«Ο ΚΑΙΣΑΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙ»

Τέχνη πίσω από τα κάγκελα

Η ομορφιά βρίσκεται παντού. Σαν ένα λουλούδι που ανθίζει στα τσιμέντα, η ομορφιά της τέχνης με τη λυτρωτική της δύναμη έχει θέση ακόμη και πίσω από τις κλειδαμπαρωμένες πόρτες των φυλακών. Εκεί όπου οι άνθρωποι βιώνουν τη στέρηση της ελευθερίας πληρώνοντας το αντίτιμο των πράξεών τους, εκεί όπου η ζωή βρίσκεται υπό περιορισμό χωρίς όμως να χάνει την πραγματική της ουσία που είναι η ανάγκη για δημιουργία, επικοινωνία και αναζήτηση.

Οι αδελφοί Πάολο και Βιτόριο Ταβιάνι, 81 και 83 ετών αντίστοιχα, «άρπαξαν» τη Χρυσή Αρκούδα στο φετινό 62ο Φεστιβάλ του Βερολίνου, με την ταινία «Ο Καίσαρας πρέπει να πεθάνει» (Cesaredevemorire) αποδεικνύοντας πως «Ο παλιός είν’ αλλιώς». Μετατρέποντας τη σοφία τους σε νεανικό πάθος και την εμπειρία τους σε σύγχρονη κινηματογραφική ματιά, οι βετεράνοι ιταλοί σκηνοθέτες έδωσαν ένα ακόμη δείγμα της ευφυΐας και του ταλέντου τους. Ευαίσθητοι και πολιτικοποιημένοι «οικοδόμησαν» ένα ντοκιδράμα (σύνθετη λέξη από το ντοκιμαντέρ και το δράμα) γυρισμένο μέσα στις φυλακές ασφαλείας Ρεμπίμπια στα προάστια της Ρώμης. Στην ταινία καταγράφεται η πορεία για το ανέβασμα της παράστασης με το έργο του Σέξπιρ «Ιούλιος Καίσαρ» από τους φυλακισμένους. Άνθρωποι καταδικασμένοι με μεγάλες ποινές για διάφορα αδικήματα, παρελαύνουν μπροστά στην κάμερα η οποία καταγράφει ολόκληρη τη διαδικασία από την αρχή μέχρι το τέλος. Από τις οντισιόν, τις συζητήσεις, τις πρόβες μέχρι την θριαμβευτική παράσταση. Και στο τέλος παρακολουθούμε τους ίδιους ανθρώπους να επιστρέφουν ένας-ένας στα κελιά τους και τις βαριές πόρτες να κλειδώνουν πίσω τους. Είναι η πιο συγκλονιστική στιγμή της ταινίας.

Με μια βαθιά ανθρωπιστική ματιά, οι Ταβιάνι προσεγγίζουν τους φυλακισμένους και μέσα από τις εικόνες τους μιλούν για τον εγκλεισμό, για τη φιλία, για τις σχέσεις εξουσίας, για τα όνειρα των ανθρώπων. Η ταινία είναι γεμάτη συμβολισμούς οι οποίοι αναδύονται μέσα από το σεξπιρικό κείμενο και βρίσκουν αντιστοιχία με τη ζωή και τις σχέσεις των ανθρώπων στη φυλακή. Με ευφυή τρόπο μετατρέπουν τους χώρους των φυλακών –κελιά, διαδρόμους, αίθουσες- σε σκηνικό του έργου. Το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας είναι ασπρόμαυρο εκτός από τη σκηνή της ίδιας της παράστασης, εκεί όπου το χρώμα δίνει το τόνο της επιτυχίας, του θριάμβου των ανθρώπων αυτών να φτάσουν μέχρι το τέλος.

Ταινία υψηλού επιπέδου που μετατρέπει την τέχνη σε ζωή και τη ζωή σε τέχνη. Εντυπωσιακές είναι οι ερμηνείες των εγκλείστων ηθοποιών που κλέβουν την παράσταση.

Αν και νομίζει κανείς πως η ταινία είναι ντοκιμαντέρ, δεν είναι έτσι. Οι Ταβιάνι, όπως δήλωσαν, βάδισαν με βάση το σενάριο που είχαν γράψει, το οποίο ακολούθησαν κατά γράμμα. Όλα ξεκίνησαν όταν μια φίλη τους, τους είχε μιλήσει για μια παράσταση που είχε δει στις φυλακές και είχε συγκλονιστεί. «Έκλαιγε και μας έλεγε ότι είχε να της συμβεί χρόνια κάτι παρόμοιο», λένε. Μετά από αυτό αποφάσιζαν να επισκεφτούν τις φυλακές Ρεμπίμπια και εκεί είδαν τους κρατούμενους που συμμετείχαν σε μια παράσταση με αποσπάσματα από τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη. «Ο καθένας μιλούσε στη δική του διάλεκτο, παραλληλίζοντας στιγμές-στιγμές την ποίηση των ιστοριών του Δάντη με τη δική του ζωή. Θυμηθήκαμε τις κουβέντες και τα δάκρυα της φίλης μας. Νιώσαμε την ανάγκη να ανακαλύψουμε μέσω μιας ταινίας μας την ομορφιά αυτών των ερμηνειών που γεννιούνται στα κελιά των φυλακών, από ανθρώπους περιθωριακούς που ζουν μακριά από τον πολιτισμό», λένε οι Ταβιάνι. Λίγο καιρό επέστρεψαν και ρώτησαν τους κρατούμενους και τον υπεύθυνο για την καλλιτεχνική τους αναμόρφωση, αν ήθελαν να συμμετάσχουν σε μια κινηματογραφική διασκευή του «Ιούλιου Καίσαρα». Συμφώνησαν και έτσι πραγματοποιήθηκε η ταινία. Και καταλήγουν οι αδελφοί Ταβιάνι: «Προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε το κοντράστ της σκοτεινής ζωής τους με την ποιητικότητα που αναβλύζει από τα κείμενα και το λόγο του Σέξπιρ –φιλία και προδοσία, δολοφονία και βασανιστήρια, η τιμή της δύναμης και η αλήθεια. Φτάνοντας βαθιά και εσωτερικά με αυτή τη δουλειά πάνω στο κείμενο, καταλήξαμε ότι κανείς ανακαλύπτει περισσότερο και καλύτερα τον εαυτό του, ειδικώς όταν αφήνει τη σκηνή και τον κόσμο της ώστε να επιστρέψει στα στενά, περιοριστικά όρια του κελιού του».

                                                                                                                                                                  Η ΕΠΟΧΗ 30 Σεπτεμβρίου 2012

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s