ΠΑΜΕ ΜΟΥΝΤΙΑΛ;

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 22/6/2014)

«ΜΟΝΤΕΒΙΔΕΟ, Η ΓΕΥΣΗ ΕΝΟΣ ΟΝΕΙΡΟΥ 1 και 2»

montevideo

Κινηματογραφικές ιστορίες παγκοσμίου κυπέλου

Του Στράτου Κερσανίδη

Μπορεί το Παγκόσμιο Κύπελο Ποδοσφαίρου που διαξάγεται τις μέρες αυτές στη Βραζιλία να έχει απωλέσει μεγάλο μέρος από τη γοητεία του εξαιτίας της απόλυτης εμπορευματοποίησής του παρόλα αυτά δεν παύει να ενδιαφέρει εκατομμύρια ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο, ανεξαρτήτως εθνικότητας, θρησκείας, κοινωνικής τάξης. Ακόμη και εκείνοι που διαδήλωναν τις προηγούμενες μέρες επειδή δαπανώνται χρήματα για το Μουντιάλ κι όχι για τις ανάγκες των φτωχών ανθρώπων, υποκύπτουν μπροστά στη μαγεία, αυτού που ο Σοστακόβιτς αποκάλεσε, «μπαλέτο των μαζών».
Το ποδόσφαιρο είναι το λαϊκότερο των αθλημάτων και αποτελεί ένα φαινόμενο που χρήσει ιδιαίτερης κοινωνιολογικής προσέγγισης και όχι αφορισμών, στις οποίες επιδίδεται με ευκολία μερίδα της αριστεράς. Ως εκ τούτου δε θα μπορούσε ο χώρος της Εποχής, ο οποίος είναι αφιερωμένος στη λαϊκότερη των τεχνών, δηλαδή τον κινηματογράφο, να αγνοήσει τη συνάντηση των δύο μαζικότερων τρόπων διασκέδασης. Του ποδοσφαίρου με τον κινηματογράφο, ή το αντίθετο εάν προτιμάτε. Μπορεί οι μεγάλοι σταρ του σινεμά και οι μεγάλοι σταρ του ποδοσφαίρου να αμείβονται με αστρονομικά ποσά, αλλά οι απλοί άνθρωποι τους λατρεύουν και φωτογραφίες τους κομμένες από περιοδικά και εφημερίδες, κοσμούν τους τοίχους των παιδικών δωματίων σε όλα τα πλάτη και τα μήκη της γης.

Η ιστορία
Σήμερα, λοιπόν, θα σας διηγηθώ μια –από τις πολλές- ποδοσφαιρική ιστορία που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο.
Το 1918, μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και τη διάλυση της Αυστρουγγαρίας, μια νέα χώρα δημιουργήθηκε, ξεκινώντας από τις παρυφές της Κεντρικής Ευρώπης και κατεβαίνοντας νότια, κατέλαβε ένα μεγάλο μέρος της Βαλκανικής χερσονήσου. Ήταν το Βασίλειο Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, που το 1929 μετονομάστηκε σε Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας. Μια χώρα, η οποία μετετράπη σε σοσιαλιστική ομοσπονδιακή δημοκρατία μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και η οποία διαλύθηκε μετά από αιματηρούς εμφυλίους πολέμους στη δεκαετία του 1990 θύμα της εθνικιστικής μισαλλοδοξίας.
Το 1930 η Παγκόσμια Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία, αποφάσισε να διοργανώσει το παγκόσμιο κύπελο και έτσι κάλεσε τις εθνικές ομάδες να πάρουν μέρος σε αυτό. Όμως οι συνθήκες ήταν δύσκολες, καθώς είχε προηγηθεί η μεγάλη οικονομική κρίση του 1929 κι έτσι μόνο 13 ομάδες κατάφεραν να πάρουν μέρος. Οι δυσκολία της συμμετοχής ήταν ακόμη μεγαλύτερη για τις ομάδες από την Ευρώπη αφού το 1ο Μουντιάλ αποφασίστηκε να γίνει στην Ουρουγουάη, η οποία είχε κερδίσει το χρυσό μετάλλιο ποδοσφαίρου στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Άμστερνταμ. Επί πλέον η Ουρουγουάη γιόρταζε το 1930 τα 100 χρόνια από την ανεξαρτησία της. Τελικά, σε εκείνο το 1ο Μουντιάλ, πήραν μέρος οι εξής 13 ομάδες: Ουρουγουάη, Αργεντινή, Χιλή Μεξικό, Περού, Βραζιλία, Βολιβία, ΗΠΑ, Παραγουάη, Βέλγιο, Γαλλία, Ρουμανία και Γιουγκοσλαβία.
Για την ιστορία αναφέρω πως το κύπελλο κατέκτησε η Ουρουγουάη η οποία επικράτησε στο τελικό της Αργεντινής με 4-2.

Οι ταινίες
Ο Ντράγκαν Μπιελόγκρλιτς είναι ένας σκηνοθέτης από τη Σερβία, ο οποίος το 2010 γύρισε την ταινία «Μοντεβιδέο, Η γεύση ενός ονείρου» (Montevideo, Bog de video). Θέμα της είναι η συμμετοχή της εθνικής ομάδας της Γιουγκοσλαβίας στο Μουντιάλ, δοσμένη μέσα από μια ιστορία μυθοπλασίας, η οποία όμως βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα. Έντεκα άγνωστοι νεαροί τους οποίους ένωσε το ταλέντο και η αγάπη για το ποδόσφαιρο, οι οποίοι ζούσαν σε φτωχές γειτονιές του Βελιγραδίου, ζουν τοι δικό τους όνειρο. Και ενώ η πρωτεύουσα της Γιουγκοσλαβίας ζει κι αυτή μέσα στον πυρετό της αναμονής και της προετοιμασίας, οι νεαροί ποδοσφαιριστές συγκροτούν σιγά-σιγά την εθνική ομάδα η οποία ταξίδεψε στην άλλη άκρη του κόσμου για να εκπροσωπήσει την πολυεθνική πατρίδα τους στο πρώτο, μεγάλο ραντεβού του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Μέσα από την ενδιαφέρουσα και διασκεδαστική αυτή ταινία, ο σκηνοθέτης δίνει αφενός την προετοιμασία της εθνικής ομάδας αλλά και την καθημερινότητα της εποχής εκείνης στο Βελιγράδι. Ο δύο βασικοί χαρακτήρες της ταινίας είναι ο Αλεξάντερ Τίρνανιτς (Τίρκε) και ο Μπλαγκόγιε Μαριάνοβιτς (Μόσα), μεγάλα ποδοσφαιρικά ταλέντα της εποχής. Αυτό που αφηγείται η ταινία είναι η προετοιμασία της ομάδας για το Μουντιάλ, το πάθος το ποδοσφαιριστών για διάκριση, οι καθημερινές μικρές στιγμές τους.
Αυτό είναι το πρώτο μέρος της ταινίας. Όμως το 2014, γυρίστηκε και η συνέχειά της, το σίκουελ. Με τον τίτλο «Μοντεβιδέο, Η γεύση ενός ονείρου 2» (Montevideo Vidimo se), ο σκηνοθέτης μεταφέρει τη δράση του στην Ουρουγουάη, εκεί όπου η ομάδα της Γιουγκοσλαβίας μπαίνει στο γήπεδο για να γευτεί το όνειρο. Και πράγματι, όλα ξεκίνησαν σαν όνειρο, αφού στον πρώτο της αγώνα η Γιουγκοσλαβία κατάφερε να «δαμάσει» τη Βραζιλία με 2-1 και με σκόρερς τον Τίρνανιτς στο 21΄και τον Μπεκ στο 30΄. Ο καλπασμός προς το όνειρο συνεχίστηκε και στο δεύτερο αγώνα, όταν οι νεαροί γιουγκοσλάβοι συνέτριψαν τη Βολιβία με 4-0, και σκόρερς τους Μπεκ (60΄και 67΄), Μαριάνοβιτς (65΄) και Βουγιαντίνοβιτς.
Όλα τα όνειρα όμως έχουν ένα τέλος κι έτσι, η Γιουγκοσλαβία γνώρισε τη συντριβή από τη διοργανώτρια Ουρουγουάη στον ημιτελικό, με 6-1. Το μοναδικό γκολ σημείωσε το Μιλουτίνατς.
Ένας μεγάλος ποδοσφαιριστής της ομάδας εκείνης, μαζί με τους Τίρνανιτς και Μαριάνοβιρς, το πραγματικό όνομα του οποίου ήταν Μιλουντίν Ίβκοβιτς. Γεννήθηκε το 1906 και τελείωσε την ιατρική σχολή το 1934. Ηγήθηκε του κινήματος για μποϊκοτάζ των Ολυμπιακών Αγώνων του Βερολίνου και τον Ιούνιο του 1938 ήταν εκδότης της εφημερίδας Νεολαία (Mladost) η οποία ξεκίνησε με πρωτοβουλία της Κομμουνιστικής Νεολαιϊστικης Λίγκας. Πήρε μέρος στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα και στις 24 Μαΐου 1943 συνελλήφθη και εκτελέστηκε από τους Ναζί. Ο Μιλουτίνατς φόρεσε 39 φορές τη φανέλα της Εθνικής ομάδας της Γιουγκοσλαβίας.

Ο Αρμάν Ασάντε
Στο σίκουελ της ταινίας, παίζει και ο γνωστός αμερικανός ηθοποιός Αρμάντ Ασάντε, ο οποίος ερμηνεύει έναν αμερικανό μάνατζερ ποδοσφαίρου.
Ο Ασάντε, σε συνέντευξή του έχει πει για το ρόλο: «Στην αρχή είναι επιχειρηματίας, έχει περάσει την οικονομική κρίση, οπότε πιθανώς τα έχει χάσει όλα. Επίσης είναι πραγματικός λάτρης και πιστός οπαδός του ποδοσφαίρου, έχει όραμα για το πώς πρέπει να είναι το ποδόσφαιρο». Στην ίδια συνέντευξη, η οποία δόθηκε στο σερβικό πρακτορείο ειδήσεων Τανγιουγκ, ο Ασάντε λέει πως δέχτηκε το ρόλο αφού είδε το πρώτο μέρος της ταινίας. «Είδα ότι το έργο μιλά για τον παγκόσμιο πολιτισμό την εποχή του 1930, προβάλλει μία ιστορία για μία μικρή χώρα που έπαιξε μεγάλο ρόλο στην παγκόσμια ποδοσφαιρική σκηνή. Έκανα μία έρευνα και βρήκα ότι αυτό ήταν επίσης σημαντικό και στις ΗΠΑ. Υπήρξαν επιχειρηματίες, όπως ο χαρακτήρας που υποδύομαι εγώ», τόνισε ο αμερικανός ηθοποιός. Και συνέχισε: «Αυτό που θεωρώ σημαντικό στην ταινία είναι το θέμα της ελπίδας. Η ελπίδα ήταν επίσης σημαντική εκείνη τη χρονική περίοδο. Η ιδέα μιας μικρής ομάδας που σκαρφαλώνει στη διεθνή σκηνή και η ιδέα της κοινωνικής ανταλλαγής, στην πραγματικότητα η γέννηση της παγκοσμιοποίησης, θεώρησα ότι είναι πολύ όμορφη για μία ταινία». Καταλήγοντας, ο Αρμάντ Ασάντε, είπε: «Η μουσική, η ζωγραφική, ο κινηματογράφος, ο αθλητισμός είναι μορφές παγκόσμιας ανταλλαγής, η οποία είναι το πιο σημαντικό πράγμα στον κόσμο. Πιστεύω ότι ο πολιτισμός κάνει τον κόσμο να γυρίζει, όχι η πολιτική».

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s