«ΡΕΝΟΥΑΡ»

 

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 12/1/2014)

renoir

Πατέρας και γιος

Του Στράτου Κερσανίδη

Δύο διάσημοι άνδρες με κοινό επίθετο. Όχι τυχαίως καθότι υπήρξαν πατέρας και γιος. Έτσι και ο σκηνοθέτης της ταινίας, ο Ζιλ Μπουρντό, δε διευκρινίζει σε ποιον από τους δυο αναφέρεται: στο ζωγράφο πατέρα ή στο σκηνοθέτη γιο; Οπότε ο τίτλος «Ρενουάρ» (Renoir), μάλλον πηγαίνει και στους δύο αφού δεν πρόκειται για τη βιογραφία κανενός από τους δύο αλλά για μια περίοδο της ζωής τους κατά την οποία συνυπήρξαν. Και το πιο σημαντικό, έχοντας ως κοινό σημείο μια γυναίκα, η οποία υπήρξε μούσα και των δύο.

Ο πατέρας, Πιέρ Ογκίστ, γεννήθηκε το 1841 και πέθανε το 1919. Είναι γνωστός ως ένας από τους μεγαλύτερους ζωγράφους, «δάσκαλος» του ιμπρεσιονισμού, ο οποίος φιλοτέχνησε περισσότερους από 4.000 πίνακες.

Ο γιος, Ζαν, γεννήθηκε το 1894 και πέθανε το 1979. Σκηνοθέτης σεναριογράφος ηθοποιός και παραγωγός του κινηματογράφου, συνέδεσε το όνομά του με τον ποιητικό ρεαλισμό, ένα από τα σημαντικότερα ρεύματα –μαζί με το νουβέλ βαγκ (νέο κύμα)- στο γαλλικό σινεμά.

Η μούσα τους

Το 1915 ο Πιέρ Ογκίστ Ρενουάρ, ζει στην έπαυλή του στην Κυανή Ακτή. Είναι πλέον 74 ετών και βασανίζεται από αρθριτικά. Παρόλα αυτό δεν το βάζει κάτω και, παρά τους πόνους, εξακολουθεί να ζωγραφίζει. Εκτός όμως από τους σωματικούς πόνους βιώνει και τον πόνο της πρόσφατης απώλειας της γυναίκας του αλλά και το τραυματισμό του γιου του, Ζαν, στο πόλεμο. Κάτι όμως θα αρχίσει να αλλάζει στη διάθεσή του όταν θα φθάσει στην έπαυλη μια νεαρή ηθοποιός, η Αντρέ, για να ποζάρει ως μοντέλο. Η όμορφη και γεμάτη ζωή κοπέλα θα ανανεώσει τη διάθεσή του για ζωή και δημιουργία.

Στο μεταξύ θα επιστρέψει με αναρρωτική άδεια από το μέτωπο και ο Ζαν. Σύντομα ο νεαρός γιος του ζωγράφου θα γοητευτεί κι αυτός με τη σειρά του από την Αντρέ. Ο Ζαν θα ερωτευτεί την Αντρέ και η κοπέλα θα αποτελέσει και τη δική του μούσα, καθώς για χάρη της θα αποφασίσει να ασχοληθεί με τον κινηματογράφο, ενώ αρχικά σκόπευε να ασχοληθεί με την αγγειοπλαστική. Γύρισε την πρώτη του ταινία «Ζωή χωρίς χαρά» το 1924, πέντε χρόνια μετά το θάνατο του πατέρα του, έχοντας ως πρωταγωνίστρια την αγαπημένη του Αντρέ, η οποία έγινε γνωστή με το όνομα Κατρίν Εσλίνγκ. Χώρισαν το 1931 και ενώ η Αντρέ χάθηκε, ο Ζαν συνέχισε τη μεγάλη του καριέρα.

Στην ταινία παρακολουθούμε την περίοδο που ο Πιέρ Ογκίστ ζωγραφίζει την Αντρέ, που ο Ζαν φθάνει τραυματισμένος για να αναρρώσει στο σπίτι, που ερωτεύεται την Αντρέ, μέχρι τη στιγμή που θα ξαναφύγει για το μέτωπο.

Στιλιζαρισμένη σκηνοθεσία

Ο σκηνοθέτης επιχειρεί να σκιαγραφήσει από τη μια τους χαρακτήρες των δύο ανδρών κι από την άλλη τη μεταξύ τους σχέση. Αυτό που αποκομίζει ο θεατής –και που είναι η πραγματικότητα- είναι πως πρόκειται για δύο πολύ δυνατούς χαρακτήρες, κάτι που φαίνεται και από την πορεία του καθενός στην τέχνη. Η σχέση τους, όπως την παρουσιάζει και ο Ζιλ Μπουρντό, χαρακτηρίζεται από συγκρούσεις. Φαίνεται πως οι δύο άνδρες ποτέ δεν ανέπτυξαν μια πολύ στενή σχέση, αλλά φαίνεται επίσης πως ανάμεσά τους υπάρχει αγάπη η οποία όμως δεν εκδηλώνεται με έντονα συναισθήματα. Η Αντρέ μοιάζει με το «μήλο της έριδος», καθώς ο πατέρας δυσαρεστείται όταν ο γιος του την ερωτεύεται. Αλλά ούτε κι εδώ η αντίδρασή του είναι έντονη, αλλά παραμένει υπόγεια και τελικά όλα παίρνουν το φυσιολογικό δρόμο.

Η ταινία διαθέτει πολύ καλά σκηνικά και κουστούμια αναπαράγοντας έτσι με επιτυχία την εποχή. Πολύ καλοί είναι οι φωτισμοί και η φωτογραφία, όπως αρμόζει σε μια ταινία η οποία έχει ως θέμα ένα μεγάλο ζωγράφο. Εδώ θα ήθελα να προσθέσω πως μου άρεσε και η ερμηνεία του Μισέλ Μπουκέ στο ρόλο του Πιέρ Ογκίστ Ρενουάρ.

Η σκηνοθεσία είναι συμβατική και στιλιζαρισμένη και δε χαρακτηρίζεται ούτε από εξάρσεις ούτε από καινοτομίες. Επίπεδη και με ένα σενάριο απλό, δεν εμβαθύνει ιδιαίτερα στα συναισθήματα και τις εσωτερικές συγκρούσεις των ηρώων. Παραμένει όμως μία ταινία αρκούντως χρήσιμη για λόγους εκπαιδευτικούς. Γι’ αυτό το λόγο δεν μπορώ να σταθώ μηδενιστικά απέναντί της ούτε να την κρίνω ιδιαίτερα αυστηρά. Επειδή κι αν ακόμη κινηματογραφικά δεν προσφέρει κάτι το ιδιαίτερο, το γεγονός πως μας φέρνει σε επαφή με δύο γίγαντες της τέχνης, είναι κατά την άποψή μου αρκετά σημαντικό ώστε να την αντιμετωπίσω με συμπάθεια. Μόνο και μόνο το γεγονός πως αναζήτησα στο διαδίκτυο πίνακες του Ρενουάρ, ξεκινώντας από τις «Λουόμενες», αλλά και ταινίες του Ζαν, που δεν έχω δει, σημαίνει πως η ταινία έπαιξε το ρόλο της.

Η ταινία «Ρενουάρ», του Ζιλ Μπουρντό, πήρε τιμητική διάκριση στο Φεστιβάλ Γαλλόφωνου Κινηματογράφου στην Ελλάδα το 2013 και είναι η επίσημη υποψηφιότητα της Γαλλίας για το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας 2014.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s