«NYMRHOMANIAC vol. 1»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 3/2/2014)

Η τέχνη της πρόκλησης (ή η πρόκληση της τέχνης;)

nympho
Του Στράτου Κερσανίδη

Μέχρι που φτάνουν τα όρια της τέχνης; Υπάρχουν τέτοια ή μήπως η τέχνη δεν μπορεί να περιοριστεί; Υπάρχουν καλλιτέχνες οι οποίοι, ακουσίως ή εκουσίως, προκαλούν με το έργο τους. Όσο για την τέχνη αποτελεί από μόνη της μία πρόκληση, αφού ανοίγει ορίζοντες και αφήνει ελεύθερο το πνεύμα της δημιουργίας.

Ο Λαρς Φον Τρίερ είναι ένας καλλιτέχνης του κινηματογράφου, ένας σκηνοθέτης ο οποίος ενδίδει ενθουσιωδώς στις προκλήσεις της τέχνης. Γι’ αυτό και κάθε νέα του ταινία γίνεται αντικείμενο συζητήσεων επειδή ποτέ δεν παραμένει στατικός αλλά διαρκώς αναζητά νέους τρόπους έκφρασης και δημιουργίας. Πνεύμα ανήσυχο και δημιουργικό με κάθε ταινία του, ξεκινώντας από το «Στοιχείο του εγκλήματος» (1984) και το «Europa» (1991), μέχρι το «Δαμάζοντας τα κύματα» (1996» και του «Ηλίθιους» (1998) και στη συνέχεια το «Χορεύοντας στο σκοτάδι» (2000) και το «Dogville» (2003) μέχρι τον «Αντίχριστο» (2009), τη «Μελαγχολία» (2011) και τώρα το «Nymphomaniac» δε σταμάτησε να εντυπωσιάζει, να διχάζει και να προκαλεί με τον έναν ή τον άλλον τρόπο το κοινό. Ιδιαίτερα με τις τελευταίες του τρεις ταινίες, ο δανός σκηνοθέτης έχει κάνει τους πάν τες να παραμιλούν. Αποκορύφωμα το «Nymphomaniac», που από τον τίτλο και μόνο μπορεί κανείς να κολαστεί, το οποίο παρουσιάστηκε στο Βερολίνο ως μία ταινία διάρκειας 240 λεπτών περίπου αλλά προβάλλεται σε δύο μέρη, προφανώς για εμπορικούς λόγους.

Το πρώτο μέρος (volume 1), διάρκειας 122 λεπτών ξεκινά με τρόπο εντυπωσιακό. Ο Τρίερ «κεντάει» με την κάμερά του, η οποία «βλέπει» ένα παλιό κτίριο, την εσωτερική του αυλή, το χιόνι, τις σταγόνες να πέφτουν. Κινείται αργά και καταλήγει σε μια γυναίκα η οποία είναι πεσμένη στο έδαφος και έτσι τη βρίσκει ένας μεσήλικας άνδρας. Η γυναίκα φαίνεται κακοποιημένη και ο άνδρας προσφέρεται να της προσφέρει ένα φλιτζάνι τσάι. Η επόμενη σεκάνς είναι μέσα στο σπίτι του άνδρα, του Σέλιγκαν, όπου γυναίκα, η Τζο, ξαπλωμένη αρχίζει να του αφηγείται τη ζωή της. Υποστηρίζει πως δεν είναι καλός άνθρωπος, πως είναι άξια χλευασμού επειδή δεν έζησε σωστά. Η αφήγησή της περιορίζεται κυρίως στη σεξουαλική της ζωή και στη σχέση που είχε με τον πατέρα της.

Εδώ ξεκινά η πρόκληση. Η Τζο αφηγείται με τρόπο ψυχρό τις σεξουαλικές της συνευρέσεις, για το πώς έχασε την παρθενιά της, για την άποψή της πως κάθε άνδρας είναι για μία μόνο φορά, πως ο έρωτας είναι τυραννία και μόνο το σεξ μετράει. Και φυσικά οι αφηγήσεις συνοδεύονται από εικόνα, με το Λαρς Φον Τρίερ να κινηματογραφεί σκηνές τολμηρές που αγγίζουν τα όρια της πορνογραφίας. Όμως ο μεγάλος καλλιτέχνης ξεχωρίζει από τον πορνογράφο. Ο Τρίερ προσπαθεί να δομήσει το χαρακτήρα της Τζο, να μας την παρουσιάσει ως έναν άνθρωπο που όλα όσα κάνει με κάποιον τρόπο δικαιολογούνται. Ταυτόχρονα εφαρμόζει διάφορα σκηνοθετικά κόλπα, χωρίζοντας την οθόνη στα 2 και τα 3, χρησιμοποιώντας εμβόλιμες εικόνες ή γραφιστικά κλπ. Τι συμβαίνει με την Τζο; Είναι νυμφομανής, ή όχι. Απορρίπτει τον έρωτα αλλά φαίνεται να πέφτει στην παγίδα του. Είναι έτσι ή μήπως όχι; Εδώ πέφτουν οι τίτλοι του τέλους και ο σκηνοθέτης μας παραπέμπει στο δεύτερο μέρος της ταινίας, όπου θα λυθούν –κατά πάσα πιθανότητα0- όλες οι απορίες μας.

Οφείλω να ομολογήσω πως η ταινία του Τρίερ που δημιούργησε αμηχανία. Δηλώνω δημόσια πως περιμένω να δω το δεύτερο μέρος όπου, προφανώς, θα δίνονται κάποιες απαντήσεις και πολλά πράγματα δε θα μένουν μετέωρα. Τότε θα μπορέσω, να μιλήσω με μεγαλύτερη σιγουριά, αφού αυτό που είδαμε ήταν μόνο η μισή ταινία. Με όσα όμως έχουμε δει μπορώ με βεβαιότητα να υποστηρίξω πως ο Λαρς Φον Τρίερ είναι ο βασιλιάς της ειρωνείας και του σαρκασμού. «Χτυπάει» το συντηρητικό καθωσπρεπισμό και τις μικροαστικές βεβαιότητες, χλευάζει το ρομαντισμό και τις μελούρες, μιλά για το ακατάλληλο, το διαβολικό και τρισκατάρατο σεξ, το οποίο εκτελείται εκτός συναισθημάτων και νόμιμων (;) σχέσεων. Όπως και να το κάνουμε, η επί 120 (και εν συνόλω 240) λεπτά, αφήγηση μιας νυμφομανούς, δεν είναι και ό,τι καλύτερο για τα χρηστά μας ήθη!

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s