«ΑΓΑΠΩΝΤΑΣ, ΠΙΝΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 28/12/2014)

resnais

Βάσανα μεσοαστών κι ένα ταξίδι στην Τενερίφη

Του Στράτου Κερσανίδη

Ακόμη και τα καθημερινά βάσανα των ανθρώπων έχουν ταξική διάσταση. Αυτά τα οποία βασανίζουν μια μεσοαστική οικογένεια ουδόλως απασχολούν έναν άνεργο. Και η διαφορά γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν η οικογένεια ζει στην εξοχή του Γιορκσάιρ και ο άνεργος περιφέρεται στους δρόμους της σύγχρονης Αθήνας.
Και την ίδια ώρα που κάποιους απασχολεί ένα ταξίδι στην Τενερίφη κάποιοι άλλοι αγνοούν ακόμη και την ύπαρξη των Κανάριων Νήσων.
Μπορεί κάποιος να μιλήσει για όλα αυτά, να πάρει θέση απέναντι στην ταξική κοινωνία, παρουσιάζοντας μόνον τη μία πλευρά; Καταφέρνοντας με αυτόν τον τρόπο να καταδείξει τη γελοιότητα, την υποκρισία, την κενότητα καθώς και την ελαφρότητα που υπάρχει στις σχέσεις ανάμεσα στα μέλη της μεσοαστικής τάξης; Και αμφισβητώντας –υπογείως αλλά ευθέως- τις κρατούσες κοινωνικές δομές;
Αρκετοί σκηνοθέτες το έχουν καταφέρει στο παρελθόν, με κορυφαίο τον Λουίς Μπουνιουέλ, τον είρωνα σαρκαστή της μεσοαστικής και μεγαλοαστικής κενοδοξίας.
Η τελευταία ταινία του σπουδαίου γάλλου σκηνοθέτη, Αλέν Ρενέ, την οποία ολοκλήρωσε λίγο πριν πεθάνει στα 92 του χρόνια, προσεγγίζει αυτήν την προβληματική, το κάνει όμως με έναν τρόπο πιο ανάλαφρο, πιο παιχνιδιάρικο. Βραβευμένη στο Φεστιβάλ του Βερολίνου με την Αργυρή Άρκτο, η ταινία του Ρενέ, «Αγαπώντας, πίνοντας και τραγουδώντας» (Aimer, Boire et Chanter), καταπιάνεται με την καθημερινότητα τριών μεσοαστικών ζευγαριών, που ζουν στο Γιορκσάιρ. Είναι ο δόκτορ Κόλιν και η Κάθριν, ο Τζακ και η Ταμάρα, ο Σιμεόν και η Μόνικα. Όλα θα ξεκινήσουν από μια συζήτηση στην οποία ο Κόλιν θα αποκαλύψει χωρίς να το θέλει στη γυναίκα του, πως ένας πελάτης του, ο Τζορζ Ράιλι, και κοινός φίλος όλων, έχει μόνο λίγους μήνες ζωής. Όμως ο Κάθριν υπήρξε στο παρελθόν, ερωμένη του Ράιλι, κάτι που ο άνδρας της αγνοεί. Αποφασίζουν να πείσουν τον Τζορτζ να παίξει μαζί του σε ένα ερασιτεχνικό έργο που πρόκειται να ανεβάσουν, ο ρόλος όμβως απαιτεί ερωτικές σκηνές με την Ταμάρα, κάτι που δεν αρέσει ιδιαίτερα στον Τζακ, ο οποίος διατηρεί εξωσυζυγική σχέση. Ο τελευταίος επισκέπτεται τη Μόνικα, πρώην σύζυγο του Τζορτζ, η οποία ζει πλέον με έναν αγρότη, το Σιμεόν, να επιστρέψει στον πρώην άνδρα της για τον στηρίξει στους τελευταίους μήνες της ζωής του. Και ενώ οι πάντες κινούνται γύρω από τον Τζορτζ, ένα πρόσωπο αόρατο που όμως επηρεάζει τις ζωές τους, οι τρεις γυναίκες, δέχονται η κάθε μία με τη σειρά της πρόσκληση από τον Τζορτζ για να φύγει μαζί του στην Τενερίφη. Και ενώ οι σύζυγοι αναστατώνονται από όλα αυτά, η 16χροννη κόρη του Τζακ και της Ταμάρα, η Τίλι, φαίνεται πως πέφτει θύμα της γοητείας του, Τζορτ Ράιλι.
Ο Ρενέ μεταφέρει στον κινηματογράφο το θεατρικό έργο του Άλαν Έικμπορν «Η ζωή του Ράιλι». Η χρήση θεατρικών σκηνικών, δημιουργεί μια εντύπωση πως παρακολουθούμε κινηματογραφημένο θέατρο. Βέβαια ο ίδιος ο Αλέν Ρενέ, ως ιδιοφυής δημιουργός, δεν αφήνει τίποτε στην τύχη. Κι επειδή όλα όσα έχει κάνει τα είχε μελετήσει πολύ καλά, εξηγεί: «Αυτό που ονειρεύομαι είναι το εξής: ο θεατής μέσα στην αίθουσα να πει ‘εντάξει έχει γυριστεί θεατρικά’ και ξαφνικά να αλλάζει γνώμη ‘ναι αλλά στο θέατρο δεν μπορείς να το κάνεις αυτό’. Και κάπως έτσι να πηγαίνει διαρκώς από το θέατρο στο φιλμ και αντίστροφα ενώ ορισμένες φορές να πέφτει πάνω στα κόμικς του Μπλατς…αυτό που θέλω να πετύχω καταργώντας τα όρια ανάμεσα στο σινεμά και το θέατρο είναι να καταλήξω ολοκληρωτικά ελεύθερος. Το λέω για κάθε ταινία μου: αυτό που με ενδιαφέρει είναι η φόρμα κι αν δεν υπάρχει φόρμα δεν υπάρχει συναίσθημα».
Ο Ρενέ παίζει με τα πάθη και τα βάσανα των ηρώων του. Παίζει με τα προσωπικά τους αδιέξοδα, με τις υπαρξιακές τους αγωνίες. Αλλά και με την ανία τους καθώς και με την ελαφράδα μέσα στην οποία κινούνται καθώς ο κόσμος τους φαίνεται να βρίσκεται εντελώς σε άλλη διάσταση από τον αληθινό κόσμο.
Πιστεύω πως όλη η ουσία βρίσκεται σε έναν αρουραίο, καρτουνίστικο δημιούργημα του Μπλατς, ο οποίος εμφανίζεται να βγάζει το κεφάλι του από το χώμα και να παρακολουθεί τα όσα συμβαίνουν. Και τον ξαναβλέπουμε στο φινάλε, όταν όλα έχουν συμβεί, να ξαναχώνει το κεφάλι του στη γη γελώντας, προφανώς με τα παθήματα των εκπροσώπων της μεσοαστικής τάξης.
Ο μεγάλος Αλέν Ρενέ, μέχρι την τελευταία στιγμή δε σταμάτησε να πειραματίζεται και να διασκεδάζει με τον κινηματογραφικό μέσο. Μας αποχαιρετά με μια σαρκαστική κωμωδία, ελεύθερος, ασυμβίβαστος, ευφυής και παιχνιδιάρης.
Η ταινία τιμήθηκε στο Βερολίνο και με το Βραβείο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κριτικών Κινηματογράφου.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s