1ο ΤΡΙΗΜΕΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΣΤΟ ΧΟΡΤΙΑΤΗ

Ματιές στην Ιστορία

Χορτιάτης, 19, 20, 21 Σεπτεμβρίου

to_hroniko_mias_katastrofis

Παρασκευή 19/9, 8 μ.μ.: “Το ολοκαύτωμα της μνήμης”, του Στέλιου Κούλογλου
Προλογίζει ο Στράτος Δαρδανάς, επίκουρος καθηγητής Νεότερης και Βαλκανικής Ιστορίας
Συναυλία του Γυμνασίου Χορτιάτη
Σάββατο 20/9, 7 μ.μ.: “Καλάβρυτα, άνθρωποι και σκιές”, του Ηλία Γιαννακάκη
Προλογίζει η Όλγα Διαμάντη, εκπαιδευτικός
“Ένα τραγούδι για τον Αργύρη”, του Στάφαν Χάουπτ
Προλογίζει η Δάφνη Θεοχάρη, εκπαιδευτικός
Κυριακή 21/9, 8 μ.μ.: “Το χρονικό μιας καταστροφής”, της Χρύσας Τζελέπη και του Άκη Κερσανίδη
Προλογίζει ο Μανώλης Μανωλεδάκης, επίκουρος καθηγξητής Αρχαιολογίας.
Συναυλία με το Κουαρτέτο Εγχόρδων και την ευγενική συμμετοχή μουσικών από την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης.
Οι προβολές θα γίνουν στην αίθουσα Ιωάννης Μανωλεδάκης, όπου θα λειυτουργεί και έκθεση με θέμα “Εικόνες και ντοκουμέντα κατοχής”, από τη συλλογή του Μάνου Μαλαμίδη

Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε για την εφημερίδα Χορτιάτης 570. με αφορμή το Φεστιβάλ

Κοιτάζοντας πίσω, πλάι και εντός μας

Στράτος Κερσανίδης
(κριτικός κινηματογράφου)

Η λέξη «πίσω» του τίτλου μπορεί να ερμηνευτεί τόσο χωροταξικά όσο και χρονικά. Το ίδιο συμβαίνει και με τη λέξη «πλάι». Όσο για το «εντός» είναι προφανές πως αναφέρεται στον εσωτερικό κόσμο, δηλαδή στην ψυχή και το νου.
Κοιτάζουμε πίσω μας λοιπόν πίσω από την πλάτη μας, ή πίσω στο χρόνο, στο παρελθόν αλλά και στο παρόν καθώς και σε όσα συμβαίνουν κοντά μας. Και αναζητούμε, ερευνούμε, ερμηνεύουμε με τα δικά μας εργαλεία, με όσα πιστεύουμε, όσα σκεφτόμαστε, όσα μας προβληματίζουν.
Όλα τα παραπάνω είναι ντοκιμαντέρ, δηλαδή ντοκουμέντο, δηλαδή ταινία τεκμηρίωσης.
Τι, κάνει, λοιπόν ένα ντοκιμαντέρ; Η απάντηση είναι: «καταγράφει την πραγματικότητα». Σωστό αλλά όχι επαρκές. Κι αυτό επειδή ευλόγως τίθεται το ερώτημα: «υπάρχει αντικειμενική πραγματικότητα;».
Η απάντηση μπορεί να είναι και «ναι» αλλά και «όχι». Η απάντηση εξαρτάται από το είδος του ντοκιμαντέρ, από την πραγματικότητα η οποία εξερευνάται.
Εάν, π.χ. ένας κινηματογραφιστής καταγράψει την επίθεση ενός λιονταριού εναντίον μιας αντιλόπης, η καταγραφή, προφανώς και είναι αντικειμενική και, μάλλον, δεν επιδέχεται αμφισβήτησης. Εάν θέλει όμως να εξερευνήσει ένα ιστορικό θέμα, τότε η αντικειμενική πραγματικότητα πάει περίπατο. Γιατί εδώ ο σκηνοθέτης παρεμβαίνει καταλυτικά. Καταρχάς στην ίδια την επιλογή του θέματος. Και στη συνέχεια, ετοιμάζοντας το σενάριο, με βάση το οποίο ετοιμάσει αυτό το οποίο θέλει να αναδείξει.
Ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ, όπως και ένα κοινωνικό που αφορά το παρόν (το πλάι), έχουν ιδεολογία. Τώρα, το κατά πόσον θα υπηρετήσουν το σκοπό για τον οποίο έχουν γίνει, δηλαδή την ιδεολογία, την άποψη, τη θέση του δημιουργού, αυτό εξαρτάται από το βάθος της έρευνας και από την τεκμηρίωση αυτών που θέλει να αναδείξει. Και η τεκμηρίωση βασίζεται στις πηγές, όπως δηλαδή συμβαίνει και με τη συγγραφή ενός βιβλίου, ή μιας δημοσιογραφικής έρευνας. Ίσως γι’ αυτό κάποιοι να μπερδεύουν το ντοκιμαντέρ με τη δημοσιογραφία, κυρίως με το τηλεοπτικό ρεπορτάζ. Εδώ οφείλω να σημειώσω πως το ντοκιμαντέρ είναι ένα καλλιτεχνικό προϊόν το οποίο έχει ανάγκη τη συνδρομή της δημοσιογραφίας. Ενώ ένα τηλεοπτικό ρεπορτάζ, δεν είναι καλλιτεχνικό προϊόν, αλλά μπορεί να διαθέτει κάποια καλλιτεχνικά στοιχεία, που θα το εμπλουτίσουν και θα το κάνουν πιο ελκτικό.
Το ντοκιμαντέρ είναι η βάση του κινηματογράφου. Γιατί ολόκληρος ο κινηματογράφος βασίζεται στην πραγματικότητα, στην ίδια τη ζωή. Απλώς διαφέρει ο σεναριογράφος που άλλοτε μπορεί να είναι ένας επαγγελματίας που εμπνέεται από τη ζωή και γράφει μια ιστορία (μυθοπλασία) και άλλοτε η ίδια η ζωή που δίνει έτοιμο υλικό (ντοκιμαντέρ). Λιγάκι σχηματικά όλα αυτά, για να μην παρεξηγηθώ.
Τελειώνοντας θέλω να σημειώσω πως η καταγραφή και η διάσωση της ιστορίας και της μνήμης είναι βασικό στοιχείο του παρόντος, της ζωής μας, της παιδείας, της διαμόρφωσης του χαρακτήρα κλπ. Είναι ένα εργαλείο ώστε να περάσει η Ιστορία δια μέσου των γενεών και να φτάσει στο σήμερα εμπλουτισμένη από την ιδεολογία του «καλού» και όχι από εμποτισμένη από το δηλητήριο της μισσαλοδοξίας.
Δε σας πω τι εννοώ όταν λέω «ιδεολογία του ‘καλού’», το θεωρώ περιττό.
Καλό χειμώνα και το νου σας!

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s