ΜΑΡΙΑ ΝΤΟΥΖΑ

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 16/3/2014)

Η σκηνοθέτιδα Μαρία Ντούζα μιλά για την ταινία της “ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΚΑΙ ΚΟΥΝΙΑ”

duzaSYN

Η έννοια της πατρίδας σε χάσμα γενεών

 Συνέντευξη: Στράτος Κερσανίδης – Έλσα Σπυριδοπούλου

“Νομίζω πως η ταινία πηγαίνει καλά γιατί προσφέρει ένα χάδι στην ψυχή του θεατή. Είναι μια ταινία γλυκιά, είναι σα βάλσαμο”, λέει η Μαρία Ντούζα, σκηνοθέτιδα της ταινίας “Το δέντρο και η κούνια”, μια ελληνοσερβική παραγωγή που προβάλλεται ήδη στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Εμπνευσμένη από πραγματική ιστορία η ταινία, αφηγείται τα όσα συμβαίνουν μέσα σε μερικές μέρες όταν η Ελένη, που εργάζεται ως γιατρός στο Λονδίνο, επισκέπτεται για μερικές μέρες μαζί με τη μικρή της κόρη τον πατέρα της Κυριάκο, σε ένα χωριό της Μακεδονίας. Εκεί η Ελένη θα διαπιστώσει πως στο σπίτι μένει μια γυναίκα από τη Σερβία μαζί με την κόρη της. Η συνάντηση αυτή θα φέρει στο φως μια άγνωστη ιστορία που έχει τις ρίζες της στον Εμφύλιο.

Η ταινία είναι μια συμπαραγωγή Ελλάδας και Σερβίας και προβλήθηκε πριν από μερικές μέρες στο Βελιγράδι. Τι έγινε εκεί;

Η προβολή πήγε πολύ καλά και η υποδοχή ήταν πάρα πολύ θετική. Είχα μια αγωνία γιατί πάντα όταν έχεις συνεργασιών στην παραγωγή θέλεις να ξέρεις πως θα αντιδράσει ο συμπαραγωγός. Ήταν παρούσα και η Μιριάνα Καράνοβιτς που παίζει στην ταινία και την έβλεπε πρώτη φορά  και πραγματικά της άρεσε πάρα πολύ.

Βασίζεται γεγονότα που έχουν συμβεί μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου. Πως επιλέξατε ένα τέτοιο θέμα;

Πρόκειται για πραγματική ιστορία που μου είχε αφηγηθεί πριν από μερικά χρόνια μια γυναίκα από τη Πολωνία. Ξεκινά από το παρελθόν από τις μετατοπίσεις  παιδιών που έγιναν μετά τον Εμφύλιο κυρίως από τη Βόρεια Ελλάδα προς τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης αλλά δεν μιλά για αυτό το πράγμα. Κυρίως με ενδιαφέρει να μιλήσω για τις μετακινήσεις των ανθρώπων γενικότερα. Οπότε ξεκινώντας από εκείνη τη μετακίνηση που την υπέστη ο ένας από τους τρεις χαρακτήρες έρχομαι στο σήμερα που η κόρη του έχει μετακινηθεί έχει γίνει απόδημη με δική της επιλογή. Ζει στο Λονδίνο γιατί ήθελε να ζήσει εκεί, παντρεύεται Βρετανό και έχει καριέρα στην Αγγλία. Αυτή η οικογενειακή ιστορία μου δίνει αυτήν την ευκαιρία να συνδυάσω, τα διάφορα είδη αποδημίας: το αναγκαστικό, που είναι η προσφυγιά του πατέρα, το εθελοντικό, που είναι η κόρη που επέλεξε να ζήσει στο εξωτερικό, και το οικονομικό, που είναι η οικονομική μετανάστρια, η σερβίδα η οποία καταρχήν έχει έρθει στην Ελλάδα για να βρει δουλειά. Έτσι έχοντας ο καθένας από τους τρεις χαρακτήρες ζήσει ως ξένος κάποια στιγμή στη ζωή του, με βοήθησε να μιλήσω για το θέμα της μετακίνησης με έναν ευρύτερο τρόπο.  Όχι  για τη μετανάστευση σήμερα και πως την αντιμετωπίζουμε εμείς ως κοινωνία αλλά για το ευρύτερο θέμα της μετακίνησης ιδωμένο διαχρονικά.

Εκτός όμως από τη μετακίνηση υπάρχει και η συμφιλίωση.

Ακριβώς, η ταινία μιλά και για τη συμφιλίωση. Για τη συμφιλίωση μιας οικογένειας, μιας κοινωνίας, με τον εαυτό μας. Αυτή είναι η ουσία. Αλλά το θέμα των μετακινήσεων και το πως στέκεται ο καθένας απέναντι στις επιλογές του ή στις επιλογές των άλλων και το πως κατανοεί ή δεν κατανοεί τους λόγους για τους οποίους ο καθένας έχει μετακινηθεί είναι αυτό που καλούνται οι ήρωες να λύσουν, να καταλάβουν και πάνω σ’ αυτό να συμφιλιωθούν.

 

Η ταινία ανιχνεύει και τις έννοιες της πατρίδας, της ρίζας, υποστηρίζοντας ότι πατρίδα είναι οι άνθρωποί μας.

Βέβαια, ανιχνεύει την έννοια της πατρίδας και πως αυτή η έννοια αλλάζει με τη ζωή και την Ιστορία. Ο πατέρας έχει μια άλλη αντίληψη για το τι είναι πατρίδα. Ήταν από αυτούς που έφυγαν και ήθελε διακαώς να επιστρέψει και θυσίασε πράγματα για να επιστρέψει, και όταν ήρθε πια δεν ξανάφυγε ποτέ. Και δεν μπορεί να καταλάβει σήμερα την κόρη του που σε μια άλλη πραγματικότητα παγκοσμιοποιημένη, έχει επιλέξει να είναι η πατρίδα της κάποιος άλλος τόπος ούτε την ελευθερία αυτής της επιλογής. Και αυτό τους φέρνει σε μια σύγκρουση αντιλήψεων, παλαιότερης και νεότερης. Σήμερα  έχουμε μια άλλη πολύ πιο ανοιχτή αντίληψη και  πατρίδα είναι ο τόπος που μας αποδέχονται, που νιώθουμε καλά, εκεί που θέλουμε να είμαστε και επιλέγουμε να είμαστε .

Είναι ενδιαφέρων ο τρόπος με τον οποίο έρχονται κοντά οι χαρακτήρες. Καταρχήν υπάρχει η αναγνώριση, ακολουθεί μια σύγκρουση και στη συνέχεια η αποδοχή, η συμφιλίωση με μια πραγματικότητα η οποία υπάρχει.

Ακριβώς αυτή είναι και η πρόταση της ταινίας, η συμφιλίωση με τις αντιλήψεις που μας είναι ξένες, με τους ανθρώπους που μας είναι ξένοι αλλά και με το παρελθόν μας, με τα λάθη μας, με τους δικούς μας ανθρώπους.

Πως ήταν η υποδοχή της ταινίας από το ελληνικό κοινό;

Πάρα πολύ θερμή. Ο κόσμος  βρίσκει διαφορετικά σημεία μέσω των οποίων εισχωρεί στην ιστορία. Δεν είναι όλα τα σημεία ίδια για όλους. Άλλος γιατί είχε μια ιστορία παρόμοια με τον πατέρα του, άλλος γιατί έλειψε ο ίδιος πολλά χρόνια, άλλος γιατί είχε την αδελφή του στα ξένα. Αγγίζει πανανθρώπινα θέματα όπως οικογένεια, αποδημία, σπίτι, πατρίδα. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο χαίρομαι όταν μου λένε, «βγήκα δακρυσμένη αλλά και χαρούμενη». Νομίζω πως η ταινία πηγαίνει καλά γιατί προσφέρει ένα χάδι στην ψυχή του θεατή. Είναι μια ταινία γλυκιά, είναι σα βάλσαμο. Στις πολύ σκληρές εποχές που ζούμε το να αποτυπώνουμε την απόγνωση, την απελπισία, τη δυστυχία, να καταγγέλλουμε τα κακώς κείμενα μόνο, αρχίζει και γίνεται πάρα πολύ βαρύ. Το κοινό δεν αντέχει να πάει στην αίθουσα και να δει αυτά που ζει απ’ έξω. Όχι να του δείξεις μια ωραιοποιημένη εικόνα της πραγματικότητας αλλά όλοι έχουμε ανάγκη να θυμηθούμε ότι υπάρχει και η δυνατότητα για το καλό και να αποτολμήσουμε πράγματα.

Σημ.: Η συνέντευξη μεταδόθηκε από την εκπομπή “Με μια ομπρέλα κόκκινη” από το ραδιοφωνικό σταθμό  93.4 “στο κόκκινο” της Θεσσαλονίκης.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s