«Ο ΦΥΛΑΚΑΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 12/10/2014)

THE GIVER

Ζώντας στην αρμονία του παράλογου

Του Στράτου Κερσανίδη

Υπάρχει ένας τόπος που οι άνθρωποι ζουν αρμονικά. Στον τόπο αυτόν δεν υπάρχει πόλεμος και βία, δεν υπάρχει πόνος και αρρώστιες, κανείς δεν πεινά, κανείς δεν είναι άστεγος, όλοι έχουν δουλειά. Και ποιος δε θα ήθελε να ζει σ έναν τέτοιο τόπο, σε μια τέτοια ιδανική κοινωνία!
Μόνο που τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται. Ή μάλλον είναι όπως φαίνονται αλλά δεν είναι μόνον έτσι. Γιατί σε αυτήν την ιδανική κοινωνία δεν υπάρχουν χρώματα και μουσική, ούτε συναισθήματα, μα πάνω απ’ όλα, δεν υπάρχει μνήμη! Και είναι αυτή, η απουσία της μνήμης, η οποία διατηρεί την αρμονία και την επίπλαστη ευτυχία των υπηκόοων της ουτοπικής αυτής κοινωνίας!
Όλα αυτά περιγράφονται στο βιβλίο του Λόοις Λόουρι, «Ο Δωρητής», που κυκλοφόρησε το 1994 και έγινε παγκόσμια επιτυχία. Επάνω του είναι βασισμένο το σενάριο της ταινία «Ο φύλακας της μνήμης» (The Giver), του Φίλιπ Νόις.
Η απουσία της μνήμης, λοιπόν, είναι αυτή που διατηρεί την τάξη. Και επιτυγχάνεται χάρις σε μία ένεση που χορηγείται καθημερινά και υποχρεωτικά σε όλους τους πολίτες. Η οικογένεια δεν υφίσταται παρά μόνον ως κοινωνική δομή χωρίς να υπάρχει αυτό που ονομάζουμε «συγγένεια», αφού όλα καθορίζονται από την εξουσία των Πρεσβυτέρων, επικεφαλής των οποίων είναι η Αρχιπρεσβυτέρα. Τα παιδιά δίδονται σε ζευγάρια που τα μεγαλώνουν και όταν ενηλικιώνονται, κατά τη διάρκεια μιας τελετής, ανατίθεται στο καθένα το επάγγελμά του. Κανείς δε σκοτίζεται για τίποτα, όλα είναι προκαθορισμένα, όλα είναι αρμονικά! Και κάπως έτσι, ο Τζόνας και οι φίλοι του, η Φιόνα και ο Άσερ, ενηλικιώνονται και τοποθετούνται στις δουλείες τους. Η Φιόνα ως τροφός, ο Άσερ ως πιλότος και ο Τζόνας ως Φύλακας της Μνήμης. Και είναι τα καθήκοντα του Τζόνας τεράστια, καθώς εκπαιδεύεται για να κρατήσει τη μνήμη του παλιού κόσμου ο οποίος έχει εξοριστεί από την ιδανική, αρμονική κοινότητα.
Για το λόγο αυτό θα εκπαιδευτεί κοντά στο Δωρητή (Γκίβερ) ο οποίος φυλάει τη μνήμη ενός παλιού κόσμου και θα τη μεταδώσει στον Τζόνας. Κοντά του όμως ο νεαρός θα έρθει σε επαφή με όλα όσα δε γνωρίζει. Θα γοητευτεί από τα χρώματα, θα ταραχτεί από τη βία και τους πολέμους, θα μαγευτεί από την ελευθερία και την αγάπη. Κι αρχίζει να αμφισβητεί την αρμονία, και θέλει να τη μεταδώσει στους συμπολίτες του και μιλά για όλα αυτά στη Φιόνα και αναγκάζεται να γίνει φυγάς στην αναζήτηση του κόσμου ο οποίος υπάρχει πέρα από τα σύνορα, στο Αλλού.
«Όταν οι άνθρωποι έχουν την ελευθερία της επιλογής πάντοτε επιλέγουν λάθος», λέει η Αρχιπρεσβυτέρα στο Δωρητή ο οποίος υποστηρίζει τις επιλογές του Τζόνας. Ως επιχειρήματα φέρνει τους λιμούς και τις καταστροφές του παλιού κόσμου. Και λέει πως η αγάπη, ο έρωτας είναι ένα συναίσθημα που φέρνει την καταστροφή. Κι εκείνος της αντιτείνει πως μπορούν όλα να γίνουν καλύτερα μόνον με την αγάπη. Στο μεταξύ ο Τζόνας, με ένα μωρό στην αγκαλιά –τα μέλλον ενός κόσμου ελεύθερης βούλησης- αναζητά το Αλλού, τον πολύχρωμο κόσμο των επιλογών, του απρόοπτου, των συναισθημάτων.
Ο Φίλιπ Νόις θέτει ερωτήματα με κορυφαίο εκείνο που λέει: Τι κόσμο προτιμάτε; Εκείνον της προκαθορισμένης ασφάλειας και ηρεμίας ή εκείνον του αγώνα και της αναζήτησης; Με πιο απλά λόγια, μια δικτατορία του καλού (;) που θυμίζει «υπαρκτό σοσιαλισμό» ή την ελευθερία της διεκδίκησης μέσα από δυσκολίες, αγώνες, λάθη και αντιφάσεις, ενός καλύτερου κόσμου;
Ο αυστραλός σκηνοθέτης δημιουργεί έναν ασπρόμαυρο περιβάλλον εφιαλτικής ευταξίας και καθαρότητας. Κι ύστερα δημιουργεί ρήγματα χρωμάτων τα οποία πολλαπλασιάζονται καθώς η δράση κορυφώνεται. Είναι λιτός, δεν πλατειάζει και ακολουθεί το πνεύμα του βιβλίου.
Πρωταγωνιστούν ο Τζεφ Μπρίτζες (Δωρητής), η Μέριλ Στριπ (Αρχιπρεσβυτέρα), ο Μπρέντον Θουέτς (Τζόνας.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s