Η ελεγεία του έρωτα

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ζήτρος, το βιβλίο του Ιορδάνη Κουμασίδη Jean-Luc Godard «Η ελεγεία του έρωτα», Μια φιλοσοφική προσέγγιση. Το βιβλίο προλογίζει ο υποφαινόμενος. Δημοσιεύω τον πρόλογο.

erosΗ ΕΛΕΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΖΩΗΣ

«Ο κινηματογράφος χωρίζεται στην περίοδο πριν τον Γκοντάρ και στην περίοδο μετά τον Γκοντάρ» και αν πάρουμε υπόψη την τομή που έφερε το 1959 με το «Με κομμένη την ανάσα», ταινία – σταθμός του νέου κύματος, η παραπάνω ρήση δε φαίνεται να απέχει πολύ από την αλήθεια.

Έχουν γραφτεί πολλά και όσα κι αν γραφτούν ακόμη για τον Γκοντάρ ποτέ δε θα είναι αρκετά για το έργο ενός δημιουργού, ενός καλλιτέχνη, ενός οραματιστή, ενός πρωτοπόρου, ενός επαναστάτη, ενός ασυμβίβαστου, ενός φιλόσοφου και ενός αενάως νέου διανοητή.

Από την περίοδο της ανανέωσης της κινηματογραφικής γραφής (1959-1969), στην περίοδο της επαναστατικής κινηματογραφικής γραφής (1969-1972) και, τέλος στην περίοδο της ωριμότητας (1980 και μετά), ο Ζαν Λικ Γκοντάρ δε σταμάτησε να βρίσκεται στον πυρήνα της αναζήτησης τρόπων έκφρασης αποδομώντας και αναδομώντας με μια δική του καλλιτεχνική προσέγγιση της διαλεκτικής.

Στο απόγειο της ωριμότητάς του, το 2001, με την «Ελεγεία του έρωτα» αποχαιρετά τον αιώνα που φεύγει και αφήνει παρακαταθήκη για αυτόν που έρχεται. Ένα τεραστίων διαστάσεων διανοητικό φιλμ, ένα αρμονικά χαώδες δημιούργημα για τη Μνήμη, την Ιστορία, την Αγάπη. Εν τέλει μια ελεγεία στην ανθρώπινη ζωή ατομική και συλλογική και πάντοτε επηρεασμένη από τα όσα συμβαίνουν.

Αλήθεια ποια είναι τα σημαντικά στη ζωή του ανθρώπου; Η μνήμη και η αγάπη, μας λέει ο Γκοντάρ και φροντίζει να το επιβεβαιώσει χρησιμοποιώντας ένα ελευθεριάζων σενάριο, απλά ως πρόφαση, όπως έκανε πάντα. Ένας αόρατος αφηγητής, μονόλογοι και ερωτήματα, πυκνός λόγος, πολιτικός και φιλοσοφικός. «Αληθινά αγαπά εκείνος που αγαπά δίχως μέτρο και όριο», οι εικόνες ακολουθούν μια μη γραμμική τοποθέτηση , οι κλασικές φόρμες αποδιαρθρώνονται, το έγχρωμο ακολουθεί το ασπρόμαυρο, η αυτόματη γραφή γίνεται κινηματογράφος.

Τελικά η ποίηση γίνεται κινηματογράφος ή ο κινηματογράφος ποίηση; Και ποια είναι η θέση του θεατή μπροστά σε ένα τέτοιο «στριφνό» δημιούργημα; Απελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο, δηλαδή της καθοδήγησης του θεατή. Άλλωστε δε θα ήταν καθόλου γκονταρικό το να επιχειρήσω κάτι τέτοιο.

Η ταινία ξεκινά με λόγια που δε βλέπουμε ποιος τα λέει. Μιλούν για ένα σχέδιο: ταινία, θεατρική παράσταση, μυθιστόρημα; Δε γνωρίζουμε. Ένα σχέδιο για τα τέσσερα στάδια της αγάπης: τη συνάντηση, την έλξη, το χωρισμό, την επανασύνδεση. Και ύστερα αρχίζει και ξετυλίγεται ένας καταιγισμός φιλοσοφικών και πολιτικών απόψεων. Με εικόνα και λόγο, άναρχα ριγμένα φαινομενικά αλλά όχι άνευ λόγου και αιτίας. Στο κάτω-κάτω της γραφής αν περιμένατε από τον Γκοντάρ μία συμβατική αφήγηση τότε σε λάθος ταινία μπήκατε.

Το σύνθημα του γαλλικού Μάη του ’68 «η φαντασία στην εξουσία» εμφανίζεται στην ταινία με μία πρόταση που περισσότερο μοιάζει να απευθύνεται στον καθένα από εμάς: «οι περισσότεροι έχουν τα κότσια να ζήσουν τη ζωή τους αλλά όχι και να την φανταστούν». Έτσι κινείται η ιστορία της ανθρωπότητας αλλά και η ιστορία του καθενός ατομικά. Η άποψη πως «ζω για το σήμερα» δεν είναι φιλοσοφία ζωής αλλά μια φιλοσοφίζουσα αρλούμπα. Γιατί τότε δε θα διαφέραμε από τα ζώα, θα ήμασταν ακόμη στα σπήλαια. Η υπέρβαση ανήκει στη φαντασία, αυτήν αλλάζει τους ανθρώπους και τον κόσμο.

Τολμηρό το εγχείρημα του Ιορδάνη Κουμασίδη να ασχοληθεί τόσο διεξοδικά με την «Ελεγεία του έρωτα». Μπράβο του επειδή τολμά να φανταστεί!

                                                                                   Στράτος Κερσανίδης

                                                                                -κριτικός κινηματογράφου-

 

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s