ΚΑΛΙΝ ΠΕΤΕΡ ΝΕΤΖΕΡ

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 20/10/2013)

Ο σκηνοθέτης που κέρδισε τη Χρυσή Άρκτο

netzer

Επιμέλεια – Μετάφραση: Στράτος Κερσανίδης

Ένα αυτοκινητικό δυστύχημα. Οι σχέσεις μια μητέρας με το γιο της. Ο Καλίν Πέτερ Νέτζερ (Călin Peter Netzer) επιβεβαιώνει τη δύναμη του σύγχρονου ρουμάνικου κινηματογράφου και με την ταινία «Οικογενειακή υπόθεση» κέρδισε τη Χρυσή Αρκούδα στο Φεστιβάλ του Βερολίνου. Το πρώτο σαββατοκύριακο που προβλήθηκε η ταινία στη Ρουμανία έκοψε πάνω από 20.000 εισιτήρια.

Ο σκηνοθέτης έδωσε συνέντευξη στη Ροξάνα Καλινέσκου για τη ρουμάνικη ιστοσελίδα Ντιλέμα Βέκε (Dilema Veche). Μέρος της συνέντευξης δημοσιεύουμε σήμερα, με αφορμή την προβολή της ταινίας στη χώρα μας. Η μετάφραση έγινε απευθείας από τα ρουμάνικα.

Ποιες ταινίες σας έχουν επηρεάσει;

Ξέρω πως με έχει σημαδέψει Το Τενεκεδένιο ταμπούρλο, το Σλέντορφ, το πρώτο φιλμ που είδα στη Γερμανία (σημ.: έζησε για χρόνια στη Γερμανία και έχει επιστρέψει πλέον στη Ρουμανία) και με σόκαρε σε βαθμό που δεν μπορούσα να το βγάλω από το μυαλό μου. Όταν ήμουν έφηβος, και πήγαινα μόνος μου στον κινηματογράφο, θυμάμαι τις ταινίες με τον Πιεντόνε (Μπαντ Σπένσερ) και τον Τέρενς Χιλ.

Το βραβείο που πήρατε στο Βερολίνο επανέφερε τη συζήτηση για την κατάσταση στο ρουμάνικο σινεμά. Αν και μερικά πράγματα είναι γνωστά, παρόλα αυτά θα ήθελα να σας ρωτήσω για τις δυσκολίες που αντιμετωπίσατε.

Οι δυσκολίες ήταν πολλές, μεγάλες και διαρκείς, ξεκινώντας από το Κέντρο Κινηματογράφου το οποίο απέρριψε το σενάριο της ταινίας. Αρχικά ο προϋπολογισμός ήταν περίπου 1.200.000 ευρώ, ύστερα έπεσε στις 600.000, αλλά ακόμη ελπίζουμε να πάρουμε τα χρήματα που μας υποσχέθηκαν, τόσο από τους διαφημιστές όσο και από τους συμπαραγωγούς. Ο Άντα Σόλομον (σημ.: ο συμπαραγωγός του Νέτζερ), πήρε κάποια χρήματα από το Κέντρο Κινηματογράφου για τη μικρού μήκους ταινία «Εγχειρίδιο Αριθμητικής», του Ντανιέλ Σάντου, που κέρδισε το πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ του Σεράγεβο. Εγώ από τη μεριά μου χρησιμοποίησα την προκαταβολή που πήρα για τη μεγάλου μήκους «Μετάλλιο τιμής» (Medalia de onoare).

Περιμένατε να παρακολουθήσει τόσο πολύς κόσμος την ταινία;

Κατά κάποιον τρόπο περίμενα να έρθουν άνθρωποι από όλα τα κοινωνικά στρώματα, επειδή η «Οικογενειακή υπόθεση» έχει δύο επίπεδα ανάγνωσης. Κάποιοι είδαν την κοινωνική πλευρά η οποία περιλαμβάνει και τη διαφθορά στη Ρουμανία, κάποιοι άλλοι ενδιαφέρθηκαν για την παθολογική σχέση μεταξύ της Κορνέλια και του γιου της, Μπάρμπου. Η ταινία δεν είναι πάντως από εκείνες που σε κάνει να νιώθεις καλά (feel good movie), οι θεατές δε βγαίνουν ήρεμοι από την αίθουσα αλλά ελπίζω πως η ιστορία θα τους μείνει στη μνήμη.

Μιλήσατε για την παθολογική αγάπη ανάμεσα στη μητέρα και το γιο. Πιστεύετε πως η παθολογική εμμονή της Κορνέλια προς το γιο της θα μπορούσε να έχει ρίζες στις πρώην κομουνιστικές χώρες;

Βεβαίως αυτή θα μπορούσε να είναι μία εύλογη εξήγηση, αλλά το θέμα είναι παγκόσμιο. Μιλώντας στατιστικά, παλιότερα υπήρχαν λιγότερα διαζύγια, η γενιά των γονιών μας –αν και έχει ξαναειπωθεί αυτό- είναι γενιά της θυσίας. Και στην ταινία, εάν αναλύσουμε την Κορνέλια και το σύζυγό της που βρήκε διαφυγή στη δουλειά, βλέπουμε πως έχουν μια σχέση δυσλειτουργική, η οποία προέρχεται επίσης από την εποχή του κομουνισμού. Αν και η σχέση τους δε λειτουργεί, παραμένουν μαζί μόνο και μόνο για χάρη του παιδιού. Η δυσλειτουργία ανάμεσα στους γονείς μεταφέρθηκε από τη μητέρα στο γιο, και ο Μπάρμπου είναι εγκλωβισμένος σε ένα φαύλο κύκλο, ζει μια νεύρωση, μια σύγκρουση μεταξύ του συνειδητού και του ασυνείδητου.

Εν τέλει, το θέμα της ταινίας είναι το κυνηγητό της Κορνέλια πίσω από το γιο της

Έτσι είναι. Το δυστύχημα που προκαλεί ο Μπάρμπου, είναι εν τέλει, το ατύχημα της σχέσης μητέρας – γιου, και σκοτωμένο παιδί, εκτός από το θύμα, μπορεί να θεωρηθεί και ο Μπάρμπου. Γι αυτό η ταινία τελειώνει με τη συζήτηση ανάμεσα στις δύο θλιμμένες μητέρες. Προτίμησα ένα ανοιχτό φινάλε: δεν έχει σημασία εάν ο Μπάρμπου θα μπει στη φυλακή ή όχι., δε βρίσκεται εκεί το θέμα αλλά στις σκηνές που οικοδομούν τη δραματουργία. Τελικά, η τραγωδία λύνεται μέσω των δύο μητέρων, μέσα από μια ανθρώπινη συζήτηση, στην οποία η κάθε μία κλαίει για το χαμένο της παιδί.

Δηλώσατε πως το σενάριο έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία. Θέλετε να μας μιλήσετε γι΄ αυτό;

Εμπνεύστηκα από τις σχέσεις με τις δικές μας μητέρες. Δεν μπορώ να διευκρινίσω ακριβώς πόσο εμπνεύστηκα από αυτές τις σχέσεις και πόσο τις επινόησα. Το σημείο εκκίνησης του σεναρίου πάντως, ήταν οι μητέρες μας, ένα μέρος από τις σκηνές της ταινίας είναι πραγματικές, αλλά ανακατασκευασμένες δραματουργικά.

Τι ρόλο παίζει η εκπαίδευση στη σωστή διαχείριση των οικογενειακών σχέσεων;

Έχει κάποιον ρόλο, αλλά όχι απόλυτο. Το συναισθηματικό μέρος σε μια οικογένεια είναι εξίσου σημαντικό. Εκπαίδευση σημαίνει ηθική, συνείδηση και λόγος, αλλά δεν ξέρω σε πιο μέτρο ο λόγος μπορεί να επηρεάσει την αιώνια σύγκρουση στο εσωτερικό του ανθρώπου. Οι άνθρωποι που βρίσκονται σε οριακές καταστάσεις αντιδρούν διαφορετικά, και είναι πιο δύσκολο διαχειριστούν τα συναισθήματά τους.

Αισθάνεστε αλληλέγγυος με τη γενιά η οποία θεωρείται πως αντιπροσωπεύει το νέο κύμα στο ρουμάνικο κινηματογράφο;

Ναι και όχι. Αισθάνομαι αλληλέγγυος αλλά προσπαθώ να προχωρήσω πιο πέρα. Η πλειοψηφία των συναδέλφων μου κάνουν αυτό το βήμα επειδή έφτασαν στον κορεσμό του μινιμαλισμού. Είναι σαν να κάνουν το ίδιο φιλμ όπου οι σκηνές μοιάζουν τρομερά. Εάν αφαιρέσουμε την υπογραφή από τους τίτλους, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε -σίγουρα με μικρές ή μεγάλες διαφορές- για την ίδια ταινία. Πιστεύω πως πρέπει να βγούμε από τη ζώνη αυτού του αδιέξοδου μινιμαλισμού.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s