«ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΤΡΙΛΟΓΙΑ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 3/2/2013)

Ο κινηματογράφος της αλληλεγγύης και του σοσιαλισμού

 pabst

Επιμέλεια: Στράτος Κερσανίδης

Ως συνέχεια από την περασμένη Κυριακή έρχεται το σημερινό κείμενο. Δεν ήταν προσχεδιασμένο αλλά με ιδιαίτερη ικανοποίηση παρουσιάζω δύο ταινίες από την περίφημη «Σοσιαλιστική τριλογία» του Γκέοργκ Βίλχελμ Παμπστ, έχοντας παρουσιάσει την πρώτη από τις τρεις, «Στο Δυτικό Μέτωπο» πριν από μία εβδομάδα σε τούτη εδώ τη σελίδα.

Οι ταινίες που συμπληρώνουν την τριλογία είναι «Η όπερα της πεντάρας» (Die Dreigroschekoper) του 1928 και η «Συντροφικότητα» (Kameradschaft) του 1931.

Η «Όπερα της πεντάρας», γράφτηκε από τον Μπέρτολτ Μπρεχτ το 1928, την παραμονή του μεγαλύτερου ως τότε παγκόσμιου οικονομικού κραχ. Αποτελεί διασκευή του έργου του Τζον Γκέι, «H Όπερα του ζητιάνου» (1728), μέσα από την οποία ο μεγάλος γερμανός θεατρικός συγγραφέας καυτηριάζει την αστική υποκρισία. Το 1931 o Παμπστ έκανε την κινηματογραφική μεταφορά του έργου του Μπρεχτ ενώ η μουσική είναι του Κουρτ Βάιλ, στενού συνεργάτη του Μπρεχτ.

Ογδόντα χρόνια μετά, η ταινία παραμένει επίκαιρη, και αποτελεί μετωπική κριτική στο καπιταλιστικό σύστημα, που εκμεταλλεύεται τους αδύναμους, δηλαδή τους ανέργους και την ανάγκη τους για δουλειά. Πρωταγωνιστές, ένας στυγνός «επιχειρηματίας» με εταιρεία-βιτρίνα που εκμεταλλεύεται τους επαίτες του Λονδίνου αλλά δηλώνει φτωχός, ένας επίορκος αστυνομικός, ένας ληστής που λιγουρεύεται τα μεγάλα «πορτοφόλια», μια διάσημη πόρνη. Πρόκειται για μορφές βγαλμένες από τη φαντασία του Μπρεχτ  με φόντο την αστική τάξη του βικτοριανού Λονδίνου, οι οποίες όμως παραμένουν αναγνωρίσιμες, τηρουμένων των αναλογιών, και σήμερα.

Η ταινία γυρίστηκε σε δύο εκδοχές, τη γερμανική και τη γαλλική, κάτι που συνηθιζόταν την εποχή του βωβού κινηματογράφου, ώστε να αποκτήσει διεθνές κύρος.

Η εταιρεία παραγωγής σκόπευε να γυρίσει και αγγλική εκδοχή, κάτι που δεν έγινε ποτέ, εξαιτίας της δικαστικής διαμάχης του Μπρέχτ και του Βάιλ με την εταιρία. Οι δύο δημιουργοί θεωρούσαν πως το έργο τους είχε διαστρεβλωθεί. Αργότερα, αποδείχτηκε πως ο ίδιος ο Μπρεχτ είχε κάνει μόνος τους πολλές αλλαγές στο σενάριο της ταινίας του Παμπστ και έτσι έχασε το δικαστήριο, αλλά ο Βάιλ κέρδισε παίρνοντας και αποζημίωση.

Η «Συντροφικότητα» βασίζεται σε ένα αληθινό γεγονός, που συνέβη το 1906, στη βόρεια Γαλλία. Μια έκρηξη προκάλεσε το θάνατο 1060 ανθρώπων και, τότε, Γερμανοί ανθρακωρύχοι από την περιοχή της Βεστφαλίας είχαν έρθει στη Γαλλία για να βοηθήσουν στην αποστολή διάσωσης. Ο Παμπστ μεταφέρει το συμβάν στα χρόνια αμέσως μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και το τοποθετεί στα γαλλο-γερμανικά σύνορα. Βρισκόμαστε στη Γερμανία, το 1919, τα δύσκολα χρόνια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Η ήττα για τη Γερμανία είναι βαριά, η ανεργία και ο πληθωρισμός καλπάζουν, οι συνθήκες εργασίες έχουν επιδεινωθεί, ενώ περισσότερο από ποτέ δοκιμάζεται η αγάπη για τον συνάνθρωπο, πόσο μάλλον όταν ανήκει σε άλλη εθνικότητα. Οι Γάλλοι, ύστερα από την -ταπεινωτική για τους Γερμανούς- συνθήκη των Βερσαλλιών, θεωρούνται εχθροί περισσότερο από ποτέ. Μέσα σε αυτό το κλίμα έρχεται μια ανθρώπινη και συγκινητική ιστορία να ανατρέψει τα ανθρώπινα μίση, εθνικισμούς και διαφορές μετατρέποντας την ιστορία σε ένα μήνυμα ειρήνης και αλληλεγγύης μεταξύ των εργατών. Η ταινία μπορεί να ειδωθεί και ως συνέχεια της προηγούμενης ταινίας του «Στο Δυτικό Μέτωπο» (1930), μια αντιπολεμική ταινία, με σχεδόν το ίδιο καστ και τα ίδια μέλη στην παραγωγή.

Πρόκειται για δύο αριστουργήματα του γερμανικού κινηματογράφου –στα οποία είχα αναφερθεί και παλιότερα- που προβάλλονται μαζί με το «Δυτικό Μέτωπο», μέχρι την Τετάρτη στα Τιτάνια Cinemax (Πανεπιστημίου και Θεμιστοκλέους).

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s