«ΦΑΟΥΣΤ»

Η μεγαλειώδης συνάντηση των τεχνών

Ένα από τα σημαντικότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, το «Φάουστ» του Γκέτε αποφάσισε να μεταφέρει στην οθόνη ο ρώσος σκηνοθέτης Αλεξάντερ Σοκούροφ. Φυσικά ο Σοκούροφ δεν παραμένει σε μία πιστή απόδοση του μύθου αλλά ως γνήσιος δημιουργός παρεμβαίνει και παρουσιάζει μία απόδοση ανατρεπτική.

Ο σκηνοθέτης προβαίνει περισσότερο σε μία φιλοσοφική προσέγγιση του έργου σε μία προσπάθεια να αναδείξει αυτό που δε φαίνεται σε πρώτη ανάγνωση.

Ο Σοκούροφ επιχειρεί μια ελεύθερη μεταφορά του αθάνατου έργου του Γκέτε. Ο σκηνοθέτης δε δεσμεύεται από το αρχικό κείμενο αλλά κάνει μία δική του ανάγνωση στα μεγάλα ζητήματα που βάζει το αρχικό κείμενο και επιχειρεί μία παρά πέρα προσέγγιση, πίσω από το κείμενο του γερμανού ποιητή. «Ο Φάουστ δεν είναι ήρωας της λογοτεχνίας. Είναι ένας πραγματικός άνθρωπος με σάρκα και οστά», λέει ο Σοκούροφ. Το ίδιο συμβαίνει και με το Διάβολο, το Μεφιστοφελή, ο οποίος είναι ένας θνητός, συγκεκριμένα ένας τοκογλύφος. Και ο Φάουστ «τα βρίσκει» και κλείνει την περίφημη συμφωνία μαζί του, ευελπιστώντας στο Διαφωτισμό, αφού η Εκκλησία εναντιώνεται στην έρευνα και την επιστήμη. Η καινοτομία της προσέγγισης του Σοκούροφ είναι ότι εδώ, δεν είναι τόσο ο Διάβολος που να προτείνει την ανταλλαγή της ψυχής του Φάουστ αλλά ο ίδιος ο δόκτορας τον προσεγγίζει πρώτος.

Η ταινία προσφέρεται για στοχασμό, καθώς μεγάλα φιλοσοφικά ζητήματα πέφτουν στο τραπέζι. Κι αυτά από έναν άνθρωπο, έναν επιστήμονα, το Φάουστ ο οποίος είναι οραματιστής και ταυτόχρονα θύμα των πιο ταπεινών ενστίκτων. Πέραν του φιλοσοφικού στοχασμού η ίδια η ταινία είναι ένα κομψοτέχνημα. Όλα είναι τοποθετημένα όπως πρέπει, εκεί που πρέπει χωρίς τίποτε να είναι περιττό. Οι ήρωές κινούνται μέσα σε ένα θαυμάσιο σκηνικό, πνιγηρό και αγχώδες. Ο Φάουστ περιφέρεται πάνω κάτω αναζητώντας απαντήσεις στα μεγάλα ζητήματα της ύπαρξης, του κόσμου και της επιστήμης. Το φιλμ κάποιες στιγμές μοιάζει «φορτωμένο», με την πυκνότητα του λόγου και των εικόνων να βαραίνουν τις αντοχές του θεατή. Γι’ αυτό χρειάζεται την απόλυτη προσοχή, την προσήλωση και την υπομονή που απαιτεί κάθε μεγάλο έργο της ανθρώπινης νόησης.

Ο Αλεξάντερ Σοκούροφ εισχωρεί βαθιά στη σκέψη του Γκέτε και η έμπνευσή του πηγαίνει το έργο ακόμη πιο μακριά. Πρόκειται για μία μεγάλη στιγμή, για μία μεγαλειώδη συνάντηση των τεχνών που ένα κολοσσιαίο δημιούργημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας εμπνέει και έχει ως αποτέλεσμα ένα κινηματογραφικό αριστούργημα.

Λέει ο σκηνοθέτης: «Πού βρίσκονται τα σύνορα; Στην κόλαση ή στον παράδεισο; Στην ταινία μου τα όρια αυτά δεν υπάρχουν. Πόσο κοστίζει μια ψυχή; Τίποτε. Είναι τόσο εύκολο να πουληθεί. Το βέβαιο είναι ότι ο Γκαίτε και ο Φάουστ είναι κλειδιά του παγκόσμιου πολιτισμού γιατί μιλούν για την αιώνια πιθανότητα του ανθρώπου να προδώσει, να χαθεί στο σκοτάδι. Και λένε επίσης ότι η νίκη δεν είναι πάντα το τέλος της ιστορίας. Η ήττα μπορεί επίσης να είναι το τέλος. Αν δεν είχε υπάρξει ο Φάουστ, ενδεχομένως να μην είχε υπάρξει ο Ντοστογιέφσκι ή ο Πούσκιν. Χωρίς τον Φάουστ δεν θα υπήρχε λογοτεχνία».

Η ταινία τιμήθηκε με το Χρυσό Λιοντάρι στο φετινό Φεστιβάλ της Βενετίας.

                                                                             Η ΕΠΟΧΗ 3 Δεκεμβρίου 2011

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s