«ΤΑ ΔΕΣΜΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 7/6/2014)

devil

Το τίμημα της διαφορετικότητας

Του Στράτου Κερσανίδη

Σε ολόκληρη την πορεία της ανθρωπότητας, η κάθε είδους διαφορετικότητα (φυλετική, θρησκευτική, ιδεολογική, ενδυματολογική, ερωτική κλπ.), αντιμετωπιζόταν με καχυποψία, αν όχι με εχθρότητα. Συχνά μία τέτοια αντιμετώπιση είχε τραγικά αποτελέσματα για τους ανθρώπους – φορείς της κάποιας διαφορετικότητας. Νομίζω πως εύκολα αντιλαμβάνεστε τι εννοώ, οπότε δε θα προχωρήσω στην παράθεση παραδειγμάτων, τα περισσότερα των οποίων σας είναι γνωστά. Θα σας αφηγηθώ όμως, με λίγα λόγια, μια πραγματική ιστορία.
Στις 5 Μαΐου 1993, τρία 8χρονα αγοράκια, που έκαναν βόλτα με τα ποδήλατά τους, εξαφανίστηκαν στο Γουέστ Μέμφις του Αρκάνσας. Την επόμενη μέρα βρέθηκαν δολοφονημένα σε ένα ρυάκι, όχι μακριά από τα σπίτια τους. Η αστυνομία ξεκίνησε τις έρευνές της και μετά από ένα μήνα συνελλήφθησαν τρεις νεαροί ως ύποπτοι για τους φόνους. Ο ένας μάλιστα, ο οποίος ήταν διανοητικά καθυστερημένος, ήταν εκείνος ο οποίος ομολόγησε. Στη δίκη και ενώ τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν ήσαν ελλιπή, οι τρεις νεαροί καταδικάστηκαν. Ο ένας σε θάνατο και άλλοι δύο σε ισόβια. Οι τρεις καταδικασμένοι ήταν τα ιδανικά θύματα για την μικρή, κλειστή και συντηρητική κοινωνία του Γουέστ Μέμφις. Ντυνόταν παράξενα, άκουγαν χέβι μέταλ και διάβαζαν βιβλία σχετικά με μαγεία. Επάνω σε αυτά βασίστηκε όλο το κατηγορητήριο το οποίο πολύ εύκολα υιοθετήθηκε από τη φανατικά θρησκευόμενη κοινότητα, όπως ακριβώς το επεδίωξε η τοπική αστυνομία η οποία έκανε το παν για να κλείσει την υπόθεση. Ένας ανεξάρτητος ερευνητής, και πολέμιος της θανατικής ποινής, προσπάθησε να αποκαλύψει την πλεκτάνη αλλά δεν τα κατάφερε. Μερικά χρόνια μετά έρχονται στην επιφάνεια κάποια νέα στοιχεία τα οποία αμφισβητούν τη δικαστική απόφαση περί της ενοχής των τριών νεαρών.
Αυτά είναι τα γεγονότα στα οποία βασίζεται η ταινία του καναδού σκηνοθέτη Ατόμ Εγκογιάν, «Τα δεσμά του διαβόλου» (Devil’s knot). Ο Εγκογιάν εμπνεόμενος από το άλυτο μυστήριο αλλά και από τη μαζική ψύχωση της συντηρητικής κοινότητας, φτιάχνει μια ταινία – καθρέφτη του χώρου και του χρόνου. Καθώς οι έρευνες της αστυνομίας και η όλη δράση της ταινίας, διακόπτονται από τα κηρύγματα ενός ιερωμένου, ο οποίος κατηγορεί τη χέβι μέταλ μουσική συνδέοντας τη με το σατανισμό, φαίνεται η πρόθεση του σκηνοθέτη να καταδείξει το πώς μπορεί να ξεκινήσει ένα κυνήγι μαγισσών. Για το πώς μπορεί να εφευρεθεί η ύπαρξη σατανιστικής οργάνωσης εκεί που δεν υπάρχει και για το πώς μπορεί να ενοχοποιηθεί η διαφορετικότητα στο ντύσιμο και τη συμπεριφορά.
Ο Ατόμ Εγκογιάν σκηνοθετεί με το γνωστό αργό, υποβλητικό, ατμοσφαιρικό στιλ που τον χαρακτηρίζει. Μόνο που αυτή τη φορά δε προσφέρει λύση, αφού και η πραγματική ιστορία που αφηγείται παραμένει μετέωρη, χωρίς τέλος. Η ταινία σχοινοβατεί διαρκώς επάνω σε ερωτηματικά για οποία δίνονται μισές απαντήσεις ή παραμένουν σε επίπεδα υποψίας. Ένα διαρκές μυστήριο καλύπτει την υπόθεση το οποίο, όσο πλησιάζουμε στο φινάλε, γίνεται όλο και πιο πυκνό αντί να ξεκαθαρίζει.
Βέβαια, μπορεί η ταινία να μην προσφέρει λύση αλλά είναι σαφείς οι προθέσεις της. Γιατί τελικά αυτό που έχει ενδιαφέρον, δεν είναι τόσο η απάντηση στο ερώτημα «ποιος σκότωσε τα παιδάκια;», αλλά ο τρόπος που κατασκευάζονται ένοχοι, που ανακαλύπτονται εξιλαστήρια θύματα. Εύκολοι στόχοι οι οποίοι επιλέγονται ανάμεσα σε εκείνους τους ανθρώπους οι οποίοι ξεφεύγουν από τις κοινωνικές νόρμες, δεν πληρούν τις προδιαγραφές μιας προκαθορισμένης συμπεριφοράς, παρεκκλίνουν από τους κανόνες της «καλής» συμπεριφοράς. Ο ένας είναι καθυστερημένος, οι άλλοι δυο είναι χεβιμεταλάδες κι απόμακροι, δεν παρακολουθούν τα κηρύγματα του ιερέα, διαβάζουν κακά βιβλία, ντύνονται σα φρικιά. Και η δικαιοσύνη αποδεικνύει πως δεν είναι και τόσο τυφλή όσο θέλουν να υποστηρίζουν οι θεματοφύλακές της.
Η υπόθεση στην οποία βασίζεται η ταινία είναι γνωστή ως «Οι τρεις του Δυτικού Μέμφις» (West Memphis three) και στο παρελθόν έχει παρουσιαστεί μέσα από μια σειρά ντοκιμαντέρ με τίτλο «Χαμένος παράδεισος» (Paradise lost), σε σκηνοθεσία των Τζο Μπέρλιτζερ και Μπρους Σινόφσκι.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s