«Η ΠΕΤΡΑ ΤΗΣ ΥΠΟΜΟΝΗΣ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 28/4/20130

Ο μονόλογος μιας γυναίκας

3414 001Του Στράτου Κερσανίδη

Ένας άνδρας ξαπλωμένος δέχεται τις περιποιήσεις μιας γυναίκας. Εκείνος βρίσκεται σε κώμα εξαιτίας μιας σφαίρας που σφηνώθηκε στο λαιμό του κι αυτή τον φροντίζει ελπίζοντας πως θα γίνει καλά χάρις στις προσευχές που έκανε ο ιμάμης. Δυο κοριτσάκια παίζουν έξω από την πόρτα τους. Είναι οι κόρες τους.

Δε γνωρίζουμε το όνομα της γυναίκας, δε φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία. Άλλωστε η ιστορία διαδραματίζεται σε μια αυστηρή μουσουλμανική χώρα που βρίσκεται σε πόλεμο, που παραπέμπει κατευθείαν στο Αφγανιστάν, όπου τα ονόματα των γυναικών δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία. Για μας είναι η Γυναίκα.

Ο ιρανός σκηνοθέτης Ατίκ Ραχιμί κινηματογραφεί την καθημερινότητά της. Την άχρωμη ζωή της που απλώς κυλά μέσα σε υποχρεώσεις και «πρέπει». Ο τίτλος της ταινίας είναι «Η πέτρα της υπομονής» (Thepatiencestone) και βασίζεται σε ένα μύθο, σύμφωνα με τον οποίο υπάρχει μια μαγική πέτρα στην οποία εξομολογείσαι βάσανα και μυστικά. Και κάπου έρχεται η ώρα που η πέτρα εκρήγνυται και επέρχεται η λύτρωση.

Ποια όμως μπορεί να είναι η λύτρωση για τη Γυναίκα; Η πέτρα της υπομονής δεν υπάρχει κι αυτή αρχίζει να μιλά στο σύζυγό της που αδυνατεί να την ακούσει. Κι όταν αρχίζει ο μονόλογος ξεδιπλώνεται ολόκληρος ο πόνος και οι φόβοι της. Τα όνειρά της, οι επιθυμίες της, ο τρόμος του πολέμου, η θρησκεία αλλά κι ο έρωτας. Ο μονόλογος της γυναίκας είναι αποκαλυπτικός. Η ζωή της αρχίζει να ξεδιπλώνεται με τρόπο δραματικό. Για πρώτη φορά στη ζωή της μπορεί και μιλά στον άνδρα της ο οποίος ποτέ δεν είχε χρόνο να την ακούσει. Ούτε τώρα την ακούει αλλά εκείνη έχει την ευκαιρία να μιλήσει. Και μιλάει για πολλά. Για το γάμο της που έγινε απουσία του συζύγου επειδή εκείνος πολεμούσε. Για τον τρόμο της πρώτης τους νύχτας. Για την εγκυμοσύνη. Και λέει πράγματα που πολλές γυναίκες, σε κάθε μέρος του κόσμου, δεν τολμούν να πουν. Πόσο δε μάλλον σε μια αυστηρή θεοκρατική και ανδροκρατική κοινωνία. Κι όσα λέει είναι συγκλονιστικά. Ξεπερνούν κάθε φαντασία. Κι όσο περνά ο φιλμικός χρόνος οι εξομολογήσεις γίνονται όλο και πιο προσωπικές. Και αρχίζει να εισχωρεί σε αυτές έντονα το ερωτικό στοιχείο, ένα θέμα-ταμπού για μια αυστηρή ισλαμική χώρα.

Στο μεταξύ ο πόλεμος έξω από τους τοίχους του σπιτιού συνεχίζεται. Ένας πόλεμος σκληρός κι αδυσώπητος που εξαιτίας του ο άνδρας της βρίσκεται σε αυτήν την κατάσταση, τραυματισμένος βαριά κι ανήμπορος. Κι όμως ο πόλεμος αυτός, θύμα του οποίου είναι ο σύζυγός της, μοιάζει με την άκρη του νήματος που οδηγεί τη Γυναίκα στο να απελευθερώσει τους πόνους και τα βάσανά της και τη φέρνει στη λύτρωση. Κι έρχεται το φινάλε που μοιάζει με κάθαρση, αλλά όπως η κάθε κάθαρση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την κορύφωση της τραγωδίας.

Ο σκηνοθέτης ακολουθεί μια κλιμακούμενη αφήγηση. Χρησιμοποιεί με εξαιρετική μαεστρία τους φωτισμούς καθώς ολόκληρη η ταινία είναι γυρισμένη σε κλειστό χώρο. Είναι λιτός και ουσιαστικός, δεν προσπαθεί να εκμαιεύσει με κόλπα τη συγκίνηση. Το θέμα της ταινίας εμπεριέχει από μόνο του τεράστιες ποσότητες δράματος. Ο φακός του Ραχιμί απλά ακολουθεί και καταγράφει τη Γυναίκα να φροντίζει τον άνδρα της, να προστατεύει τα παιδιά της από τους βομβαρδισμούς, να αναζητά τη θεία της, να έρχεται πρόσωπο με πρόσωπο με φανατικούς μουσουλμάνους μαχητές. Αλλά πάνω απ’ όλα, αυτό που μετρά είναι η φωνή της. Αυτήν η χαμηλότονη κραυγή που κατέπνιγε για χρόνια. Και που μια σφαίρα στο λαιμό του άνδρα της, την άφησε να βγει.

Η ιρανή ηθοποιός Γκολσίφτεχ Φαραχανί δίνει μια συγκλονιστική ερμηνεία. Μια ερμητικά κλειδωμένη ερμηνεία βασισμένη στο χαμηλών τόνων εκρηκτικό μονόλογό της, στη θλίψη του προσώπου που μερικές μόνο στιγμές ξεγελιέται με αδιόρατα χαμόγελα. Όχι χαράς φυσικά, αλλά πίκρας. Καταλυτικό ρόλο στην ιστορία παίζουν και οι χαρακτήρες της θείας της και του νεαρού μαχητή. Περνούν όμως σε δεύτερη μοίρα καθώς ολόκληρη τη δράση της ταινίας σηκώνει στις πλάτες της η Γυναίκα.

Μια μικρή ταινία, από άποψη προϋπολογισμού, αλλά μέγιστη από άποψη σημασίας και νοήματος. Μια μεγαλειώδης κινηματογραφική στιγμή γεμάτη αλήθεια κι αγάπη για τους απλούς, ασήμαντους και –στην κυριολεξία- ανώνυμους ανθρώπους που όμως αυτοί αποτελούν τον πραγματικό κόσμο. Τον κόσμο που ζει, υποφέρει, ονειρεύεται κι αγωνίζεται. Μια ταινία για μια γυναίκα που το όνομά της είναι Γυναίκα!

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s