«ΚΛΕΦΤΗΣ ΠΟΔΗΛΑΤΩΝ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 21/7/2013)

Των ταπεινών ανθρώπων

ladri

Του Στράτου Κερσανίδη

Η καθημερινή ζωή είναι η μοναδική μας πραγματικότητα. Ο μόχθος, ο αγώνας για επιβίωση είναι η πραγματικότητα δισεκατομμυρίων ανθρώπων που ζουν επάνω στον πλανήτη. Που χαίρονται με πράγματα απλά κι απολύτως αληθινά. Όπως με το να βρουν μια δουλειά αφισοκολλητή, που μοιάζει ασήμαντη μα είναι τόσο σημαντική αφού χάρις σε αυτήν θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν το φαγητό της οικογένειάς τους.

Μια τέτοια δουλειά στο δήμο της Ρώμης βρήκε ο Αντόνιο Ρίτσι και είναι πολύ ευτυχισμένος. Βέβαια η δουλειά απαιτεί να έχει ποδήλατο κι αυτός το δικό του το έδωσε ενέχυρο επειδή δεν είχε χρήματα. Από τη δύσκολη θέση τον βγάζει η γυναίκα του η οποία δίνει με τη σειρά της για ενέχυρο μερικά σεντόνια από την προίκα της και έτσι παίρνει πίσω το ποδήλατό του.

Την επόμενη μέρα ο Ρίτσι γεμάτος χαρά και αισιοδοξία πιάνει δουλειά. Φορτώνει τις αφίσες στο ποδήλατο και ξεκινά να τις κολλά στους δρόμους της πόλης. Όμως ενώ κολλά μια αφίσα κάποιος του κλέβει το ποδήλατο. Ο Ρίτσι τον κυνηγά αλλά ο κλέφτης γίνεται άφαντος. Χωρίς ποδήλατο σημαίνει πως ο άνδρας χάνει και τη δουλειά του. Έτσι ξεκινά μαζί με το γιο του μια αγωνιώδη προσπάθεια ανεύρεσης του κλεμμένου ποδηλάτου. Οι δυο τους περιφέρονται σε ολόκληρη τη Ρώμη χωρίς αποτέλεσμα. Σε μια στιγμή απελπισίας ο Ρίτσι σκέφτεται να κλέψει ένα ποδήλατο. Όμως δεν είναι κλέφτης, δεν ξέρει πώς να το κάνει κι έτσι τον συλλαμβάνουν οι περαστικοί. Ο άνδρας βλέποντας τις ελπίδες του να εξαφανίζονται ξεσπάει σε ένα σπαρακτικό κλάμα στην αγκαλιά του γιου του.

Η ταινία «Κλέφτης ποδηλάτων» (Ladri di biciclette) του Βιτόριο Ντε Σίκα, ποπυ γυρίστηκε το 1948, αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου και μια από τις κορυφαίες ταινίες του ιταλικού νεορεαλισμού. Είναι μια ταινία που έχει στο επίκεντρό της τη ζωή των ταπεινών ανθρώπων που παλεύουν για την επιβίωση. Ο Βιτόριο Ντε Σίκα περιγράφει την πραγματικότητα δίνοντας επί πλέον ένα σαφές κοινωνικό στίγμα στο έργο του. Η ταινία είναι στρατευμένη, όχι με τη δογματική έννοια του όρου αλλά με τη σαφή θέση που παίρνει απέναντι στην κοινωνική αδικία και την ανισότητα. Είναι μια ταινία μέσα από την οποία ο σκηνοθέτης κατακεραυνώνει την κρατική γραφειοκρατία και την αδυναμία του πολίτη μπροστά στη δύναμη της εξουσίας και του αστικού κράτους. Κανένα στυλιζάρισμα, σκηνοθεσία δυνατή και μεστή, εικόνες απολύτως ρεαλιστικές γυρισμένες σε φυσικό περιβάλλον. Γυρισμένη με μια συναρπαστική απλότητα και ένα γνήσιο και καθόλου εκβιασμένο συναισθηματικό φορτίο, η ταινία συγκινεί και κινητοποιεί το συναίσθημα αλλά και τη λογική.

Ο «Κλέφτης ποδηλάτων» είναι η ταινία – ορόσημο του νεορεαλισμού. Ως ιστορική αφετηρία του κινήματος θεωρείται η «Ρώμη. Ανοχύρωτη πόλη» (1945) του Ρομπέρτο Ροσελίνι, αλλά με τον «Κλέφτη…» παγιώνονται τα χαρακτηριστικά και η ιδεολογική του τοποθέτηση. Ο νεορεαλισμός αναπτύχθηκε αμέσως μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με τον κόσμο να προσπαθεί να αξιολογήσει το φαινόμενο του φασισμού και του ναζισμού που οδήγησε στη μεγάλη καταστροφή και προσεγγίσει τις ιδέες του μαρξισμού και του ανθρωπισμού. Αναπτύσσεται μέσα σε ένα περιβάλλον καταστροφής, εξαθλίωσης και κοινωνικής διάλυσης. Πραγματεύεται καθαρά ανθρωποκεντρικά θέματα, αφήνει τα μεγάλα στούντιο και προτιμά τα εξωτερικά γυρίσματα σε φυσικό ντεκόρ και συχνά χρησιμοποιεί ερασιτέχνες ηθοποιούς, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση του «Κλέφτη ποδηλάτων». Υιοθετείται η ντοκιμαντερίστικη γραφή, το σενάριο είναι πιο χαλαρό, ο φωτισμός φυσικός και η χρήση του μοντάζ σχετικά περιορισμένη.

Ο νεορεαλισμός, ταυτόχρονα με την αμφισβήτηση και την κριτική τοποθέτηση απέναντι στην κυρίαρχη ιδεολογία, αμφισβητεί και της έως κινηματογραφική αισθητική και γραφή ανατρέποντάς την.

Ο Όρσον Γουέλς εντυπωσιασμένος με τον «Κλέφτη ποδηλάτων» είχε πει: «Ο Ντε Σίκα κατάφερε κάτι το αδιανόητο: εξαφάνισε την κάμερα»!

Νομίζω πως δε χρειάζονται περαιτέρω συστάσεις για ένα κινηματογραφικό αριστούργημα το οποίο διδάσκεται σε όλες τις σχολές του κόσμου και βρίσκεται σταθερά μέσα στην πρώτη δεκάδα των καλύτερων ταινιών στην Ιστορία του κινηματογράφου.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s