«ΝΑ ΚΑΘΕΣΑΙ ΚΑΙ ΝΑ ΚΟΙΤΑΣ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 4/5/2014)

Εικόνες ενός κρυμμένου κόσμου

servetas

Του Στράτου Κερσανίδη

Είναι κάποια πράγματα που συμβαίνουν τόσο κοντά μας αλλά μοιάζουν να είναι πράγματα άλλου κόσμου. Ενός κόσμου αόρατου, επιμελώς κρυμμένου από θύτες και θύματα.
Ένα τοπίο παρακμής σε κάποια ακαθόριστη ελληνική επαρχιακή πόλη. Είναι ο γενέθλιος τόπος της Αντιγόνης, μιας 30χρονης γυναίκας η οποία παρατάει την Αθήνα και επιστρέφει με σκοπό να ζήσει εκεί. Πιάνει δουλειά σε ένα φροντιστήριο ξένων γλωσσών, ξαναβρίσκει την αγαπημένη παιδική της φίλη την Ελένη και τα φτιάχνει με το Νίκο, έναν όμορφο και αρκετά νεότερό της άνδρα.
Ως εδώ όλα μοιάζουν καλά, μόνο που δεν είναι έτσι. Όλοι κινούνται μέσα σε έναν φαύλο κύκλο, παρανομίας, διαφθοράς, βίας και απόκρυψης. Η Ελένη έχει σχέση με το Νώντα, παντρεμένο, αποφυλακισμένο με αναστολή και εργοδότη του Νίκου. Ο Νώντας κακοποιεί την Ελένη και ασκεί μεγάλη επιρροή επάνω στο Νίκο, έτσι ώστε σύντομα η Αντιγόνη να έρθει σε σύγκρουση μαζί του. Η κατάσταση φτάνει στο απροχώρητο, οι σχέσεις των ηρώων περιπλέκονται και μόνο μία έκρηξη μπορεί να δώσει τη λύση και να οδηγήσει σε ένα ξεκαθάρισμα. Η μικρή κοινωνία της συνενοχής θα διαταραχτεί και η τελική κάθαρση δε θα φέρει και τη λύτρωση για τους ήρωες.
Η ταινία του Γιώργου Σερβετά, «Να κάθεσαι και να κοιτάς» είναι ένα οδοιπορικό στην ανθρωπογεωγραφία της παρηκμασμένης ελληνικής επαρχίας. Ο σκηνοθέτης μας παρουσιάζει μια εικόνα κάθε άλλο παρά ειδυλλιακή. Ερείπια εργοστασίων, σκόνη και ερημιά σε μια κωμόπολη που μοιάζει με εκείνες των αμερικανικών ταινιών που είναι χαμένες στη μέση του πουθενά. Που λειτουργούν με τους δικούς τους νόμους, που οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν με καχυποψία και εχθρότητα κάθε τι «ξένο» που θα διαταράξει την τάξη των πραγμάτων, όπως στην περίπτωσή μας είναι η Αντιγόνη. Ο αστυνομικός, ο εργοδότης της, ακόμη και ο εραστής της θα στραφούν εναντίον της. Μόνον ένας μοναχικός τύπος, παλιός της φίλος που ζει στην άκρη της πόλης, θα πάρει στο τέλος το μέρος της.
Ο Γιάννης Σερβετάς αφηγείται μια ιστορία πραγματική. Αρκεί να ανατρέξουμε σε ειδήσεις που έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς στον Τύπο για να διαπιστώσουμε πως η βία, η διαφθορά, η συγκάλυψη, τα ένοχα μυστικά αποτελούν μία πραγματικότητα της ελληνικής επαρχίας. Παράλληλα ο σκηνοθέτης σκιαγραφεί και ένα πλέγμα ανθρωπίνων σχέσεων όπως αυτές διαμορφώθηκαν στο προηγούμενο διάστημα της επίπλαστης ευημερίας και του ευδαιμονισμού μέχρι και τη σύγχρονη εποχή της κρίσης. Η κερδοσκοπία, η εκμετάλλευση, οι σχέσεις εξάρτησης συναισθηματικής και οικονομικής, η διαφθορά της κρατικής μηχανής, η καταστροφή του περιβάλλοντος, η περιθωριοποίηση του διαφορετικού, είναι θέματα που διατρέχουν την ταινία. Η πολιτική άποψη υποβόσκει καθώς αυτό που κυριαρχεί από την αρχή ως το τέλος είναι οι σχέσεις εξουσίας που διαμορφώνονται. Και το φινάλε, όταν φτάνει η ώρα της εκδίκησης, θυμίζει γουέστερν όταν παίρνουν το λόγο τα πιστόλια.
Η αφήγηση αποτελείται από μικρές, διακεκομμένες αφηγήσεις, που συνδέονται και συγκροτούν το τελικό παζλ. Ο Σερβετάς επιτυγχάνει, με την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινίας, να κερδίσει το στοίχημα. Με μια δυνατή και συγκροτημένη ματιά, σκηνοθετεί χωρίς να φοβάται και μιλά χωρίς να διστάζει, Μοιάζει σίγουρος για όσα κάνει και όσα πιστεύει και εν τέλει δικαιώνεται. Χρησιμοποιώντας αρχετυπικά μοτίβα των μύθων αλλά και κινηματογραφικές αναφορές, ο σκηνοθέτης-σεναριογράφος όχι μόνον δεν απογοητεύει αλλά αντίθετα κερδίζει το θεατή με την απλή και μεστή αφήγησή του.
Σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει ο Γιώργος Σερβετάς, λέει: Η εποχή που ήμασταν περήφανοι για τις καμινάδες και τα χαλυβουργεία έχει περάσει προ πολλού. Η Ελένη ζει σε μια έρημη χώρα, όπου τα μνημεία της εποχής της ανάπτυξης ρημάζουν και όπου ο ήλιος και ο αέρας επιστρατεύονται για να αποδώσουν ενέργεια και χρήμα. Το μέρος όπου καταφθάνει η Αντιγόνη είναι μια άγρια και παρηκμασμένη Δύση. Ένα μέρος όπου ο πολιτισμός έχει ξεμείνει από καύσιμα και όπου κάποιος ξεπροβάλλει από ένα 4×4 αγροτικό φορτηγάκι μέσα σε ένα σύννεφο σκόνης, με μία καραμπίνα στο χέρι. Είναι το έπος της παρακμής.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s