52ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Ο εχθρός που αγάπησα

Η ταινία της Αγγελίνας Νικόνοβα από τη Ρωσία, «Πορτρέτο στο λυκόφως» κέρδισε το Χρυσό Αλέξανδρο στο 52ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης που ολοκληρώθηκε την περασμένη Κυριακή.

Μέσα από την περιπέτεια της Μαρίνας, η οποία ληστεύεται και βιάζεται στη συνέχεια από τρεις αστυνομικούς, η Νικόνοβα μιλά για την καθημερινή βία και ταυτόχρονα ασκεί μία μετωπική κριτική στην κρατική μηχανή και τη διαφθορά του δημόσιου συστήματος. Κι ακόμη μια σκληρή κριτική στην αδιαφορία και την υποκρισία των ανθρώπων αλλά και στις μεγάλες κοινωνικές διαφορές οι οποίες ευνοούν τέτοιες συμπεριφορές. Η Νικόνοβα πλάθει μια ταινία με στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ, ατμοσφαιρική και καλοδουλεμένη. Η ταινία τιμήθηκε και με το βραβείο της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ).

Ο Αργυρός Αλέξανδρος κατέληξε στα χέρια του τσέχου Βάτλαβ Κάντρινκα «80 γράμματα», μια ταινία η οποία τιμήθηκε και από τη Διεθνή Ομοσπονδία Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI). Μια ταινία που αναφέρεται στο 1987,  και την προσπάθεια μιας γυναίκας να εξασφαλίσει τα απαραίτητα έγγραφα για να ταξιδέψει στο εξωτερικό όπου ζει ο άνδρας της. Αργός και κουραστικός ρυθμός που η βράβευσή της εξέπληξε.

Ο Χάλκινος Αλέξανδρος πήγε στον κολομβιανό Αλεχάντρο Λάντες για την ταινία «Πορφίριο» που κινείται στα όρια ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας. Ο Πορφίριο Ραμίρεζ, είναι ένας άνδρας που έμεινε ανάπηρος από την αδέσποτη σφαίρα ενός αστυνομικού και που αδιαφορία του κράτους τον οδήγησε στη διάπραξη αεροπειρατείας. Παρακολουθούμε την καθημερινότητα του Ραμίρεζ την οποία αντιμετωπίζει με αξιοπρέπεια και χιούμορ. Πρωταγωνιστεί ο ίδιος και η σύντροφός του, κάτι που κάνει την ταινία ακόμη πιο δυνατή κι ακόμη πιο αληθινή.

Από το Διεθνές Διαγωνιστικό ξεχώρισαν ακόμη:

Το συγκινητικό πορτρέτο του Μαρσέλ, ενός πωλητή αυτοκινήτων ο οποίος ζει σε μια μικρή πόλη του Κεμπέκ, μας παρουσιάζει ο Σεμπαστιάν Πιλότ στον «Πωλητή». Με διακριτική σκηνοθεσία η οποία οδηγεί αργόσυρτα στην κορύφωση του δράματος, ο Πιλότ δημιουργεί αληθινή συγκίνηση. Χωρίς υστερίες και μελοδραματικές εξάρσεις φέρνει την ιστορία του εκεί που θέλει έχοντας πάντοτε στο επίκεντρο τον άνθρωπο και τα προσωπικά του συναισθήματα.

Ο τούρκος Τολγκά Καρατσελίκ στα «Διόδια» μας αφηγείται την ανιαρή ζωή του Κενάν, ενός 35χρονου υπαλλήλου στα διόδια. Μια πολύ δυνατή ταινία η οποία εξερευνά τον ψυχισμό ενός ανθρώπου ο οποίος ζει την καθημερινή του φυλακή. Ο Καρατσελίκ πιάνει από τα μαλλιά ένα δύσκολο θέμα και καταφέρνει να το φέρει σε πέρας. Μπορεί να κάνει μια μικρή «κοιλιά» στη μέση αλλά αυτό δε φτάνει για να την αποδυναμώσει. Απλώς δίνει την ευκαιρία σε μας τους κριτικούς κινηματογράφου να γράψουμε και καμιά εξυπνάδα!

Ο Τζον ΜακΊλνταφ με την ταινία «Ιδού ο αμνός» αφηγείται μια ιστορία σχέσεων ανάμεσα σε ανθρώπους που ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας. Ανθρώπους διαλυμένους που παρόλα αυτά, αν και αγωνίζονται ο καθένας για την προσωπική τους επιβίωση, δε χάνουν την ανθρωπιά και την ευαισθησία τους. Ένα γλυκόπικρο, συγκινητικό ρόουντ μούβι με έντονο το στοιχείο του ρεαλισμού.

 

Ιδού η γειτονιά μας

Και έρχομαι τώρα στο τμήμα «Ματιές στα Βαλκάνια» που ομολογώ ότι είναι το αγαπημένο μου.

Βλέποντας πολλές ταινίες τις μέρες αυτές, ξαφνικά βρέθηκα μπροστά ΣΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ! Σε μια από εκείνες που χωρίς να αισθάνεσαι πως υπερβάλεις, μπορείς να την αποκαλέσεις αριστούργημα. Και η ταινία αυτή ήταν «Ο εχθρός» του σέρβου Ντέγιαν Ζέτσεβιτς. Η υπόθεση μας μεταφέρει στη Βοσνία, μια βδομάδα μετά το τέλος του πολέμου. Μια ομάδα στρατιωτών έχει αναλάβει να καθαρίσει τα ναρκοπέδια στην περιοχή. Ο καθένας κουβαλά το δικό του φορτίο και τις τραυματικές εμπειρίες του από τον πόλεμο. Όταν όμως ανακαλύπτουν στα χαλάσματα ενός παλιού εργοστασίου έναν άνδρα, οι ισορροπίες αρχίζουν να ανατρέπονται. Οι μουσουλμάνοι το θεωρούν Σατανά, οι χριστιανοί Διάβολο. Στην αρχή κανείς δεν πιστεύει κάτι τέτοιο αλλά σιγά – σιγά αρχίζουν οι αλληλοσκοτωμοί.

Ο Ζέτσεβιτς σκηνοθετεί με τρόπο μαγικό. Η κάμερα κινείται, στριφογυρίσει, διεισδύει.  Η φρίκη του πολέμου αποτυπωμένη στα πρόσωπα των στρατιωτών. Κι ο άγνωστος άνδρας ανάμεσά τους ο καταλύτης των εξελίξεων. Δεν είναι μια ακόμη ταινία για τον πόλεμο στη Βοσνία. Είναι μια δυνατή αλληγορία επάνω στο φόβο, το φανατισμό, τη χειραγώγηση. Όταν οι άνθρωποι έχουν αντικρύσει τη φρίκη του πολέμου και το θάνατο κατάματα, είναι έτοιμοι να πιστέψουν οτιδήποτε. Τελικά αυτό που μας λέει ο σκηνοθέτης είναι πως ο εχθρός δε βρίσκεται απέναντι μας, αλλά ανάμεσά μας και γιατί όχι, μέσα μας! Στο φινάλε όταν ο επιζών στρατιώτης αποφασίζει να χτίσει το «Διάβολο» στο υπόγειο επειδή τον θεωρεί υπαίτιο για την καταστροφή που συνέβη στον ομάδα του, ο αιχμάλωτος του λέει: «Έτσι δε θα μάθεις ποτέ ποιος είμαι». Κι όταν ο στρατιώτης του απαντά «Ξέρω ποιος είσαι» παίρνει την απάντηση η οποία αποτελεί το απαύγασμα της ταινίας: «Σημασία δεν έχει ποιος είμαι εγώ. Σημασία έχει ποιος είσαι εσύ!».

Στη «Συγχώρεση του αίματος» ο αμερικανός Τζόσουα Μάρστον σκηνοθετεί μια ταινία στην Αλβανία με αλβανικό θέμα. Σε ένα χωριό της γειτονικής μας χώρας, κάποιες κτηματικές διαφορές οδηγούν σε φονικό. Έτσι ξεσπά μια βεντέτα ανάμεσα σε δύο οικογένειες. Ο σκηνοθέτης αφηγείται με ρεαλισμό σκιαγραφεί τους χαρακτήρες που εμπλέκονται στο δράμα, προσεγγίζει το κοινωνικό πλαίσιο, προσπαθεί να κατανοήσει. Πρόκειται για μια συγκλονιστική ταινία-μαρτυρία, έναν κινηματογράφο διεισδυτικό που δεν αρκείται στην επιφάνεια των πραγμάτων, ούτε στην εκμετάλλευση ενός αβανταδόρικου θέματος.

Ο ρουμάνος Αντριάν Σιτάρου με τις «Καλύτερες προθέσεις» είναι ένας σκηνοθέτης που ξέρει πολύ καλά τι θέλει. Σκηνοθετεί σε κλειστό χώρο, με νεύρο την ιστορία ενός άνδρα ο οποίος όταν αρρωσταίνει η μητέρα του δείχνει να μην έχει εμπιστοσύνη σε κανέναν γιατρό και κανένα νοσοκομείο. Έτσι συγκρούεται τόσο με τη μητέρα και τον πατέρα του αλλά και με την κοπέλα του.

Στην ταινία «Η πανκ δεν είναι νεκρή» ο Βλαντιμίρ Μπλαζέβσκι από την ΠΓΔΜ αφηγείται την ιστορία επανένωσης ενός πανκ συγκροτήματος.

Η ταινία είναι μια πολύ καλή μαύρη κωμωδία που θυμίζει αντίστοιχες βρετανικές αλλά με βαλκανικό άρωμα. Ο Μπλαζέβσκι δίνει μια εικόνα της σύγχρονης πραγματικότητας στη χώρα του και των εθνικιστικών διαφορών που συχνά κινούνται σε τεντωμένο σχοινί. Με την επανένωση της πολυπολιτισμικής μπάντας, ίσως κάτι θέλει να μας πει.

Στον «Αγαπητικό» ο ρουμάνος Καταλίν Μιτουλέσκου  καταπιάνεται με ένα υπαρκτό πρόβλημα, αυτό της εμπορίας γυναικών. Υιοθετώντας το μινιμαλισμό που χαρακτηρίζει το σύγχρονο ρουμάνικο σινεμά, σκηνοθετεί με ρεαλισμό την πορεία ήρωά του προς την μη ολοκληρωμένη δραπέτευση. Ένα φιλμ λιτό, δυνατό κι αληθινό. Ένα σινεμά που δε χαϊδεύει, αντίθετα προκαλεί εκείνο το σφίξιμο στο στομάχι για τους χαμένους ανθρώπους που, αν κοιτάξουμε καλά, θα τους δούμε ανάμεσά μας.

Αντίθετα, ο Γκαμπριέλ Ακίμ με το «Όνειρο του Άνταλμπερτ» σκηνοθετεί μια κωμωδία βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα που συνέβησαν στη Ρουμανία το Μάιο του 1986, μια μέρα μετά την ιστορική νίκη στα πέναλτι της Στεάουα Βουκουρεστίου εναντίον της Μπαρτσελόνα στο τελικό του τότε κυπέλου πρωταθλητριών Ευρώπης. Ο Ακίμ φτιάχνει μια ταινία γεμάτη νοσταλγία.. Βλέπει, τη συχνά μέχρι γελοιότητας, πραγματικότητα του καθεστώτος Τσαουσέσκου, όχι με μία διάθεση εκ του ασφαλούς προπαγάνδας, αλλά με επίκεντρο τους ανθρώπους και το τι σκαρφιζόταν για να αντιμετωπίσουν την καθημερινότητά τους.

Η ταινία «Αβέ» του βούλγαρου Κοντσταντίν Μπογιάνοφ, είναι ένα ρόουντ μούβι αλλά και ένα ταξίδι στον ψυχισμό των δύο ηρώων Λιτή, προσεγμένη σκηνοθεσία, χωρίς μεγάλες ανατροπές. Ένας φιλμ επικεντρωμένο στις σχέσεις των ανθρώπων και στο πως μπορούν να πλησιάσουν ο ένας τον άλλον μέσα από αντιφάσεις και αντιξοότητες.

Και μία διόρθωση: Στο κείμενο της περασμένης εβδομάδας γράφω για «κακοδουλεμένο σενάριο» αναφερόμενος στην ταινία του Γιώργου Γκικαπέππα «Η πόλη των παιδιών». Εκ των συμφραζομένων συνάγεται πως πρόκειται περί λάθους και πως το σωστό είναι «καλοδουλεμένο σενάριο». Αλλά η βιασύνη και το ό,τι στο πληκτρολόγιο το «κ» βρίσκεται πλάι στο «λ» συνετέλεσαν στη διάπραξη του εγκλήματος. Ζητώ συγνώμη! 

                                                                                                                                          Η ΕΠΟΧΗ 20 Νοεμβρίου 2011

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s