες ταξικές διαφορές.
Ακόμη ένα βήμα προς την ωριμότητα για έναν σκηνοθέτη που ακολουθεί μια συνεχή ανοδική πορεία, που δε βολεύεται με κοινοτυπίες αλλά ρισκάρει, σκάβει βαθειά μέσα στον άνθρωπο, ξεδιπλώνοντας τη ζωή ώστε να δημιουργήσει έναν κόσμο ερωτημάτων και σκοτεινών διαδρομών μέσα από μια επίμονη ψυχολογική προσέγγιση των χαρακτήρων του οι οποίοι δομούνται με πολύ δυνατό υλικό. Χαρακτήρες οι οποίοι παραμένουν εγκλωβισμένοι μέσα στα στενά πλαίσια μιας καθημερινότητας με την οποία αρνούνται να συγκρουστούν αλλά και χαμένοι μέσα στον εαυτό τους και την προσωπική τους φυλακή.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s