«12 ΧΡΟΝΙΑ ΣΚΛΑΒΟΣ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 15/12/2013)

Για την ελευθερία

12 ΧΡΟΝΙΑ ΣΚΛΑΒΟΣ

Επιμέλεια: Στράτος Κερσανίδης

Κηδεύτηκε την περασμένη Τρίτη σε ηλικία 95 ετών ο Νέλσον Μαντέλ, αγωνιστής κατά του απαρτχάιντ, σύμβολο του αγώνα για την ελευθερία.

Το Μάρτιο του 1861, ο Αβραάμ Λίνκολν, πρόεδρος των ΗΠΑ, διακήρυξε τη θέση του κατά της δουλείας με αποτέλεσμα η χώρα να οδηγηθεί σε έναν αιματηρό εμφύλιο πόλεμο το τέλος του οποίου βρήκε νικητές τους Βόρειους κάτι που σήμανε και το τέλος του απάνθρωπου θεσμού.

Πέρασαν 79 χρόνια από τη διακήρυξη του Λίνκολν, μέχρι το 1990, που έπεσε το τελευταίο ρατσιστικό καθεστώς που υπήρχε στη Νότια Αφρική. Ο Νέλσον Μαντέλα υπήρξε ο άνθρωπος που ενσάρκωσε τον αγώνα των μαύρων Νοτιοαφρικανών για κατάργηση του καθεστώτος διακρίσεων, κάτι που πλήρωσε με εγκλεισμό 27 χρόνων στη φυλακή.Το 1994, ο Μαντέλα έγινε ο πρώτος έγχρωμος πρόεδρος στην ιστορία της πατρίδας του. Για όλα τα παραπάνω σας συστήνω τις ταινίες «Ανίκητος» (2006) του Κλιντ Ίστγουντ με το Μόργκαν Φρίμαν και «Λίνκολν» (2012) του Στίβεν Σπίλμπεργκ με τον Ντανιέλ Ντέι Λιούις.

Φέτος συμπληρώνονται 160 χρόνια από την απελευθέρωση ενός ανθρώπου, του Σόλομον Νόρθαπ, ενός μαύρου Αμερικανού, ο οποίος απήχθη και πουλήθηκε ως σκλάβος. Ο Νόρθαπ έμεινε σκλάβος για 12 χρόνια και η ιστορία του ενέπνευσε το βρετανό σκηνοθέτη Στιβ ΜακΚουίν, να γυρίσει την ταινία «12 χρόνια σκλάβος» (12 years a slave), που προβάλλεται στους κινηματογράφους από την περασμένη Πέμπτη.

Ο σκηνοθέτης λέει για την απόφασή του να γυρίσει αυτήν την ταινία: «Αυτή η ιστορία αφορά του πάντες. Είναι η πιο σημαντική ιστορία που έχω διαβάσει ποτέ στη ζωή μου και αφορά ένα εξωπραγματικά μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού. Στην πραγματικότητα μου φαίνεται απίστευτο που δεν γνώριζα για την ύπαρξη της ιστορίας. Πως ήταν δυνατόν; Επίσης οι περισσότεροι Αμερικανοί που ξέρω δεν γνώριζαν την ύπαρξη της συγκεκριμένης ιστορίας. Είναι για μένα τόσο σημαντική για την Αμερικάνικη Ιστορία, όσο “Το Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ” για την Ευρωπαϊκή Ιστορία – ένα αξιοσημείωτο ταξίδι ενός ανθρώπου στα άδυτα μιας εκπληκτικής αποκτήνωσης! Όλοι νομίζουν ότι γνωρίζουν καλά την Αμερικάνικη Ιστορία κατά την περίοδο εκείνη, όμως έχω την εντύπωση ότι το μεγαλύτερο κομμάτι της ταινίας θα αφήσει έκπληκτους πολλούς ανθρώπους, όπως ακριβώς έκανε και με μένα. Ένιωσα ότι είναι τιμή και προνόμιο για μένα να αναλάβω να κάνω αυτή την ταινία, φέρνοντας το κοινό μπροστά σ’ αυτή τη μοναδική ιστορία».

Ο Σόλομον Νόρθαπ, ταλαντούχος μουσικός και οικογενειάρχης, ζει στη Νέα Υόρκη ως ελεύθερος αμερικανός πολίτης, τα χρόνια πριν από τον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο. Και ξαφνικά, χωρίς να το καταλάβει πέφτει θύμα μιας συμμορίας δουλεμπόρων, απάγεται και πωλείται ως σκλάβος σε μια πολιτεία του Νότου. Ήταν το 1841 όταν ο Νόρθαπ ήταν 33 ετών. Επί 12 χρόνια παρέμεινε σκλάβος, γνωρίζοντας τη βία μιας κοινωνίας η οποία τον θεωρεί και τον αντιμετωπίζει ως κατώτερο ον. Έζησε μια πραγματική κόλαση προσπαθώντας να διατηρήσει την αξιοπρέπεια και την ανθρωπιά του. Μια 12ετία τρόμου και συντριβής της ανθρώπινης αξιοπρέπειάς του μέχρις ότου να ανακτήσει την ελευθερία του. Μέσα σε εκείνο το ζόφο γνώρισε έναν άνθρωπο που τον βοήθησε, τον Μπας, έναν Καναδό, πολέμιο της θανατικής ποινής και πολέμιο της δουλείας.

Είναι μια ταινία στην οποία κυριαρχεί η δύναμη του ανθρώπου και η πίστη του στη δικαιοσύνη. Ενός ανθρώπου φοβισμένου που όμως αντιμετωπίζει τον τρόμο με γενναιότητα. Μια ταινία η οποία υμνεί μέσα από τη φρίκη την ελευθερία, τη δικαιοσύνη και την ισότητα, αγαθά αδιαπραγμάτευτα για τον κάθε άνθρωπο, σε κάθε σημείο του πλανήτη, ανεξαρτήτως εθνικότητας, φυλής, θρησκείας και φύλου.

Η οδύσσεια του Σόλομον Νόρθαπ, καταγράφηκε από τον ίδιο στο αυτοβιογραφικό του βιβλίο «12 χρόνια σκλάβος» που κυκλοφόρησε το 1855. Το βιβλίο αυτό αποτέλεσε τη βάση της ταινίας του Στιβ ΜακΚουίν, το σενάριο της οποίας έγραψε ο αφροαμερικανός Τζον Ρίντλεϊ. Η ταινία από την πλευρά της προσπαθεί να αναπαράγει και σε μεγάλο βαθμό τα καταφέρνει, το πνεύμα του βιβλίου και να είναι πιστή στα όσα αφηγείται μέσα στις σελίδες του ο Νόρθαπ. Πρόκειται για μια ταινία επικών διαστάσεων η οποία διαρκεί 134 λεπτά και η οποία, με βάση τα βραβεία που έχει κερδίσει μέχρι στιγμής και τις κριτικές που γράφτηκαν γι’ αυτήν, θέτει σοβαρή υποψηφιότητα για τα βραβεία Όσκαρ. Μέχρι στιγμής έχει κερδίσει το Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ του Τορόντο, το Βραβείο καλύτερου Σκηνοθέτη από την Ένωση Κριτικών της Νέας Υόρκης και το Βραβείο Πρωτοποριακής Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ του Χόλιγουντ.

Ο Στιβ ΜακΚουίν σκηνοθετεί με σθένος και γενναιότητα, στοιχείο που διακρίναμε και στη συγκλονιστική πρώτη του ταινία «Hunger» (2008) που αναφερόταν στη ζωή του ιρλανδού αγωνιστή Μπόμπι Σαντς, ο οποίος πέθανε στις φυλακές της Θάτσερ, μετά από απεργία πείνας 66 ημερών στις 5 Μαΐου 198, σε ηλικία 27 ετών. Η ταινία εκείνη κέρδισε τη Χρυσή Κάμερα στο φεστιβάλ των Κανών.  Το 2011 σκηνοθέτησε το θαυμάσιο «Shame», μια ταινία για τη ζωή ενός ανθρώπου ο οποίος βιώνει τη μοναξιά της μεγαλούπολης και αδυνατεί να γνωρίσει τον πραγματικό έρωτα, αναλωμένος σε εφήμερες και άνευ ουσίας σεξουαλικές σχέσεις.

Τελειώνοντας, παραθέτω λόγια του σκηνοθέτη για την απόφασή του να μεταφέρει στον κινηματογράφο το βιβλίο του Σόλομον Νόρθαπ, «12 χρόνια σκλάβος: «Πάντοτε ήθελα να διηγηθώ μια κινηματογραφική ιστορία για τη σκλαβιά και ήταν απλά ένα από αυτά τα θέματα για τα οποία σκέφτεσαι, ότι δεν θα ξέρεις ποτέ πώς να το προσεγγίσεις. Μου άρεσε στην ιστορία η ιδέα του να ξεκινάς από έναν ελεύθερο άνθρωπο, έναν άνθρωπος σαν οποιονδήποτε από αυτούς που βλέπουν την ταινία στο σινεμά – έναν συνηθισμένο οικογενειάρχη. Ήθελα κάποιον, ο οποίος θα υποδουλωθεί με τη βία. Μέσα από μια απαγωγή. Τον σκεφτόμουν ως έναν χαρακτήρα που θα μπορούσε να οδηγήσει το κοινό στη δουλεία, μέσα από μια μεταφορά ως προς την ιστορία της ανθρώπινης ελευθερίας».

Στην ταινία πρωταγωνιστούν οι Τσιούιτελ Ιτζίοφορ, Μπραντ Πιτ, Μπένεκτιτ Κάμπερμπατς, Μάικλ Φασμπέντερ, Πολ Ντάνο, Πολ Τζιαμάτι, Σάρα Πόλσον, Λουπίτα Νιόνγκ’ο, Αντεπέρο Ονούγιε.

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

Μόνο δύο!

ΧΟΜΠΙΤ

Μετά τον καταιγισμό νέων ταινιών που είχαμε τις τελευταίες εβδομάδες, ιδιαίτερα φτωχή είναι η παρούσα κινηματογραφική εβδομάδα, αφού την περασμένη Πέμπτη προβάλλονται στους κινηματογράφους της Αθήνας μόνον δύο ταινίες.

Τεράστιο, λοιπόν, το πρόβλημα του γράφοντος, το οποίο βρίσκεται ως τέτοιο στον αντίποδα του αντίστοιχου των προηγούμενων εβδομάδων. Ο τρόμος των πολλών λέξεων οποίες εναγωνίως λιγοστεύουν ώστε να χωρέσουν στα συγκεκριμένα πλαίσια της σελίδας, είναι τώρα ο τρόμος του κενού! Πώς να γεμίσεις μία ολόκληρη σελίδα όταν έχεις τόσο περιορισμένο υλικό; Αυτοσχεδιάζοντας, όπως ακριβώς κάνω αυτή τη στιγμή. Μόνο που παρά τα κόλπα βρίσκομαι στις 100 λέξεις!

Κάποτε όμως φτάνει η ώρα της αλήθειας που πρέπει να αναμετρηθώ και να λύσω το πρόβλημά μου. Λοιπόν, εκτός από την ταινία «12 χρόνια σκλάβος», που σχετικό κείμενο δημοσιεύεται στη διπλανή στήλη, προβάλλεται και η ταινία:

«Χόμπιτ: Η ερημιά του Νοσφιστή» (The Hobbit: The desolation of Smaug), του Πίτερ Τζάκσον:  Αφού με την τριλογία του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών, ο Τζάκσον έπεσε «θύμα» της ματαιότητας μιας επιτυχίας που βασίζεται στο θέαμα και τον πλούτο της παραγωγής, αλλά όχι στην ουσία, συνεχίζει με το βιβλίο του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν «Χόμπιτ». Μόνο που πλέον έχει χάσει και την οποιαδήποτε έμπνευση, πέφτοντας στην παγίδα της επανάληψης αλλά και της μεγαλομανίας. Τι θα δούμε σε αυτό το δεύτερο μέρος της τριλογίας (άρα έπεται και συνέχεια!), των Τόλκιν-Τζάκσον; Ιδού, λοιπόν, σύμφωνα με  το δελτίο Τύπου της εταιρίας διανομής: Μετά την επιτυχή διέλευση από τα Ομιχλώδη Όρη, ο Τόριν και η παρέα του πρέπει να ζητήσουν βοήθεια από έναν άγνωστο με πολλές δυνάμεις πριν ρισκάρουν την είσοδό τους στο επικίνδυνο Δάσος Μίρκγουντ- χωρίς τον οδηγό τους. Αν φτάσουν στον ανθρώπινο οικισμό της πόλης στην Λίμνη θα έχει έρθει η ώρα για το χόμπιτ Μπίλμπο Μπάγκινς να εκπληρώσει το συμβόλαιο με τους νάνους. Η ομάδα πρέπει να ολοκληρώσει το ταξίδι στο Μοναχικό Όρος και ο Μπάγκινς πρέπει να αναζητήσει την μυστική πόρτα που θα τους δώσει πρόσβαση στο θησαυρό του δράκου Smaug. Ο Γκάνταλφ όμως, για που το έβαλε; Και ποιά είναι η μυστική αποστολή του προς το νότο;

Οι απαντήσεις επί της οθόνης σε μια ταινία που τη βλέπεις, γεμίζεις τα μάτια σου με θέαμα, αλλά πέρα τούτου, ουδέν!

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s