«ΑΝΩΤΕΡΑ ΒΙΑ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 18/1/2015) snow Το (αν)ίσχυρο φύλο

Επιμέλεια: Στράτος Κερσανίδης

Περί ανισχυρότητας του ισχυρού φύλου ο λόγος, με αφορμή μια έρευνα, σύμφωνα με την οποία καταδεικνύεται πως σε περιπτώσεις μεγάλων ατυχημάτων με πολλά θύματα, ο αριθμός των ανδρών που σώζονται είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό των γυναικών. Κι αυτό δε συμβαίνει επειδή οι άνδρες είναι πιο ανθεκτικοί από τις γυναίκες αλλά επειδή εφαρμόζουν το ρητό «ο σώζων εαυτόν σωθήτω»! Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πολύ απλά, πως σε περιπτώσεις που η ανθρώπινη ζωή κινδυνεύει, οι άνδρες αναδεικνύονται σε προστάτες του εαυτού τους και όχι των ανίσχυρων γυναικών και παιδιών. Και για το πω πιο ωμά, έννοιες όπως θυσία και αλτρουισμός είναι άγνωστες για τους εν κινδύνω ευρισκόμενους άνδρες, οι οποίοι σπεύδουν να σώσουν εαυτούς, την ώρα που οι «ανίσχυρες» γυναίκες προσπαθούν πρώτα να σώσουν τους δικούς τους ανθρώπους και κυρίως τα παιδιά. Άρα η επιβίωση του άρρενος πληθυσμού δεν είναι αποτέλεσμα ανωτερότητας αλλά, μάλλον, αυτοπροστασίας. Αυτό είναι το θέμα της ταινίας «Ανωτέρα βία» (Force Majeure / Snow Therapy) του σουηδού Ρούμπεν Όστλουντ, η οποία κέρδισε το Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα του Φεστιβάλ των Κανών και είναι υποψήφια για το ξενόγλωσσο Όσκαρ. Σε σημείωμά του, ο σκηνοθέτης αναφέρει: «Η ταινία έχει τις ρίζες της στην ερώτηση που με έχει απασχολήσει εδώ για καιρό: πώς αντιδρούν οι άνθρωποι σε μία ξαφνική και αναπάντεχη κατάσταση όπως μία φυσική καταστροφή; Η ιστορία αφορά μια οικογένεια που κάνει διακοπές και τρομοκρατείται από μία χιονοστιβάδα. Όταν όλα τελειώσουν, ντρέπονται γιατί έχουν υποκύψει στο ένστικτο του φόβου (…)». Όμως ας δούμε τη ιστορία της ταινίας, η οποία μας οδηγεί στα παραπάνω. Ο Τόμας και η Έμπα, μαζί με τα παιδιά τους, είναι μια οικογένεια Σουηδών που βρίσκονται για διακοπές στις Άλπεις. Απολαμβάνουν το γεύμα τους σε ένα εστιατόριο που βρίσκεται σκαρφαλωμένο στην πλαγιά του βουνού όταν ξαφνικά μια χιονοστιβάδα ξεκολλάει και πέφτει επάνω τους. Μέσα στην αναμπουμπούλα η Έμπα προσπαθεί να σώσει τα παιδιά της ενώ ζητά τη βοήθεια του Τόμας. Όμως εκείνος έχει τρέξει για να σωθεί. Ευτυχώς όμως η χιονοστιβάδα δεν άφησε πίσω της θύματα, δημιούργησε όμως τεράστιο πρόβλημα στην οικογένεια. Η ισορροπία έχει διαταραχτεί, ο ρόλος του Τόμας ως «προστάτη» της οικογένειας αμφισβητείται, οι ρόλοι επαναξιολογούνται και ενώ η Έμπα μοιάζει απογοητευμένη από τη συμπεριφορά του άντρα της, εκείνος προσπαθεί να επανακτήσει τη θέση του και να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη της. Πρόκειται μια θαυμάσια ταινία, η οποία χρησιμοποιώντας το δρόμο της κωμωδίας ανοίγει μια σειρά από σημαντικά ζητήματα όπως είναι το ένστικτο της επιβίωσης, οι προκαθορισμένοι κοινωνικοί και οικογενειακοί ρόλοι, οι προσδοκίες που έχουν οι άνθρωποι από τους άλλους, η εμπιστοσύνη. Και θέτει το ερώτημα: μπορεί ο πολιτισμός να υπερνικήσει τα ένστικτα; Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και το ένστικτο της μητρότητας, πόση σημασία μπορεί να έχουν μέσα στην καθημερινότητα του ανθρώπου στις σύγχρονες, ασφαλείς δυτικές κοινωνίες; Η «Ανωτέρα βία» είναι μια ταινία που θα σας κάνει να γελάσετε αλλά όχι να χαχανήσετε, επειδή το χιούμορ της δεν κινείται στο επίπεδο της ελαφρότητας, πατάει γερά πάνω στην πραγματικότητα και πολλές φορές μπορεί να μας τρομάξει με την ευθύτητα και την ειλικρίνειά του, που εδράζουν σε ένα δυνατό σενάριο με αιχμηρούς διαλόγους. Στη συνέχεια της δήλωσης του ο σκηνοθέτης λέει: «(…) σε πολλές περιπτώσεις οι άντρες δεν αντιδρούν σύμφωνα με τους αναμενόμενους κανόνες ιπποτισμού. Σε καταστάσεις ζωής ή θανάτου, όταν η επιβίωση κάποιου απειλείται, φαίνεται ότι είναι πιο πιθανό οι άντρες να το βάλουν στα πόδια για να σωθούν και όχι οι γυναίκες. Ίσως αυτός είναι ο βασικός λόγος για τα διαζύγια. Αυτό με έκανε να θέλω να μιλήσω για τη διαδεδομένη άποψη ότι ο άντρας υποτίθεται ότι είναι ο προστάτης της οικογένειας και της συζύγου, για τον κοινωνικό κώδικα που λέει ότι ο άντρας δεν υποχωρεί μπροστά στον κίνδυνο (…)».

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s