«ΣΑΝ ΠΕΤΡΙΝΑ ΛΙΟΝΤΑΡΙΑ ΣΤΗ ΜΠΑΣΙΑ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 21/4/2013)

basiaΗ Ποίηση στο βράχο του μαρτυρίου

Η Ποίηση βρίσκεται παντού. Στον ουρανό και τη θάλασσα, σμιλευμένη πάνω στους βράχους, στις χαραμάδες των τοίχων, στους δρόμους και τα σταυροδρόμια, βαθειά μέσα στα βλέμματα των ανθρώπων.

Η Ποίηση είναι άγγιγμα, χαμόγελο και δάκρυ. Είναι απόγνωση και προσμονή, Ελπίδα κι αγώνας. Η Ποίηση υπήρξε, υπάρχει και θα υπάρχει όσο υπάρχουν άνθρωποι που δε βολεύονται, δεν υποκύπτουν, δε συνθηκολογούν. Ποτέ κανείς δεν κατάφερε να τη δαμάσει γιατί είναι φτιαγμένη από το άκαμπτο υλικό της ανάγκης.

Από το 1947 ως το 1951 πάνω από 80 χιλιάδες άνθρωποι μαρτύρησαν πάνω στον ανεμοδαρμάνο βράχο της Μακρονήσου. Εκεί τους εκτόπισε το κράτος της Δεξιάς για να τους «αναμορφώσει», να τους «θεραπεύσει» από το μικρόβιο του κομουνισμού και να τους επαναφέρει «υγιείς» στην αγκαλιά της φιλεύσπλαχνης πατρίδας. Η θεραπευτική μέθοδος περιλάμβανε βασανιστήρια, πείνα, δίψα, θάνατο. Έπρεπε να κατασταλούν με κάθε τρόπο «βρόμικες» ιδέες όπως ελευθερία, δικαιοσύνη, ειρήνη.

Στη Μακρόνησο εστάλησαν για να «αναμορφωθούν» και ποιητές όπως ο Γιάννης Ρίτσος, ο Τάσος Λειβαδίτης, ο Μενέλαος Λουντέμης. Κι επειδή η Ποίηση δε νικιέται, παρά τα βασανιστήρια και τις στερήσεις, αυτοί έγραφαν και περιέγραφαν καταστάσεις και συναισθήματα. Κάποια από τα ποιήματα εκείνα θάφτηκαν και βρέθηκαν αργότερα. Η Ποίηση είχε νικήσει τον τρόμο.

Ο ελβετός σκηνοθέτης Ολιβιέ Ζισουά, μέσα από στίχους αυτών των ποιητών δημιουργεί ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ με τίτλο «Σαν τα πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας», στίχος από του ποίημα του Ρίτσου «Οι γερόντοι».

Στην ταινία το τοπίο της Μακρονήσου βρίσκεται μέσα σε κάθε κάδρο. Είτε επί τόπου, είτε απέναντι από το Λαύριο, είτε μέσα από τα φιλμ και τις φωτογραφίες αρχείου. Κι αυτές οι εικόνες της τραγικής μνήμης είναι διανθισμένες από την ποίηση των μεγίστων Ρίτσου, Λειβαδίτη και Λουντέμη. Οι στίχοι των ποιητών εισχωρούν ανάμεσα στους βράχους και τα ερείπια, μπλέκονται με τον ήχο της θάλασσας και του ανέμου. Η σκηνοθεσία είναι λιτή, τα πλάνα αργά, η πρόθεση ξεκάθαρη: Να μην ξεχάσουμε! Η μνήμη είναι όπλο κι ο εχθρός είναι παρών. Γι’ αυτό υπάρχει η ανάγκη του στοχασμού και της εγρήγορσης. Και η ταινία επιμένει σε αυτό, ακόμη κι αν δεν το κραυγάζει αλλά με σαφήνεια το υπονοεί.

Η κάμερα καταγράφει, αναζητά τις σκιές των ανθρώπων που μαρτύρησαν, αφουγκράζεται τα βογκητά του πόνου. Οι στίχοι των ποιητών, σπαρακτικά αήττητοι, δίνουν την ευκαιρία αναστοχασμού επάνω στην Ιστορία της χώρας. Στην Ιστορία που το μύθευμα της «εθνικής συμφιλίωσης» επεδίωξε τη λήθη, για να επανέλθουν σήμερα οι απόγονοι των βασανιστών της Μακρονήσου και να ζητούν τα ρέστα, οι άθλιοι.

Η ταινία δε θρηνεί γιατί διαθέτει το πλεονέκτημα της αλήθειας. Η ταινία συγκινεί επειδή ακριβώς είναι αληθινή, όπως αληθινοί είναι και οι ποιητές.

Υ.Γ. Σε παραγωγή Θάνου Λαμπρόπουλου και σκηνοθεσία Στέλιου Χαραλαμπόπουλου, θα προβληθεί το Νοέμβριο στις αίθουσες ντοκιμαντέρ για το Γρηγόρη Λαμπράκη.

                                                                                        Στράτος Κερσανίδης

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s