«ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΜΕΛΙΣΣΙΟΥ»

Αποκωδικοποιώντας το μυστήριο της ζωής

Σήμερα θα σας ψιθυρίσω κάτι στο αυτί. Ίσως να μην ακούσετε καλά τι θα σας πως αλλά δεν είναι αυτό το σημαντικό. Εκείνο που μετράει είναι να προσπαθήσετε μόνοι σας να συνδέσετε τα λόγια και να τοποθετήσετε τις δικές σας λέξεις εκεί που σας ξέφυγαν οι δικές μου. Γιατί αυτό ακριβώς είναι και το «Πνεύμα του μελισσιού», η ταινία που σκηνοθέτησε ο Βίκτορ Ερίθε το 1973. Εικόνες σαγηνευτικές που παρασέρνουν μέσα στο δικό τους ανεξήγητο κόσμο, εικόνες μνήμης και γνώσης, εικόνες που δεν εξηγούν τη ζωή, απλά τη δείχνουν. Εξ ου και η γοητεία που προκαλεί η εξερεύνηση και η προσπάθεια να αποκωδικοποιηθούν. Εξ ου και η αίσθηση της θλίψης που προκαλεί η γνώση των πραγμάτων. Κάτι σαν τη γνωριμία της ζωής η οποία έρχεται κουβαλώντας μαζί της τη συνειδητοποίηση του θανάτου.

«Το πνεύμα του μελισσιού» είναι μία ταινία βυθισμένη στα ερωτήματα, Που κινείται σε έναν σύμπαν αναζήτησης απαντήσεων. Για να ξετυλιχθούν όλα αυτά όμως, υπάρχει η ανάγκη ενός «κορμού», όπως ο κορμός του δέντρου, από τον οποίο ξεφυτρώνουν τα κλαδιά. Μας λέει, λοιπόν, ο Ερίθε πως όλα αυτά που βλέπουμε συμβαίνουν σε ένα χωριό της Καστίλης το 1940. Κι εκεί ζει η 6χρονη Άννα με τη μεγαλύτερη αδελφή της Ιζαμπέλ, τον μελισσοκόμο πατέρα της και τη μητέρας της. Όταν μια μέρα στο χωριό φτάνει ο περιφερόμενος κινηματογράφος και προβάλλει την κλασική ταινία «Φρανκεστάιν» με τον Μπορίς Καρλόφ, η μικρή Άννα δυσκολεύεται να αντιληφθεί γιατί το τέρας σκότωσε το κοριτσάκι. Και αναρωτιέται αν είναι όλα αυτά αλήθεια και αν το τέρας ζει η πέθανε. Η Ιζαμπέλ της εξηγεί πως δεν πέθανε κανείς, πως όλα είναι ψέματα και πως το πνεύμα του τέρατος βρίσκεται σε ένα απομακρυσμένο σπίτι. Και η Άννα αρχίζει να το αναζητά και μια μέρα νομίζει πως το βρήκε στο πρόσωπο ενός κυνηγημένου που βρήκε καταφύγιο σε αυτό το σπίτι. Ο άνθρωπος αυτός θα σκοτωθεί από τους διώκτες του και η Άννα θα συνειδητοποιήσει το ψεύδος περί της αθανασίας των πνευμάτων, θα αντικρίσει το θάνατο και αυτήν η γνώση θα τη βυθίσει στη θλίψη.

Η ταινία είναι ένα ταξίδι μύησης, ενηλικίωσης, ένα ταξίδι μυστηριώδες ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία. Και συνάμα είναι μια ματιά στη μοναξιά των μελών της κυψέλης, στη ματαιότητα των πραγμάτων, στη μάχη της επιβίωσης. Τα μέλη της οικογένειας ζουν σε μία απουσία. Ο πατέρας ασχολείται με τη μελέτη της ζωής στην κυψέλη. Η μητέρα απομακρυσμένη από τον άνδρα της στέλνει γράμματα σε κάποιον χαμένο στρατιώτη, πιθανόν παλιό της εραστή. Τα δυο παιδιά ζουν μόνα τους και η Άννα χάνεται σιγά σιγά μέσα στη δική της απομόνωση, στην αναζήτηση του πνεύματος και τέλος στη θλίψη που της προκαλεί η ανακάλυψη μιας πραγματικότητας που της φαίνεται παράλογη.

Ο ταινία του Ερίθε είναι ένας βαθύς στοχασμός, μια εξερεύνηση της παιδικής μας μνήμης, ένα αίνιγμα που αποζητά τη λύση του. Και αυτή τη δίνει ο καθένας όπως μπορεί. Είναι σαν την ποίηση που κινείται ελευθέρως και άνευ περιορισμών για να μιλήσει στη ψυχούλα του καθενός αναλόγως με το χώρο που της δίνει και με τη διάθεση που έχει να ριχτεί επάνω της και να την προσπαθήσει να την κατακτήσει. «Το πνεύμα του μελισσιού» θέλει καθαρή ματιά, κοίταγμα προς τα πίσω, προς το παρελθόν του καθενός τότε που ανακαλύπταμε τον κόσμο και όλα μας φαινόταν μαγικά. Είναι μια ταινία που δεν φωνάζει αλλά μας ψιθυρίζει –όπως λέω στην αρχή- κάτι, κι εμείς δεν έχουμε παρά να τεντώσουμε τα αυτιά μας για να ακούσουμε. Εν προκειμένω, εφόσον μιλάμε για κινηματογράφο, να ανοίξουμε τα μάτια μας για να δούμε βαθιά πίσω από τις εικόνες και να ανακαλύψουμε το μέγα μυστήριο που αφυπνίζει τα βιώματα και τους αιώνιους φόβους μας.

Οι μεθυστικές εικόνες του Ερίθε, είναι δημιούργημα του διευθυντή φωτογραφίας Λουίζ Κοντράδο. Τραγική ειρωνία είναι πως ο Κοντράδο έκανε την ταινία ενώ είχε ήδη αρχίσει να χάνει το φως του εξαιτίας ενός όγκου στον εγκέφαλο, εξαιτίας του οποίου πέθανε λίγα χρονιά μετά. Σχεδόν τυφλός έδινε οδηγίες για τους φωτισμούς ενώ ο βοηθός του προηγουμένως του περιέγραφε τις σκηνές.

Η Άννα Τόρεντ, η μικρή πρωταγωνίστρια είναι συγκλονιστική. Χαρακτηρίστηκε, μάλιστα, ως 9χρονη Γκρέτα Γκάρμπο.

Ο Βίκτορ Ερίθε είναι ένας από τους μεγαλύτερους σκηνοθέτες του ισπανικού κινηματογράφου. Έχει δε γυρίσει μόνον 3 ταινίες: «Το πνεύμα του μελισσιού» (1973), «Ο Νότος» (1982» και «Το όνειρο του φωτός» (1992).

Τις επόμενες τρεις εβδομάδες η στήλη, μαζί με όλη την ΕΠΟΧΗ, θα αποσυρθεί για ξεκούραση. Ραντεβού μετά τις διακοπές με την ελπίδα τα πάντα να είναι καλύτερα για όλους μας.

Η ΕΠΟΧΗ 1 Αυγούστου 2010

Advertisements

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s