«ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ ΤΡΕΝΟ ΓΙΑ ΤΗ ΛΙΣΑΒΟΝΑ

(αναδημοσίευση από την Εποχή, 6/10/2013

Προς την αυτογνωσία μέσω του παρελθόντος

train

Του Στράτου Κερσανίδη

 

Ο Αντόνιο ντε Ολιβέιρα Σαλαζάρ, ηγήθηκε στρατιωτικού πραξικοπήματος στην Πορτογαλία το οποίο εγκατέστησε δικτατορικό καθεστώς,  στις 28 Μαΐου 1926. Η σκληρή φασιστική δικτατορία διήρκησε 48 χρόνια, μέχρι τις 25 Απριλίου 1974, όταν ομάδα δημοκρατικών και αριστερών στρατιωτικών ανέτρεψε τον Μαρσέλο Καετάνο, διάδοχο του Σαλαζάρ από το 1968, με σχεδόν αναίμακτη επανάσταση (4 μόνον νεκροί), γνωστή ως Επανάσταση των Γαρυφάλλων, της οποίας ηγήθηκε ο ταγματάρχης Οτέλο ντε Καρβάλιο.

Το 2004 ο ελβετός συγγραφέας Πασκάλ Μερσιέ –ψευδώνυμο του Πέτερ Μπιέρι- κυκλοφόρησε ένα βιβλίο που αναφέρεται σε εκείνη την εποχή, μέσα από την προσωπική αναζήτηση ενός ελβετού καθηγητή. Ο δανός σκηνοθέτης Μπιλ Όγκουστ, μετέφερε στον κινηματογράφο το βιβλίο «Το νυχτερινό τρένο για τη Λισαβόνα» (Night train to Lisbon), ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα, εάν πάρουμε υπόψη τη πυκνή σε νοήματα και φιλοσοφικές προσεγγίσεις αφήγηση του συγγραφέα.

Το νήμα της αφήγησης ξεκινά από τη Βέρνη, όταν ένα πρωινό, ο καθηγητής Ράιμουντ Γκρεγκόριους, την ώρα που πηγαίνει στη δουλειά του, σώζει την τελευταία στιγμή μια κοπέλα τη στιγμή που προσπαθούσε να πηδήξει από μία γέφυρα. Όμως η κοπέλα εξαφανίζεται αφήνοντας πίσω της ένα κόκκινο παλτό, στην τσέπη του οποίου ο Γκρεγκόριους ανακαλύπτει το βιβλίο ενός πορτογάλου συγγραφέα. Αρχίζει να το διαβάζει και όταν ανακαλύπτει μέσα στις σελίδες ένα σιδηροδρομικό εισιτήριο για τη Λισαβόνα, φεύγει για την πορτογαλική πρωτεύουσα με σκοπό να ανακαλύψει το μυστικό που έκρυβε η κοπέλα. Η αναζήτησή του θα το φέρει πίσω στο παρελθόν, στα χρόνια της αντίστασης εναντίον της δικτατορίας του Σαλαζάρ και του Καετάνο. Τρία είναι τα κεντρικά πρόσωπα: ο Αμαντέου, συγγραφέας του βιβλίου, ο φίλος του Ζορζ και η Εστεφάνια. Τρία πρόσωπα που τα συνδέει ο κοινός σκοπός που είναι η αντίσταση αλλά και ο έρωτας, ο οποίος παίζει καταλυτικό ρόλο στις μεταξύ τους σχέσεις. Ο καθηγητής Γκρεγκόριους ακολουθώντας το νήμα της ιστορίας, συναντά τους πρωταγωνιστές τους δράματος και μέσα από τα γεγονότα αρχίζει να ανακαλύπτει τον εαυτό του. Νιώθει πως η δική του ζωή είναι ανιαρή και μονοδιάστατη και μοιάζει έτοιμος να θέλει να την αλλάξει. Ταυτόχρονα ανακαλύπτει και τη σπαρακτική σχέση της κοπέλας που έσωσε, με τα γεγονότα που αφηγείται ο Αμαντέου στο βιβλίο του.

Η αναμέτρηση του σκηνοθέτη, Μπιλ Όγκουστ, με το πολυδιάστατο βιβλίο του Πασκάλ Μερσιέ, αναδεικνύει ένα εξαιρετικό κινηματογραφικό αποτέλεσμα. Μια ταινία συναρπαστική αφηγηματικά, συναισθηματικά, πολιτικά. Μια ταινία ανθρώπων –υποκειμένων της Ιστορίας- με όνειρα και πάθη. Με τη δύναμη της φιλίας να έρχεται αντιμέτωπη με το ερωτικό πάθος που αμφότερα επηρεάζονται από τη ροή των ιστορικών γεγονότων.

Ο σκηνοθέτης χρησιμοποιεί συνεχώς το φλας μπακ και οι περισσότεροι χαρακτήρες ερμηνεύονται από δύο ηθοποιούς. Το ξεδίπλωμα της αφήγησης και η πυκνότητά της, όχι μόνο δεν κουράζουν, αλλά αντιθέτως δημιουργούν ένα κλιμακούμενο ενδιαφέρον. Ο σκηνοθέτης καταφέρνει να χαλιναγωγήσει τον όγκο των σκέψεων και των περιγραφών του συγγραφέα και να τον προσαρμόσει μέσα στον κινηματογραφικό χρόνο, χωρίς να προδώσει το βιβλίο. Αντίθετα αναδεικνύει τόσο το βιβλίο όσο και την τέχνη του κινηματογράφου.

Ο Όγκουστ δίνει μια πειστική αναπαράσταση της δεκαετίας του 1970, η οποία υποστηρίζεται άψογα από τη φωτογραφία. Ένα τεράστιο πλεονέκτημα, αυτού του εξαιρετικού δείγματος του ευρωπαϊκού σινεμά, είναι οι συγκλονιστικές ερμηνείες. Ογκόλιθοι της υποκριτικής, όπως ο Μπρούνο Γκαντζ, η Σαρλότ Ράμπλινγκ, ο Κρίστοφερ Λι, η Λένα Όλιν και, κυρίως, ο Τζέρεμι Άιρονς στο ρόλο του καθηγητή Γκρεγκόριους, δίνουν ένα αληθινό ρεσιτάλ.

Το «Νυχτερινό τρένο για της Λισαβόνα» είναι ένα φιλμ μεστό, ολοκληρωμένο, χωρίς υπερβολικές σκηνοθετικές ακροβασίες, με δυνατούς χαρακτήρες και συναρπαστική πλοκή. Χρειάζεται κάτι περισσότερο;

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s