«ΕΙΜΑΙ ΠΕΡΙΕΡΓΗ: ΚΙΤΡΙΝΗ» – «ΕΙΜΑΙ ΠΕΡΙΕΡΓΗ: ΜΠΛΕ» – Ένα παιγνιώδες, θρασύ, πολιτικοποιημένο δίπτυχο

«ΕΙΜΑΙ ΠΕΡΙΕΡΓΗ: ΚΙΤΡΙΝΗ» – «ΕΙΜΑΙ ΠΕΡΙΕΡΓΗ: ΜΠΛΕ»

Ένα παιγνιώδες, θρασύ, πολιτικοποιημένο δίπτυχο

curiousΤο 1967 ο κόσμος ήταν πολύ διαφορετικός. Στη Σουηδία η σοσιαλδημοκρατία ήταν καλά ριζωμένη και το πολιτικό σύστημα της χώρας φάνταζε σαν παράδεισος. Στη Ελλάδα η δικτατορία είχε ανατρέψει τη συνταγματική νομιμότητα ενώ παγκοσμίως  η ατμόσφαιρα μύριζε μπαρούτι, καθώς η αμφισβήτηση είχε αρχίσει να αποκτά μαχητική μορφή σε πολλά χημεία του πλανήτη και έμελλε να κορυφωθεί από τον επόμενο χρόνο, το 1968.

Η «αναταραχή» δεν άφησε αλώβητο ούτε το σουηδικό σοσιαλδημοκρατικό θαύμα το οποίο άρχισε να αμφισβητείται εκ των ένδον. Σε αυτό το πλαίσιο ο Βίλγκοτ Σγιόμαν ταράζει τα νερά με το δίπτυχο των ταινιών του «Είμαι περίεργη: Κίτρινη» και «Είμαι περίεργη: Μπλε» που γύρισε με διαφορά λίγων μηνών και προβλήθηκαν στην Ελλάδα μετά την πτώση του στρατιωτικού καθεστώτος.

Πριν όμως φτάσουν στις ελληνικές αίθουσες, οι ταινίες –και ιδίως η «Κίτρινη» που ήταν πρώτη στη σειρά- αντιμετώπισαν ένα σωρό προβλήματα επειδή, εξαιτίας των πολλών ερωτικών σκηνών, θεωρήθηκαν πορνογραφικές. Έγιναν δίκες και τελικά ήρθε η δικαίωση και το κοινό τις αντάμειψε κάνοντας ρεκόρ εισιτηρίων.

Το παρόν κείμενο γράφεται με αφορμή την επαναπροβολή της «Είμαι περίεργη: Κίτρινη», περά τα τέλη Αυγούστου ή αρχές Σεπτεμβρίου από τη εταιρί διανομής ART FREE.

Ερωτισμός και πολιτική

Τα χρώματα των τίτλων, κίτρινη και μπλε, παραπέμπουν ευθέως στα χρώματα της σουηδικής σημαίας. Ο σκηνοθέτης πρωταγωνιστεί μαζί με την Λένα Νίμαν, η οποία είναι και το κεντρικό πρόσωπο γύρω από την οποία ξετυλίγεται η ταινία. Η Λένα είναι μια ελεύθερη κοπέλα η οποία βγάζει τη γλώσσα στις παραδοσιακές αξίες, αμφισβητεί ακόμη και το βετεράνο του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, πατέρα της, επειδή τα παράτησε και γύρισε στην οικογένειά του, κάνει έρωτα διαρκώς με το φίλο της αλλά και με άλλους. Περιφέρεται στην πόλη καβάλα στο ποδήλατό της και μιλάει με τους ανθρώπους, συζητά μαζί τους, τους κάνει ερωτήσεις, προσπαθεί να μάθει τι πιστεύουν για την πολιτική. Εκεί είναι που η ματιά της γίνεται κριτική. Εκεί βλέπει πως το πολιτικό μπορεί να είναι προσωπικό και το αντίθετο. Όταν μάλιστα αναρωτιέται γιατί κάποιοι πρέπει να πάνε για διακοπές στην Ισπανία του Φράνκο τότε ανακαλύπτει το χάσμα μεταξύ πολιτικού και προσωπικού. Η Λένα είναι μια γυναίκα πολιτικοποιημένη, χειραφετημένη, γεμάτη ανησυχίες, ερωτήματα και αμφισβητήσεις. Δε βολεύεται, εξερευνά τον κόσμο και τον ερωτισμό της.

Η σκηνοθεσία του Σγιόμαν είναι επηρεασμένη από το κλίμα εκείνης της εποχής και κυρίως από τον Γκοντάρ και το γαλλικό νέο κύμα (νουβέλ βαγκ – nouvelle vague). Η πραγματικότητα μπολιάζεται με πολλά σουρεαλιστικά στοιχεία, και η μυθοπλασία με το ντοκιμαντέρ, ενώ είναι εμφανώς παρούσα η αγάπη του σκηνοθέτη για το σινεμά βεριτέ (cinema verite – κινηματογράφος αλήθεια). Κάμερα στο χέρι, νευρώδης κίνηση και ένα μοντάζ στο οποίο αναμειγνύονται και αληθινά πλάνα όπως συνεντεύξεις του Ούλοφ Πάλμε, του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, του σοβιετικού ποιητή Γεβγένι Γεφτουσένκο κλπ.

Το δίπτυχο των ταινιών του Βίλγκοτ Σγιόμαν μοιάζει με ένα ελευθεριάζον παιχνίδι, που όμως, έχει μπόλικο θράσος και τόλμη για να μιλήσει και να δείξει πράγματα που μέχρι τότε αποτελούσαν ταμπού. Μέσα από τις ερωτικές αναζητήσεις της Λένας, «ασεβείς και μη αποδεκτές», αναδύεται η πολιτικοποιημένη ματιά του σκηνοθέτη, η κριτική του άποψη απέναντι στην εξουσία αλλά και τους πολίτες που τη στηρίζουν σφυρίζοντας αδιάφορα.

Οι δύο ταινίες λειτουργούν συμπληρωματικά η μία για την άλλη. Ο Σγιόμαν είναι καυστικός και χιουμορίστας, η161 Λένα γδύνεται συνεχώς, φλερτάρει και κάνει έρωτα, εν τέλει όλες οι πράξεις μας είναι πολιτικές και η αμφισβήτηση κοινωνικών δομών και προτύπων αποτελεί υποχρέωση του πολίτη!

Δεν ξέρω εάν και πόσο μπορούν να λειτουργήσουν οι δύο ταινίες εν έτει 2009. Θέλω να πιστεύω πως το κοινό θα ανταποκριθεί και έτσι ίσως κάποιοι αποφασίσουν να γαργαλήσουν το υπογάστριο της καθημερινής κοινωνικής τους ραστώνης και να γίνουν «περίεργοι κόκκινοι»!

                                                                                                                         Η ΕΠΟΧΗ 19 Ιουλίου 2009

2 Σχόλια

  1. ελευθεριάζον

    Μου αρέσει!


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s