15ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

(αναδημοσίευση από το http://www.alterthess.gr)

Σκορπισμένες εικόνες – 3

Του Στράτου Κερσανίδη

 

"Ο Μανάβης", του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου

«Ο Μανάβης», του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου

Στην Ιστορία πέρασε το 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης «Εικόνες του 21ου αιώνα».

Η ταινία «Ο εξ αίματος αδελφός» του Στιβ Κούπερ αό τις ΗΠΑ, ήταν η ταινία που προβλήθηκε στην τελετή λήξης, αφού κέρδισε το βραβείο κοινού ναι ντοκιμαντέρ άνω των 45 λεπτών.

Ο Κούπερ καταγράφει τη ζωή του αγαπημένου του φίλου Ρόκι, ο οποίος απογοητευμένος από τη ζωή του στο Πίτσμουργκ αποφάσισε να αναζητήσει κάτι διαφορετικό στην Ινδία. Εκεί, στην περιοχή Ταμίλ Ναντού, σε ένα ίδρυμα για οροθετικά παιδιά, ο Κούπερ βρίσκει μια οικογένεια που δεν είχε ποτέ. Έτσι αφιερώνει τη ζωή του σε αυτά τα παιδιά και αναπτύσσει σχέσεις στοργής και αγάπης μαζί τους. Ζει μαζί τους, τα φροντίζει, προσφέρει αγάπη. Και τα παιδιά του το ανταποδίδουν. Πρόκειται για μια ταινία συγκλονιστική, μια ταινία που μπορεί να σοκάρει. Ο σκηνοθέτης κινηματογραφεί το φίλο του ο οποίος ζει μέσα στα γέλια και τα παιχνίδια των παιδιών που όμως, συχνά σταματούν όταν έρχεται ο πόνος, η αρρώστια κι ο θάνατος. Η κάμερα δε λυπάται το θεατή αλλά τον φέρνει αντιμέτωπο με την πραγματικότητα, μια πραγματικότητα ανελέητη, όπως αυτήν υπάρχει σε πολλές χώρες του τρίτου κόσμου.

Η Κυριακή Μάλαμα, η οποία κέρδισε το βραβείο κοινού για ελληνικό ντοκιμαντέρ κάτω των 45 λεπτών, με την ταινία «Μια κληρονομιά: Με την ψυχή στο στόμα», βασίζεται στην αφήγηση ενός ηλικιωμένου από το Καβάκ, μια περιοχή κοντά στη Σαμψούντα, ο οποίος μιλά για τις οδυνηρές μνήμες των παιδικών του χρόνων, όταν βίωσε τις σφαγές του 1920 και την εξορία. Περικυκλωμένος από κάμερες που δείχνουν το γέρο-πρόδφυγα να αφηγείται, ένας άνδρας –στο ρόλο ο Ακύλας Καραζήσης- προσπαθεί να εισχωρήσει στη σκληρή πραγματικότητα της αφήγησης. Αυτό το εξαιρετικό εύρημα, δίνει στην ταινία πνοή και το στοιχείο της σύνδεσης του ανθρώπου με το παρελθόν, τις ρίζες και τη μνήμη. Η Μάλαμα κινεί την κάμερά της μέσα στον περιορισμένο αυτό χώρο, βάζοντας σε κίνηση τα συναισθήματα του θεατή διεκπεραιώνοντας με απόλυτη επιτυχία το εγχείρημα της.

«Ο μανάβης» (φωτό) του Δημήτρης Κουτσιαμπασάκου, ήταν –κατά την προσωπική μου άποψη- μια από τις κορυφαίες στιγμές του Φεστιβάλ. Ο σκηνοθέτης ακολουθεί έναν πλανόδιο μανάβη, ο οποίος ξεκινά κάθε πρωί από τα Τρίκαλα και γυρνάει τα χωριά του ορεινού δήμου Πύλης στη νοτιοδυτική Πίνδο. Μπροστά από την κάμερά του περνούν οι απλοί άνθρωποι των χωριών, μιλούν, χαριεντίζονται, τραγουδούν, συγκινούνται. Άνθρωποι βασανισμένοι, με πρόσωπα σκαμμένα από το χρόνο και τη σκληρή ζωή. Κι όμως, οι άνθρωπο αυτοί, έχουν ένα γνήσιο, ένα πηγαίο χιούμορ. Όμως η ταινία δεν είναι μια κωμωδία, αν και πολλές φορές οι θεατές γελούν. Είναι μια ταινία τρυφερή και γεμάτη αγάπη, μια ταινία διασκεδαστική που συχνά σε κάνει να νιώθεις τα μάτια σου να υγραίνονται από τη συγκίνηση. Ο μανάβης, η γυναίκα του και οι δυο τους γιοι, οι άνδρες και οι γυναίκες των χωριών, οι τέσσερις εποχές του χρόνου, η καθημερινότητα, η επαφή με τον «έξω» κόσμο, εν τέλει η ίδια η ζωή σε μια γωνιά της ελληνικής γης. Υπέροχα ανθρώπινα πορτρέτα σε μια ταινία που καταχειροκροτήθηκε για τη διεισδυτικότητα, τη συνέπεια και το σεβασμό που έδειξε ο Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος στους υπέροχους χωριάτες της Πίνδου.

Στην ταινία «Η αλησμόνητη Αρετσού Κωνσταντινουπόλεως», ο Γρηγόρης Οικονομίδης επιχειρεί μια ιστορική ματιά στην εξέλιξη της Αρετσούς, του Ρυσίου βτων βυζαντινών. Πως ήταν κάποτε, με την πλειοψηφία των ελλήνων κατοίκων, πως είναι σήμερα, πως οι πρόσφυγες από εκείνα τα μέρη έχτισαν τη νέα τους πόλη στη σημερινή περιοχή του δήμου καλαμαριάς. Οι άνθρωποι, οι ασχολίες τους, οι σχέσεις τους με τη θάλασσα τυ σημερινή σχέση των απογόνων τους με το γενέθλιο τόπο των πατεράδων και των παππούδων τους. Μια ενδιαφέρουσα καταγραφή, με πολλά ιστορικά στοιχεία που τεκμηριώνονται σε ικανοποιητικό βαθμό από το σκηνοθέτη.

Ο Μάριους Γιάκομπ από τη Ρουμανία, στο «24 κουβάδες, 7 ποντίκια, 18 χρόνια», κινηματογραφεί την καθημερινότητα ενός ηλικιωμένου ζευγαριού, σε ένα χωριό κοντά στο Μπρασόβ, στην Τρανσυλβανία. Ο Ίμρε και η Πίροσκα φτιάχνουν κάρβουνο με την παλιά μέθοδο ενώ παίζουν λόττο, ελπίζοντας να γίνουν πλούσιοι. Προς το παρόν πάντως συμπληρώνουν το λιγοστό τους εισόδημα από τις επισκέψεις τουριστών, που π[πηγαίνουν να δουν τον τρόπο που παρασκευάζεται το κάρβουνο. Ο Γιάκομπ καταγράφει αυτήν την ανιαρή καθημερινότητα, με αμεσότητα και ηρεμία, που συνάδει με την ηρεμία του τόπου.

Το φράγμα Καρούν-3 στο νοτιοδυτικό Ιράν, έφερε μεγάλες καταστροφές στην περιοχή. Με αυτήν την αφορμή ο Μαχμούντ Ραχμανί σκηνοθέτησε την ταινία «Η μάνα μου η βελανιδιά», στην οποία μιλά για τα πολλά στρέμματα δάσους βαλανιδιάς που καταστράφηκαν αλλά και για τα χωριά που πλημμύρισαν με αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να ξεσπιτωθούν. Άνθρωποι οι οποίοι ζουν υλοτομώντας παράνομα και φτιάχνοντας κάρβουνο από τα ξύλα. Ανάμεσά του είναι και ο Ασάντ, ένας άνδρας που οι υπόλοιποι τον κοροϊδεύουν αποκαλώντας τον «τρελό» Αλλά εκείνος «ακούει» τη φύση, νιώθει τον πόνο των δέντρων που κόβονται. Μια ποιητική προσέγγιση επάνω σε ένα περιβαλλοντικό αλλά και κοινωνικό πρόβλημα. Με έναν συγκλονιστικό κεντρικό χαρακτήρα ο οποίος αν και «τρελός», φαίνεται πως είναι ο σοφός της περιοχής.

Ο Ντίτερ Σάουτερ είναι γερμανός, αλλά γύρισε μια ταινία για τους έλληνες της Κωνσταντινούπολης, με τίτλο «Αντίο Κωνσταντινούπολη». Μέσα από συνεντεύξεις ελλήνων που ζουν στην Πόλη και άλλων που έχουν φύγει και ζουν στην Ελλάδα, ο Σάουτερ μας δίνει ένα μωσαϊκό της ζωής πριν από το 1955 και εκείνης που διαμορφώθηκε στη συνέχεια, μέχρι σήμερα. Αξιόλογη προσπάθεια, πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία και μια ματιά σχετικά αποστασιοποιημένη, μιας και ο σκηνοθέτης δεν κουβαλά το βάρος της άμεσης εμπλοκής. Άρα μια νηφάλια και αληθινή προσέγγιση.

Ο χρυσός της Χαλκιδικής και η μάχη των κατοίκων εναντίον της καναδικής εταιρίας που θέλει να εκμεταλλευτεί τα κοιτάσματα της περιοχής με καταστροφικά αποτελέσματα για το περιβάλλον είναι το θέμα της ταινίας «Εξάντας: Ο θησαυρός της Κασσάνδρας» του Γιώργου Αυγερόπουλου. Ο σκηνοθέτης-δημοσιογράφος, κάνει μια πολύ καλή έρευνα και παρουσιάζει το ζήτημα στις πραγματικές του διαστάσεις. Δίνει λόγο τε εκπροσώπους της εταιρίας των ντόπιων όμως τα επιχειρήματα αποδομούνται από εκείνα της άλλης πλευράς αλλά και από τον αγώνα των κατοίκων. Ο Αυγερόπουλος με το ντοκιμαντέρ αυτό δείχνει την πραγματική πολιτική διάσταση του προβλήματος, δε διστάζει να πάρει θέση και προσθέτει ακόμη μια επιτυχημένη ταινία στη σειρά του Εξάντα.

Με το ίδιο θέμα ασχολείται και το «Άπληστον κέρδος» του Γιάννη Καρυπίδη. Ο Καρυπίδης είναι πιο άμεσος, η ταινία του είναι η δουλειά ενός ακτιβιστή. Εκτός από τη Χαλκιδική, μιλά και για το Κιλκίς και τη Θράκη. Συνδέει όλες τις περιοχές που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα με την εξόρυξη χρυσού, δημιουργεί έτσι ένα «μέτωπο» αντίστασης. Η ταινία έχει παλμό και μια αγωνιστική διάθεση, δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης για τη θέση που παίρνει, άλλωστε το βροντοφωνάζει.

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s