«ΜΑΡΛΕΪ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ. 16/12/2012)

 Ο μιγάδας που έγινε μύθος

Photo of Bob MarleyΤου Στράτου Κερσανίδη

Όλα ξεκινούν από τις ακτές της Γκάνας, από ένα κάστρο στο οποίο συγκεντρώνονταν οι σκλάβοι οι οποίοι επρόκειτο να μεταφερθούν στην Αμερική. Εκεί υπάρχει μία πόρτα την οποία όποιος περνούσε δεν ξαναγυρνούσε πίσω. Ήταν η Έξοδος. Η κάμερα, λοιπόν, χώνεται στην Έξοδο και βγαίνει από την άλλη πλευρά, όπου βλέπουμε και ακούμε τον Μπομπ Μάρλεϊ. Από την Αφρική στην Τζαμάικα, με τη μουσική να ενώνει τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, όπως και η θρησκεία των ρασταφάρι, οπαδός της οποίας υπήρξε ο Μάρλεϊ.

Στην επόμενη σκηνή βλέπουμε το χωριό Σεντ Ανς στην Τζαμάικα, όπου γεννήθηκε ο Μπομπ Μάρλεϊ το 1945 και έτσι ξεκινά η ταινία του Κέβιν Μακντόναλντ, «Μάρλεϊ» (Marley).

Ο πατέρας του ήταν άγγλος στρατιωτικός, γνωστός ως Κάπτεν, και η μητέρα του τζαμαϊκανή. Ο μικρός Μπομπ, από λευκό πατέρα και μαύρη μητέρα, ήταν μιγάδας, κάτι που τον σημάδεψε στα πρώτα χρόνια της ζωής του, αφού ένιωθε πάντα περιθωριοποιημένος και διαφορετικός. Γεννήθηκε με το μουσικό δαιμόνιο μέσα του και στα 16 του χρόνια έκανε την πρώτη του ηχογράφηση. Το 1964 δημιούργησε το πρώτο του συγκρότημα μαζί με τους Πίτερ Τος, Μπάνι Λίβινγκστον, Τζούνιορ Μπρεϊδγουέιτ, Τσέρι Σμιθ και Μπέβερλι Κέλσο και τον επόμενο χρόνο ηχογράφησαν τα πρώτα τους τραγούδια. Το 1966 ο Μπομπ παντρεύτηκε τη Ρίτα, ταξίδεψε στην Αμερική, επέστρεψε μετά ένα χρόνο στην Τζαμάικα και άρχισε να ηχογραφεί συστηματικά. Εκεί μυήθηκε και στο ρασταφαριανισμό, χριστιανική αίρεση της πατρίδας του, η οποία έχει ως βασική αρχή την επιστροφή στη Μητέρα Αφρική. Μάλιστα ο αυτοκράτορας της Αιθιοπίας Χαιλέ Σελασιέ ο Α’ εθεωρείτο ως η συνέχεια του Ιησού στη γη. Στην ταινία βλέπουμε και τη θριαμβευτική υποδοχή που επιφυλάσσουν οι Τζαμαικανοί στο Σελασιέ, όταν επισκέφτηκε το νησί τους.

Στο μεταξύ ο Μπομπ Μάρλεϊ συνεχίζει να ηχογραφεί, να δίνει συναυλίες και η ρέγκε, αναβαπτισμένη με επιρροές ποπ και ροκ που πρόσθεσε ο Μάρλεϊ να λατρεύεται σε ολόκληρο τον κόσμο μαζί με το δημιουργό της. Και αν ήταν αγαπητός σε ολόκληρο τον κόσμο, στην πατρίδα του τα αισθήματα των ανθρώπων απέναντί του άγγιζαν τα όρια της λατρείας. Μετά από μία αποτυχημένη δολοφονική απόπειρα εναντίον του τοι 1976 και τη συναυλία που έδωσε το 1978 για τη συμφιλίωση στη σπαρασσόμενη από τον εμφύλιο Τζαμάικα, ο Μάρλεϊ εθεωρείτο πλέον κάτι σαν εθνικός ήρωας. Για του λόγου το αληθές, σημειώνουμε πως το 1990 η 6η Φεβρουαρίου, ημερομηνία γέννησής του, καθιερώθηκε ως εθνική γιορτή.

Ο Μπομπ Μάρλεϊ πέθανε το Μάιο του 1981 μετά από πολύμηνη μάχη με τον καρκίνο.

Όλα τα παραπάνω στοιχεία της ζωής του Μάρλεϊ υπάρχουν στην ταινία του Μακντόναλντ. Φυσικά, όχι ως ξερή αφήγηση, αλλά μέσα από συνεντεύξεις, πρωτότυπο αρχειακό υλικό και, φυσικά, άφθονη και υπέροχη μουσική.

Ο σκηνοθέτης δεν περιορίστηκε σε ένα απλό βιογραφικό ντοκιμαντέρ. Ήθελε να μπει ποιο βαθιά στη ζωή του μεγάλου αυτού καλλιτέχνη και κοινωνικού αμφισβητία. Για το λόγο αυτό ζήτησε τη συνεργασία της οικογένειας του Μάρλεϊ και των πολύ στενών συνεργατών και φίλων του. Έτσι κατάφερε να συλλέξει ένα μοναδικό υλικό, το οποίο συνδυασμένο με σκηνές από συναυλίες, όπου η μουσική πλημμυρίζει την οθόνη, δημιουργεί ένα εκρηκτικό κινηματογραφικό μείγμα, αντάξιο της εκρηκτικής προσωπικότητας την οποία βιογραφεί. Το «Μάρλεϊ» είναι ένα θαυμάσιο ντοκιμαντέρ, που προσφέρει γνώσεις, συγκινεί, διασκεδάζει. Μια ταινία πλούσια σε εικόνες και ήχο η οποία ξεδιπλώνει με επιτυχία πτυχές της προσωπικότητας ενός μεγάλου καλλιτέχνη και ανθρώπου ο οποίος πλέον έχει μετουσιωθεί σε μύθο.

Πως όμως ο Κέβιν Μακντόναλντ αποφάσισε να γυρίσει αυτήν την ταινία; Ιδού τι λέει ο ίδιος: «Όταν βρισκόμουν στην Ουγκάντα για τα γυρίσματα του ‘Τελευταίου Βασιλιά της Σκωτίας’, ένα πράγμα με εντυπωσίασε. Όπου και αν πήγαινα, συναντούσα παντού φωτογραφίες του Μπομπ Μάρλεϊ και στίχους από τα τραγούδια του σε σημαίες, γκράφιτι, τοίχους και σκεφτόμουν πόσο θαυμάσιο ήταν αυτό! Τα ερωτήματα λοιπόν στα οποία ήθελα διακαώς να δώσω απάντηση με την ταινία ήταν: γιατί ο Μάρλεϊ έχει ακόμα τέτοια απήχηση σε όλο τον κόσμο; γιατί τόσος κόσμος ακόμα ταυτίζεται με τη μουσική του σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι με οποιονδήποτε άλλον καλλιτέχνη; Ήθελα επίσης να κάνω μια ταινία πιο προσωπική και να εξετάσω: ποιος ήταν αυτός ο άνθρωπος; γιατί έγινε τόσο επιτυχημένος; ποιο ήταν το μήνυμα που έδωσε στους ανθρώπους;».

Προσωπικά πιστεύω πως οι περισσότερες απαντήσεις δίνονται στο εξαιρετικό ντοκιμαντέρ που σκηνοθέτησε ο Μακντόναλντ.

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s