ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΙ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 26/10/2014)

Η περίπτωση της Τρανσυλβανίας

1024px-Tört_Székelyföld

Του Στράτου Κερσανίδη

Η χώρα η οποία επεκτείνεται «πέρα από τα δάση» -σύμφωνα με την προερχόμενη από τα λατινικά ετυμολογία της λέξης Τρανσυλβανία- έγινε και παραμένει γνωστή παγκοσμίως χάρις στο περίφημο βιβλίο του Μπραμ Στόκερ, «Δράκουλας». Όμως η περιοχή, εκτός από αυτή τη μυθολογική-λογοτεχνική προσέγγιση, έχει τη δική της ταραγμένη ιστορία που πηγαίνει πολύ πίσω στο χρόνο με επιπτώσεις μέχρι σήμερα.
Πριν από μερικές μέρες σημειώθηκαν επεισόδια ανάμεσα σε Ρουμάνους και Ούγγρους με αφορμή τον ποδοσφαιρικό αγώνα των εθνικών τους ομάδων στο Βουκουρέστι. Επεισόδια που δεν είχαν να κάνουν μόνο με το φανατισμό κάποιων χουλιγκάνων οπαδών αλλά με έναν πολύ πιο επικίνδυνο εθνικιστικό φανατισμό στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται η Τρανσυλβανία.

Λίγη Ιστορία
Σήμερα στη Ρουμανία ζουν περίπου 1.500.000 Ούγγροι, που κατοικούν κυρίως στην Τρανσυλβανία, στις περιοχές Άλμπα, Κλουζ, Μπακάου, Κοβάσνα, Χάργκιτα και Μούρες, αποτελώντας τη μεγαλύτερη εθνική μειονότητα της χώρας. Ο αριθμός τους ήταν ακόμη μεγαλύτερος αλλά πολλοί, μετά το 1989, μετανάστευσαν στο εξωτερικό, πολλοί από αυτούς στην Ουγγαρία.
Η περιοχή, η οποία αποτελούσε μέχρι τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέρος της Αυστρο-ουγγρικής Αυτοκρατορίας, έγινε μέρος της Ρουμανίας το 1920. Την εποχή εκείνη η σύνθεση του πληθυσμού ήταν 2,8 εκατομμύρια Ρουμάνοι και 1,6 εκατομμύρια Ούγγροι. Με το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και με τη στήριξη των Γερμανών και των Ιταλών, η Ουγγαρία επανακτά το 40% της περιοχής. Το 1945, με το τέλος του πολέμου, επανήλθαν τα παλιά σύνορα.
Όλα αυτά δημιούργησαν μία ένταση ανάμεσα στους δύο λαούς, πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη εθνικιστικών, ακροδεξιών αντιλήψεων, οι οποίες δεν έλειψαν την εποχή που η Ρουμανία και Ουγγαρία βρισκόταν στο ίδιο «σοσιαλιστικό» στρατόπεδο. Χαρακτηριστικό είναι πως το καθεστώς Τσαουσέσκου, το οποίο ανέπτυξε μια ιδιαίτερα έντονη ρουμανοκεντρική, εθνικιστική αντίληψη, δημιούργησε ένα κλίμα, όχι ιδιαίτερα καλό για τη ουγγρική μειονότητα της Τρανσυλβανίας. Απαγόρευσε τη χρήση της ουγγρικής γλώσσας στα δημόσια κτίρια και τα καταστήματα, έκλεισε το ουγγρόφωνο πανεπιστήμιο του Κλουζ και προέβη σε μία πρωτοφανή επιχείρηση μετακίνησης ρουμανικού πληθυσμού προς την Τρανσυλβανία με σκοπό την αλλοίωση του πληθυσμιακού συσχετισμού.

Τι συμβαίνει σήμερα
Μετά το 1989 οι κρυμμένοι αλλά υπαρκτοί εθνικισμού ένθεν κακείθεν εμφανίστηκαν με ιδιαίτερα έντονο τρόπο. Στις 10 Φεβρουαρίου του 1990, στο Τίργκου Μούρες, πόλη όπου το ποσοστό των Ούγγρων είναι περίπου 50%, πραγματοποιήθηκε σιωπηρή πορεία στην οποία συμμετείχαν περίπου 100.000 άτομα, με αίτημα την επαναλειτουργία του ουγγρόφωνου πανεπιστημίου στο Κλουζ, τη δημιουργία σχολείων στα ουγγρικά, το δικαίωμα στην ελεύθερη χρήση της γλώσσας τους και την επιστροφή της ακίνητης περιουσίας η οποία είχε κρατικοποιηθεί. Ένα μήνα μετά πραγματοποιήθηκε η Ημέρα των Απανταχού Ούγγρων. Η γιορτή σημαδεύτηκε από αιματηρά επεισόδια τα οποία άφησαν πίσω τους 278 νεκρούς, 190 Ρουμάνους και 88 Ούγγρους.
Το Δημοκρατικό Κόμμα Ούγγρων της Ρουμανίας (UDMR), που ανήκει στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, συμμετέχει στην κυβέρνηση συνασπισμού του Βουκουρεστίου. Ο πρόεδρός του Ούνορ Κέλεμεν μάλιστα, είναι υφυπουργός πολιτισμού στην κυβέρνηση του κεντροαριστερού Βίκτορ Πόντα.
Ένα από τα αιτήματα του κόμματος, είναι η αυτονομία της περιοχής των Σεκούι, δηλαδή των περιοχών Χάργκιτα, Κοβάσνα και Μούρες, που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της Τρανσυλβανία, στο κέντρο περίπου της Ρουμανίας. Οι Σεκούι, είναι ένα ουγγρικό φύλο, που κυριαρχεί πληθυσμιακά σε αυτές τις περιοχές, φτάνοντας, στη Χάργκιτα, το 83% επί του πληθυσμού. Ο ίδιος ο Κέλεμεν, υποστηρίζει πως αυτό πρέπει να γίνει με την αλλαγή του Συντάγματος, χωρίς να αμφισβητείται η κυριαρχία της Ρουμανίας. Οι υποστηρικτές της αυτονομίας ζητούν ένα είδος αυτόνομης διαχείρισης και ένα από τα συνθήματά τους είναι «αυτονομία δε σημαίνει ανεξαρτησία, σημαίνει αποτελεσματικότητα». Αυτό βέβαια θα γίνει, όπως ζητούν, με τη δημιουργία τοπικής κυβέρνησης και Βουλής, ακόμη και προέδρου ο οποίος θα παίρνει μέρος στις συζητήσεις της ρουμανικής κυβέρνησης όταν αφορούν ζητήματα της αυτόνομης περιοχής των Σεκούι.
Όμως σύμφωνα με το άρθρο 1 του Συντάγματος της χώρας, «η Ρουμανία είναι κράτος κυρίαρχο, ανεξάρτητο, ενιαίο και αδιάσπαστο». Έτσι το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτει ως αντισυνταγματικό το αίτημα του UDMR. Η απάντηση όμως των αυτονομιστών, όπως διατυπώνεται με κάθε ευκαιρία είναι πως «δε ζητάμε ανεξαρτησία αλλά αυτονομία».

Η αφορμή και η αιτία
Οι κινήσεις αυτές υποστηρίζονται και από τη δεξιά και ξενοφοβική κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, ο οποίο ηγείται του εθνικιστικού κόμματος Ουγγρική Πολιτική Ένωση Fidesz, που πήρε το 44,5 %. Ο Όρμπαν μάλιστα ενισχύει οικονομικά όλες τις εθνικιστικές κινήσεις στην Τρανσυλβανία. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός πως το 95 % των ούγγρων που κατοικούν στην Τρανσυλβανία και διαθέτουν διπλή υπηκοότητα, περίπου 110.000 άτομα, ψήφισαν το Fidesz. Ένα ποσοστό 2% ψήφισε το νεοναζιστικό Κίνημα για μια Καλύτερη Ουγγαρία –Jobbik το οποίο αναδείχτηκε τρίτο κόμμα στις ουγγρικές εκλογές με 20,3 %.
Βλέπουμε λοιπόν πως τα επεισόδια που σημειώθηκαν με αφορμή τον αγώνα των εθνικών ομάδων Ρουμανίας και Ουγγαρίας έχουν βαθιές ρίζες στην ιστορία και στη σχέση ανάμεσα στους δύο λαούς. Η επικίνδυνη φλόγα που σιγοκαίει θα σβήσει μόνον με τη διεύρυνση και την εμβάθυνση των δημοκρατικών θεσμών στις δύο χώρες, έναν από τους πυλώνες αντιμετώπισης του ακροδεξιού καρκινώματος.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s