«Ο ΚΛΕΦΤΗΣ ΡΟΔΑΚΙΝΩΝ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 26/5/2013)

Πόλεμος και εθνικές αυταπάτες

kleftisΤου Στράτου Κερσανίδη

Γιατί πολεμούν οι άνθρωποι; Γιατί σκοτώνουν ο ένας τον άλλον; Οι απαντήσεις μπορεί να ποικίλλουν αλλά το βέβαιο είναι ένα: πως οι πόλεμοι, σε όποια αιτία κι αν οφείλονται (οικονομική, πολιτική, κοινωνική), βασίζονται, κυρίως, σε εθνικούς και θρησκευτικούς μύθους και φανατισμούς. Επάνω σε αυτές τις αυταπάτες, που κυριαρχούνται από το θυμικό και όχι από τη λογική, «πατούν» όλοι οι πολεμοκάπηλοι της Ιστορίας.

Το 1964, ο βούλγαρος σκηνοθέτης Βέλο Ράντεφ, γύρισε την ταινία «Ο κλέφτης των ροδακίνων» (Kradetzatnapraskovi), η οποία ήταν η πρώτη ταινία από τη γειτονική χώρα η οποία έγινε διεθνής επιτυχία και μία από τις πιο σημαντικές στην ιστορία του βουλγάρικου κινηματογράφου.

Βασισμένη στο αντιπολεμικό μυθιστόρημα του Εμιλιάν Στάνεφ «Κλέφτης στις ροδακινιές», μας μεταφέρει στο Τέρνοβο, μια μικρή βουλγάρικη πόλη, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Εκεί ο βουλγαρικός στρατός διατηρεί ένα στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου. Ο Ίβο, σέρβος αιχμάλωτος, μπαίνει μια μέρα σε έναν κήπο και κλέβει μερικά ροδάκινα. Μόνο που ο κήπος ανήκει στο συνταγματάρχη διοικητή του στρατοπέδου. Η νεαρή Λίζα, σύζυγος του διοικητή, τον αντιλαμβάνεται και του προσφέρει φαγητό. Η πρώτη εκείνη συνάντηση θα είναι και μοιραία καθώς ανάμεσα στον αιχμάλωτο σέρβο αξιωματικό και την όμορφη Λίζα γεννιέται ένας δυνατός έρωτας. Ένας έρωτας που ξεπερνά τη μανία του πολέμου και τις εθνικές αυταπάτες, που λειτουργεί ως ανάχωμα της ειρηνικής συνύπαρξης και του ανθρωπισμού.

Ο σκηνοθέτης μέσα από τη σχέση των δύο νέων δείχνει τον πραγματικό δρόμο της ανθρώπινης προσέγγισης που καμία σχέση δεν έχει με το αίμα και το θάνατο του πολέμου αλλά επιτυγχάνεται μέσα την αγάπη, τη συνύπαρξη και τη ρήξη με τις εθνικιστικές μυθοπλασίες.

Ακολουθώντας μια ποιητική σκηνοθετική γραφή, ο Βέλο Ράντεφ προσεγγίζει του ήρωές του, χωρίς ηθικοπλαστικές κορώνες. Ο Ίβο και η Λίζα είναι δυο άνθρωποι που βλέπουν τον κόσμο μέσα από την αγάπη. Την ώρα που το μέτωπο καταρρέει, ο τύφος μαστίζει την πόλη και ο τρόμος του θανάτου σκεπάζει τα πάντα, βλέπουν μόνο τη ζωή και προσπαθούν να τη ρουφήξουν, να βιώσουν την κάθε στιγμή που μπορούν να βρίσκονται μαζί. Η Λίζα, η υπάκουη και συνετή σύζυγος, ανακαλύπτει τον εαυτό της, αρχίζει να συνειδητοποιείται ως αυτόνομη προσωπικότητα.

Μια αντιπολεμική ταινία, η οποία αισθητικά θυμίζει πολλές αντίστοιχες που γυρίστηκαν, κυρίως, στη Σοβιετική Ένωση, εκείνα τα χρόνια. Ο Ράντεφ δημιουργεί μια λυρική ατμόσφαιρα, κινηματογραφεί αργά, αφήνει την κάμερά του να αναπαυθεί στα πρόσωπα. Ταυτόχρονα κινηματογραφεί το ντεκόρ μέσα στο οποίο εκτυλίσσεται η δράση. Η πόλη του Τέρνοβο, οι δρόμοι, οι στρατιώτες, το στρατόπεδο, οι αιχμάλωτοι, ο κήπος κινηματογραφούνται έτσι ώστε ο θεατής να έχει μια πλήρη εικόνα του χώρου αλλά και του χρόνου. Μπορεί εν έτει 2013 η ταινία να φαντάζει κάπως παρωχημένη. Αυτό ως ένα βαθμό ισχύει, αλλά ουδόλως της αφαιρεί τα αισθητικά της στοιχεία, τη δύναμη των εικόνων και των συναισθημάτων. Και βέβαια η ταινία δεν παύει να είναι μια από τις πιο σημαντικές κινηματογραφικές δημιουργίες του βαλκανικού κινηματογράφου και σημείο αναφοράς για τους έλληνες πολιτικοποιημένους σινεφίλ της δεκαετίας του 1970. Τότε που το σινεμά διατηρούσε ακόμη την αθωότητά του, που οι θεατές έβλεπαν ταινίες και στη συνέχεια αναλώνοντας σε δημιουργικές ατελείωτες συζητήσεις.

Το βέβαιο είναι πως «Ο κλέφτης των ροδακίνων» θα συγκινήσει τους νεότερους θεατές, θα ξυπνήσει μια γλυκιά νοσταλγία στους μεγαλύτερους και –εύχομαι- να είναι αφορμή για κουβέντα, τώρα που μύρισε καλοκαιράκι και το κλίμα σηκώνει τέτοιες όμορφες και συντροφικές καταστάσεις.

Η ταινία ξεχώρισε στο φεστιβάλ της Βενετίας, τιμήθηκε με πολλά διεθνή βραβεία και έστρεψε το ενδιαφέρον της κριτικής στον άγνωστο ως τότε βουλγαρικό κινηματογράφο.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s