«ΠΑΛΙΚΑΡΙ. Ο ΛΟΥΗΣ ΤΙΚΑΣ ΚΑΙ Η ΣΦΑΓΗ ΤΟΥ ΛΑΝΤΛΟΟΥ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 30/11/2014)

Μια ηρωική σελίδα του εργατικού κινήματος

tikas

Του Στράτου Κερσανίδη

Το Λάντλοου ήταν μια μικρή πόλη στο Κολοράντο των ΗΠΑ. Και λέω «ήταν» επειδή σήμερα είναι μια πόλη φάντασμα και μόνον ένα μνημείο θυμίζει την ύπαρξή της και το τι είχε συμβεί εκεί πριν από 100 χρόνια.
Εκείνα τα χρόνια, που το κάρβουνο ήταν πολύτιμο για να κινείται η βιομηχανία, το Λάντλοου ήκμαζε χάρις στα κοιτάσματα άνθρακα που κρύβονταν στα σπλάχνα του. Στις επιχειρήσεις, που ανήκαν κυρίως στον Ροκφέλερ, εργαζόταν 13 χιλιάδες ανθρακωρύχοι, ανάμεσά του και κάμποσοι Έλληνες. Οι εργάτες δούλευαν κάτω από άθλιες συνθήκες, οι αμοιβές του ήταν πολύ χαμηλές ενώ τα εργατικά ατυχήματα, πολλά από τα οποία θανατηφόρα, ήταν καθημερινότητα.
Εκεί, λοιπόν, στις 13 Σεπτεμβρίου 1913, ξεκίνησε μια μεγάλη απεργία, επικεφαλής της οποίας ήταν ο Τζον Λόζον και ο έλληνας Λούης Τίκας, που το 1906 σε ηλικία 20 ετών μετανάστευσε στις ΗΠΑ, από την Κρήτη. Ο Τίκας (πραγματικό όνομα, Ηλίας Σπαντιδάκης) με το που έφτασε τη νέα του πατρίδα, αποφάσισε να αφομοιωθεί και να διεκδικήσει το δικαίωμά του σε μια αξιοπρεπή ζωή. Έτσι στην αρχή εργάστηκε σε χαλυβουργείο, το 1910 πήρε την αμερικανική υπηκοότητα και άνοιξε καφενείο στο Ντένβερ. Εκεί ήρθε σε επαφή με τους Βιομηχανικούς Εργάτες του Κόσμου και σύντομα ξεχώρισε ανάμεσα στους συμπατριώτες του. Το 1912 έκλεισε το καφενείο και έγινε ανθρακωρύχος, με έντονη συνδικαλιστική δράση. Ο Τίκας σύντομα απέκτησε την εμπιστοσύνη των εργαζομένων έγινε γνωστός ως «Λούης ο Έλληνας» (Louis the Greek) ή ο «Λίο ο Κρητικός» (Leo the Cretan).
Έτσι βρέθηκε στο επίκεντρο της απεργίας στο Λάντλοου, στην οποία τα αιτήματα των εργατών ήταν να μπορούν να ψωνίζουν από όποιο κατάστημα ήθελαν και όχι από τα καταστήματα της εταιρίας, να επιλέγουν τους γιατρούς τους και να μην πηγαίνουν υποχρεωτικά στους γιατρούς της εταιρίας, να αναγνωριστεί το συνδικάτο τους, να καθιερωθεί το οχτάωρο, να εφαρμοστούν οι πολιτειακοί νόμοι για την ασφάλεια των ορυχείων και των εργαζόμενων και να καταργηθεί η φύλαξη των εργατικών καταυλισμών από φρουρούς της εταιρίας.
Η εταιρία αφού έκανε έξωση στους εργάτες από τους καταυλισμούς που τους στέγασε προχώρησε στην πρόσληψη απεργοσπαστών. Όμως εκείνοι, έστησαν σκηνές σε σημεία τέτοια που εμπόδιζαν τους απεργοσπάστες να φτάσουν στα ορυχεία. Πεντακόσιοι άνδρες, τριακόσιες πενήντα γυναίκες και τετρακόσια πενήντα παιδιά ήταν ο πληθυσμός αυτής της μικρής πόλης των αγωνιζομένων ανθρακωρύχων.
Σύντομα ο Ροκφέλερ ζήτησε τη βοήθεια της Εθνοφρουράς, ο κυβερνήτης συμφώνησε, άρχισαν οι συγκρούσεις. Στις 20 Απριλίου 1914, δεύτερη μέρα του ελληνικού Πάσχα, η εθνοφρουρά επιτέθηκε με αφορμή την άρνηση του Τίκα να παραδώσει δύο ιταλούς συνδικαλιστές. Κι όταν ο κρητικός συνδικαλιστής κρατώντας λευκή σημαία ζήτησε να συναντήσει τον επικεφαλής για να διαπραγματευτεί μαζί του, εκείνος τον χτύπησε στο κεφάλι με την καραμπίνα του. Αυτόπτες μάρτυρες λένε, πως το χτύπημα ήταν τόσο δυνατό που μαζί με το κεφάλι του Λούη Τίκα έσπασε και η καραμπίνα. Μετά από αυτό οι δυνάμεις της τάξης εισέβαλαν στον καταυλισμό, έδιωξαν τους απεργούς και άφησαν πίσω τους 18 νεκρούς, από τους οποίους οι 10 ήταν μικρά παιδιά.
Μετά από τη βάρβαρη αυτή επίθεση, ξέσπασαν συγκρούσεις σε όλη την πολιτεία, οι οποίες τερματίστηκαν όταν ο πρόεδρος Γουίλσον έστειλε το στρατό για να επιβάλει την τάξη. Αποτέλεσμα: 69 νεκροί, 400 συλλήψεις συνδικαλιστών από τους οποίους οι 332 παραπέμφθηκαν για φόνο.
Το πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ «Παλικάρι. Ο Λούης Τίκας και η σφαγή του Λάντλοου», είχαμε τη χαρά να το δούμε τον περασμένο Μάρτιο στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Αποτέλεσμα μιας πολύ επίπονης έρευνας για τη συλλογή στοιχείων, ήταν αυτή η εξαιρετική ταινία που σκηνοθέτησε ο Νικόλας Βεντούρας με τη δημοσιογράφο Λαμπρινή Θωμά στην παραγωγή αλλά και στην έρευνα.
Το «Παλικάρι» ανήκει σε εκείνη την κατηγορία των ταινιών που εξερευνά άγνωστες, στους πολλούς, πτυχές της Ιστορίας, αφού ο σκηνοθέτης μας φέρνει σε επαφή με το συνδικαλιστικό κίνημα στις ΗΠΑ, και ειδικότερα σε εκείνο των μεταναστών μεταλλωρύχων, ηγετική μορφή του οποίου υπήρξε ο έλληνας μετανάστης Λούης Τίκας.
Μια πολύ καλή δουλειά που αξίζει της προσοχής του κοινού και ειδικότερα των αναγνωστών αυτής της εφημερίδας.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s