«Η ΚΑΛΠΙΚΗ ΛΙΡΑ»

Αόμματος, ελεήστε τον αόμματο…

57 χρόνια μετά από την πρώτη της προβολή, το 1955, επαναπροβάλλεται στους κινηματογράφους μια από τις πιο σημαντικές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου. Πρόκειται για τη θρυλική «Κάλπικη λίρα» του Γιώργου Τζαβέλλα, την οποία ο θεωρητικός του κινηματογράφου Τζορτζ Σαντούλ, ενέταξε ανάμεσα στις καλύτερες ταινίες παγκοσμίως.

Η κάλπικη λίρα» δεν υπήρξε μόνον η μεγαλύτερη καλλιτεχνική και εισπρακτική επιτυχία (στην πρώτη της προβολή έκοψε 217.780 εισιτήρια) εντός συνόρων αλλά και η πρώτη ελληνική ταινία με διεθνή καριέρα, αφού συμμετείχε σε πέντε διεθνή φεστιβάλ -Κάννες, Κάρλοβι Βάρι, Βενετία, Μόσχα και Μπάρι- και βραβεύτηκε στα τρία τελευταία. Και σήμερα είναι η πρώτη ελληνική ταινία που επανακυκλοφορεί μετά από ειδική ψηφιακή επεξεργασία.

Η ταινία είναι σπονδυλωτή και περιλαμβάνει τέσσερις ιστορίες οι οποίες έχουν ως στοιχείο που τις ενώνει μια κάλπικη λίρα η οποία πηγαίνει από χέρι σε χέρι.

Πως όμως «γεννήθηκε» αυτήν η κάλπικη λίρα η οποία ξεγέλασε και πυροδότησε τα όνειρα κάποιων ανθρώπων για μια καλύτερη ζωή; Όλα ξεκίνησαν όταν ένας έντιμος χαράκτης έπεσε θύμα μια μοιραίας γυναίκας και του απατεώνα φίλου της οι οποίοι τον έπεισαν να γίνει… παραχαράκτης. Βέβαια τα πράγματα δεν πήγαν όπως τα υπολόγισαν κι ο ανθρωπάκος έχασε τις οικονομίες του και το μόνο που έμεινε ήταν μια κάλπικη λίρα που όμως ήταν τόσο εμφανώς κάλπικη που δεν έπιανε δεκάρα.

Και κάπως έτσι καταλήγει στα χέρια ενός τυφλού ζητιάνου που έχει όραση γερακιού, αφού η τυφλότητά του είναι τόσο αληθινή όσο και η λίρα της ιστορίας μας. Αυτός αντιλαμβάνεται πως η λίρα είναι κάλπικη και την ξεφορτώνεται πληρώνοντας μ’ αυτή μια πόρνη η οποία όμως δεν παίρνει χαμπάρι περί τίνος πρόκειται αφού η λίρα χάνεται και καταλήγει στα χέρια μια φτωχής ανθοπώλιδος η οποία προσπαθεί να επιβιώσει με την άρρωστη μητέρα της. Η κοπέλα αποφασίζει να πληρώσει έτσι το ενοίκιο στον σκληρό σπιτονοικοκύρη της. Ο τελευταίος όμως, ενώ αντιλαμβάνεται πως η λίρα είναι κάλπικη, σε μια παράξενη στιγμή ανθρωπιάς αποφασίζει να βοηθήσει την κοπέλα και να δεχτεί το νόμισμα. Έτσι η λίρα καταλήγει μέσα σε μια πρωτοχρονιάτικη βασιλόπιτα.

Τυχεροί της χρονιάς, αφού αυτοί κερδίζουν το φλουρί είναι ένα νιόπαντρο ζευγάρι που φυτοζωεί. Εκείνος είναι πτωχός πλην τίμιος ζωγράφος κι εκείνη κόρη πλούσιας οικογένειας η οποία την αποκήρυξε επειδή παντρεύτηκε χωρίς την άδειά της. Όλα του γάμου δύσκολα, κι ακόμη δυσκολότερα κάτω από τέτοιες συνθήκες. Αλλά να που η λίρα έρχεται από το πουθενά στα χέρια τους. Μόνο που είναι κάλπικη…

Κάπως κυλούν σε γενικές γραμμές οι τέσσερις ιστορίες της ταινίας. Πρόκειται για μια ηθογραφική ταινία με έντονα στοιχεία μελοδράματος αλλά και κωμωδίας. Η ταινία διαθέτει μια τεχνική αρτιότητα, πρωτόγνωρη για εκείνα τα χρόνια. Πάνω απ’ όλα όμως ξεχωρίζει για τη σκηνοθεσία του Γιώργου Τζαβέλλα. Μια σκηνοθεσία που διατηρείται σε χαμηλή ένταση, αφού δεν αναλώνεται σε εντυπωσιασμούς ούτε σε σκηνοθετικές ακροβασίες. Διαθέτει στιβαρότητα και δυναμισμό και είναι κυρίως λιτή. Ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Γιώργος Τζαβέλλας συνδέει με μαεστρία τις τέσσερις ιστορίες του, περνώντας με ευκολία από τη μία στην άλλη χωρίς να ξενίζει ή να δημιουργεί χάσματα. Πάνω από μισό αιώνα μετά από την πρώτη της προβολή «Η κάλπικη λίρα» παραμένει φρέσκια και δροσερή. Είναι ένα αληθινό μνημείο τέχνης, μια ταινία που όσες φορές κι αν την έχω δει (και την έχω δει πολλές) δεν τη χορταίνω. Και δεν είναι από νοσταλγία, αυτό μπορώ να σας το επιβεβαιώσω, και είμαι σίγουρος πως συμφωνείται μαζί μου.

Τέλος να σημειώσω πως ακόμη ένα μεγάλο ατού της «Κάλπικης λίρας» είναι οι κορυφαίοι ηθοποιοί που συμμετέχουν: Βασίλης Λογοθετίδης, Ίλυα Λιβυκού, Βαγγέλης Πρωτόπαπας, Μίμης Φωτόπουλος, Σπεράντζα Βρανά, Ορέστης Μακρής, Μαρία Καλαμιώτου, Δημήτρης Χορν, Έλλη Λαμπέτη, Δημήτρης Μυράτ (αφηγητής) Η μουσική είναι του Μάνου Χατζιδάκι. Θέλετε κι άλλα;

                                                                                    Η ΕΠΟΧΗ 14 Απριλίου 2012

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s