ΚΕΝ ΛΟΟΥΤΣ: Η ελπίδα βρίσκεται στην αντίσταση (συνέντευξη)

ΚΕΝ  ΛΟΟΥΤΣ:  Η ελπίδα βρίσκεται στην αντίσταση

ken-loach260

Στην Αθήνα βρέθηκε τον Σεπτέμβριο ο διάσημος Άγγλος σκηνοθέτης Κεν Λόουτς. Καλεσμένος του κινηματογραφικού «Πανοράματος» που διοργανώνει η εφημερίδα «Ελευθεροτυπία» και διευθύνει ο κριτικός κινηματογράφου Νίνος Μικελίδης, παρέλαβε τιμητικό βραβείο από τα χέρια του Θόδωρου Αγγελόπουλου για το σύνολο του έργου του. Τον συναντήσαμε στην ανοιχτή συζήτηση που είχε με το κοινό. Ευχαριστούμε τον Νίνο Μικελίδη που μερίμνησε ώστε να γίνει αυτή η συνομιλία. 

Συνέντευξη Μπάμπης Παπαχαραλάμπους – Φαεινός

 

Κύριε Λόουτς είχατε πριν από λίγο μια ανοιχτή συζήτηση με το ελληνικό κοινό. Δεν δείξατε ούτε αισιόδοξος ούτε απαισιόδοξος. Πως είναι τα πράγματα σήμερα;

Το πρόβλημα που πρέπει να μας απασχολεί, που πρέπει να σκεφτούμε, είναι τι θα πρέπει να ζητήσουμε από τους πολιτικούς και τι πρέπει να έχουμε στην πολιτική μας ατζέντα για απαιτήσεις κλπ.

Σε συναντήσεις σαν τη σημερινή μιλάμε συνήθως για τις ταινίες τις ίδιες και για το πώς γίνεται μια ταινία. Το σημαντικό για μένα και για τους ανθρώπους που συνεργάζομαι δεν είναι το πώς γυρίζεται μια ταινία αλλά γιατί. Για μας είναι ακριβώς το γιατί κάνεις μια ταινία, για ποιο λόγο, γιατί θέλεις αυτή την ταινία και όχι μια άλλη. Αυτά είναι τα μεγάλα ερωτήματα. Μερικές φορές γίνεται μια ταινία γιατί οι άνθρωποι απλά θέλουν να φτιάξουν μια ταινία. Αυτό όμως δεν είναι αρκετό, πρέπει κάποια στιγμή να υπάρχει μια κεντρική ιδέα, ένας στόχος μέσα στη ταινία, που να έχει κάποια αξία. Ο κινηματογράφος είναι ένα μέσο δημόσιο για το κοινό και αυτό πρέπει να τονιστεί. Κι αν είναι να εργαστείς στο χώρο του κινηματογράφου τότε πρέπει να αισθάνεσαι ότι έχεις και μια ευθύνη προς το κοινό σου, μια ευθύνη προς την κοινότητα.

Οι ταινίες απευθύνονται σε ένα κόσμο που είναι πολλές φορές χωρισμένος, που πολλές φορές αλληλοσυγκρούεται, γιατί αυτοί που μας κυβερνάνε μας οδηγούν σε αυτές τις συγκρούσεις και πολλές φορές καταστρέφουν εμάς τους ίδιους και τη κοινωνία. Και ότι είδους ταινία κάνουμε είτε είναι μυστήριο, είτε κωμωδία, είτε άλλο είδος κινηματογραφικό αυτό που πρέπει να βάλουμε είναι το ερώτημα ότι πρέπει να αναδείξουμε ορισμένα πράγματα τα οποία κρύβουνε οι άνθρωποι που μας κυβερνάνε. Δηλαδή τα προβλήματα τα οποία αποφεύγουν να μας θέτουν.

 

Σε αυτό το κλίμα κινείται η βραβευμένη στις Κάννες ταινία σας “Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι”, που αναφέρετε στον απελευθερωτικό αγώνα της Ιρλανδίας.

Η ιστορία του πολέμου στην Ιρλανδία είναι μια κλασσική ιστορία. Είναι ο αγώνας ενάντια στους αποικιοκράτες όπως ήταν η Βρετανία. Σιγά σιγά ο στρατός κατοχής που ήταν ο βρετανικός γίνεται πιο βίαιος για να καταστείλει το κίνημα των Ιρλανδών. Τελικά υπάρχει ο πόλεμος της ανεξαρτησίας όπου η δύναμη η αποικιοκρατική θα τον χάσει. Τότε οι αποικιοκράτες, οι ιμπεριαλιστές, πρέπει να γίνουν πονηροί για να κρατήσουν αυτοί την εξουσία.

Σ’ αυτό τον αγώνα για ανεξαρτησία υπάρχουν δύο πλευρές στους Ιρλανδούς. Η μία θέλει να αλλάξει την κοινωνία υπέρ της πλειοψηφίας των κατοίκων, η άλλη πλευρά απλώς θέλει να δώσει εξουσία στην κυρίαρχη τάξη της ίδιας της χώρας. Η πονηριά των ιμπεριαλιστών ήταν να προσφέρουν ένα τέτοιο σχέδιο που να διχάσει τις δύο πλευρές για να κρατήσουν την εξουσία για τους ίδιους. Δηλαδή το διαίρει και βασίλευε.

Το ενδιαφέρον για το κοινό και στα δύο φιλμ, το “Γη και ελευθερία” και “Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι”, δηλαδή και στον πόλεμο της Ιρλανδίας το 1920 και στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο του 1936 είναι ότι υπήρχε μια πιθανότητα να αντιστραφούν τα πράγματα, να ανατραπούν, πράγμα που δυστυχώς δεν έγινε.

 

Σήμερα υπάρχει μια άπνοια προβληματισμού για τα μεγάλα πολιτικά ζητήματα και από τους διανοητές και από τους πολίτες. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον αντέχει ο πολιτικός κινηματογράφος να αφυπνίσει συνειδήσεις;

Έχουμε συνηθίσει να μην πηγαίνουμε στον κινηματογράφο τόσο πολύ όταν θέλουμε να ασχοληθούμε με άλλα θέματα, με το τι γίνεται στον κόσμο.

Ο Μάικλ Μουρ κάνει ταινίες που είναι στην πραγματικότητα πολιτικά στρατευμένες. Υπάρχει ενδιαφέρον και δίψα για να γίνεται κι ένας τέτοιος κινηματογράφος και αναφέρομαι στον Μάικλ Μουρ γιατί δουλεύει στην Αμερική κι αυτό είναι από μόνο του ενδιαφέρον. Αλλά υπάρχει από παντού ένα ενδιαφέρον για να γίνονται τέτοιες ταινίες.

Εγώ υποστηρίζω ότι ο κινηματογράφος πρέπει να έχει πολυμορφία, την ίδια πολυμορφία που έχουν και τα βιβλία σε μια βιβλιοθήκη. Πιστεύω ότι οι κινηματογραφικές αίθουσες πρέπει να ανήκουν στην κοινότητα, στον Δήμο, όπως ανήκουν οι βιβλιοθήκες. Οι ταινίες να προγραμματίζονται από ανθρώπους που ενδιαφέρονται για τον κινηματογράφο και που ξέρουν κινηματογράφο. Δεν θα έβαζα υπεύθυνο μιας γκαλερί έναν άνθρωπο που ενδιαφέρεται για το fast found.

Μια φορά πήγα σε μια συνάντηση των διευθυντών κινηματογραφικών αιθουσών. Υποτίθεται ότι θα τους μιλούσα για τις ταινίες που παίζουν. Μόνο ένας δύο εμφανίστηκαν για να ακούσουν τι είχα να τους πω. Όταν όμως ένας σηκώθηκε να μιλήσει για το πώς να κρατάς φρέσκο το ποπ κορν όλοι εμφανίστηκαν να ακούσουν τι είχε να πει. Αυτός δεν είναι τρόπος για να διευθύνεις έναν κινηματογράφο.

 

Τι διαδικασία ακολουθείτε για κάθε ταινία σας από την αρχή μέχρι να φτάσει στην αίθουσα;        

Ξεκίνησα φτιάχνοντας ταινίες μυθοπλασίας και γύρισα πολύ λίγα ντοκιμαντέρ. Το δεύτερο πράγμα που έμαθα ήταν πώς να συνεργάζομαι με τον συγγραφέα, τον σεναριογράφο, γιατί είναι μια δουλειά συνεργασίας. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να αφηγηθούμε ιστορίες που να ξεπερνούν την απλή ιστορία της αφήγησης, να πουν κάτι περισσότερο. Προσπαθούμε να φτιάξουμε μια ομάδα από χαρακτήρες που ανάμεσά τους να υπάρχουν συγκρούσεις. Η ιστορία είναι το πώς φτάνεις σε μια λύση μέσα από αυτές τις συγκρούσεις.

Κι αν βρούμε την σωστή ομάδα χαρακτήρων και το θέμα γύρω από το οποίο θα συγκρουστούν, τότε μπορεί να πούμε μια καλή ιστορία που να έχει καλές καταστάσεις μέσα.

Ξεκινάμε μια ιστορία που έχει έναν κόμπο μέσα της και όλη η αφήγηση είναι το πώς να ανοίξει αυτόν τον κόμπο, να τον ξεδιπλώσει.

Αυτή η θεωρία δεν έχει πάντα το αποτέλεσμα που θέλεις, βέβαια.

Ή κάποιες φορές πας με μια αίσθηση, με μια εικόνα ίσως που νομίζεις ότι αυτή μπορεί να την εκμεταλλευτείς και να την εξερευνήσεις.

 

Όλοι εσείς που κάνετε ένα διαφορετικό κινηματογράφο, ιδίως οι ευρωπαίοι, σκέπτεσθαι να κάνετε ένα κοινό μέτωπο απέναντι στη λαίλαπα του αμερικάνικου κινηματογράφου;   

Είναι πολύ μεγάλη ερώτηση (γέλια). Μακάρι να ήξερα την απάντηση. Αυτό που προτείνετε είναι πολύ καλό και θα έπρεπε να είχε γίνει και να υπάρχει ένα μανιφέστο, μια πολιτική ανάλυση για το τι πρέπει να γίνει. Το πρόβλημα αυτή τη στιγμή στη χώρα μου, στην Αγγλία, είναι ότι δεν έχουμε την πολιτική βάση, την πολιτική δομή για να αντιμετωπίσουμε τον αμερικάνικο κινηματογράφο. Όλοι οι πολιτικοί από την εποχή της Θάτσερ μέχρι σήμερα ήταν να τα τραβήξουν όλα προς τα δεξιά. Κι έτσι σήμερα στην Αγγλία δεν υπάρχει ένα πολιτικό κόμμα της Αριστεράς, ένα καθαρά πολιτικό κόμμα. Τα κόμματα που ονομάζονται σοσιαλιστικά είναι δυστυχώς της ελεύθερης αγοράς. Το πρόβλημα της Ευρώπης, κι όχι μόνο στον κινηματογράφο, είναι να υπάρχει ένα πολιτικό πρόγραμμα προς τα αριστερά που να λύσει όλα αυτά τα θέματα, την ισότητα, το εμπόριο κι όλα αυτά. Αν ξέρετε αριστερούς σκηνοθέτες που να θέλουν να υπογράψουν ένα τέτοιο μανιφέστο πέστε το για να βάλω κι εγώ την υπογραφή μου (γέλια).

 

Το παλιό αγγλικό κίνημα του “free cinema” έχει σήμερα κάποια απήχηση;

Το “free cinema” ήταν μια σύντομη κίνηση στην Αγγλία στα τέλη του ’60. Δυστυχώς οι περισσότεροι σκηνοθέτες που ανακατεύθηκαν σ’ αυτό το κίνημα πήγαν αργότερα στο Χόλλυγουντ (γέλια). Όπως ο Τζον Σλέσινγκερ, ο Τόνι Ρίτσαρτσον. Έφτιαξαν μερικές καλές ταινίες αλλά ήταν μια πολύ σύντομη άνθηση. Πολύ δύσκολο να απαντήσεις σε τέτοιο ερώτημα.

Εμείς στις δικές μου ταινίες μπορέσαμε να βρούμε χρήματα μέσα από δύο πηγές όταν πήραμε την στήριξη της τηλεόρασης. Κι αυτό είναι υποχρέωση της εθνικής τηλεόρασης σε κάθε χώρα. Να παρέχουν χρήματα για να γυρίζονται ταινίες που να προβάλλονται πρώτα στις αίθουσες και μετά από ένα χρόνο ή μια αρκετά μεγάλη περίοδο να προβάλλονται και στην τηλεόραση. Κι αυτό σημαίνει ότι όταν το χρήμα προέρχεται από τα εθνικά κανάλια οι ταινίες που γυρίζονται, τα θέματα, θα έχουν κάποιο συγκεκριμένο σκοπό. Κι αυτό σημαίνει επίσης ότι δεν χρειάζεται να πάρεις ένα ηθοποιό από μια άλλη χώρα, την Γαλλία ή την Ιταλία ή κάποιον άλλο συνεργάτη στην ταινία για να μπορέσεις να πάρεις χρήματα. Αυτός ήταν ο ένας τρόπος, ο άλλος ήταν ότι καταφέραμε να βρούμε χρήματα γιατί ήταν φθηνές οι ταινίες μας. Ξοδεύαμε ότι ρεαλιστικά μπορούσαμε να πάρουμε πίσω. Και το τρίτο είναι ότι μπορέσαμε να βρούμε λίγα χρήματα κι από διάφορες άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Στην τελευταία μας ταινία πήραμε χρήματα από διάφορες χώρες, Ισπανία, Ιταλία, Βέλγιο, Γερμανία, συνολικά από οκτώ χώρες. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχουν συγκεκριμένες απαιτήσεις πάνω στο θέμα ή τους ηθοποιούς που θα χρησιμοποιήσεις. Αλλά βασικά η ευθύνη έγκειται στις τηλεοράσεις, στα εθνικά κανάλια και στους οργανισμούς όπως τα κέντρα κινηματογράφου στις συγκεκριμένες χώρες, που πρέπει αυτοί να χρηματοδοτούν τις ταινίες.          

  

Τι σημαίνει για σας ο πολιτικός κινηματογράφος;

Αυτή είναι μια μεγάλη ερώτηση. Είναι κάτι που πρέπει να βρουν από μόνοι τους ο σκηνοθέτης και ο σεναριογράφος. Εγώ είχα διάφορες επιδράσεις. Οι ιταλικές ταινίες του ’50, όπου τότε οι άνθρωποι που έβλεπαν τις ταινίες πίστευαν πραγματικά ότι τα πρόσωπα που παρουσιάζονταν στην οθόνη ήταν αυθεντικά. Και κατά δεύτερον οι ταινίες από τις ανατολικές χώρες, ιδιαίτερα την Πολωνία και την Τσεχοσλοβακία. Ιδίως από την Τσεχοσλοβακία όπως οι ταινίες του Γίρι Μέντζελ και του Μίλος Φόρμαν. Όπου υπήρχε πραγματικός σεβασμός για την ανθρωπιά των προσώπων που παρουσίαζαν οι ταινίες. Επίσης από άλλους συναδέλφους όπως ο Ρομπέρ Μπρεσόν που έδιναν μια εικόνα πραγματικών προσώπων και για το πώς ζούσαν οι άνθρωποι αυτοί.

Εγώ σε συνεργασία με τον κάμεραμαν Κρις Μένγκελ προσπαθήσαμε να βρούμε ακριβώς αυτή την πλευρά μέσα από την φωτογραφία, μέσα από την ατμόσφαιρα.

Γιατί είπατε ότι το φως σε μια ταινία πρέπει να είναι δημοκρατικό; (γέλια).

Την ταινία την επηρεάζουν πολλά πράγματα, ακόμα και το φως που πιστεύω ότι μέσα στην ταινία πρέπει να είναι δημοκρατικό. Γιατί συνήθως στις ταινίες ο φωτισμός δεν είναι δημοκρατικός (γέλια). Διότι παλιά στη βιομηχανία λέγανε ότι πρέπει να «φωτίζεις τα λεφτά» (γέλια). Υπήρχε ένα φως που έπεφτε στα μάτια του πρωταγωνιστή ή της πρωταγωνίστριας. Η ιδέα η δικιά μας, ιδιαίτερα του Κρις Μένγκελ ήταν ότι πρέπει να φωτίσεις το χώρο. Ο φωτισμός να γεμίζει τον χώρο και να ακολουθεί τους κανόνες του πραγματικού φωτός και όχι του φωτισμού των ταινιών. Το άλλο στοιχείο που μας ενδιέφερε ήταν η χρήση των φακών. Κι αυτό σε σχέση με το πώς παίζουν οι ηθοποιοί. Επίσης η τεχνοτροπία της κινηματογράφησης πρέπει να είναι απομακρυσμένη από τον χώρο από τον οποίο οι ηθοποιοί ερμηνεύουν τον ρόλο τους. Γιατί η ερμηνεία πρέπει να είναι οικεία όσο το δυνατό περισσότερο. Να μην υπάρχουν επεμβάσεις την ώρα του παιξίματος με φωτισμούς στα μάτια και τέτοια. Γι’ αυτό δεν βάζεις την κάμερα ανάμεσα στους ηθοποιούς αλλά την κρατάς από μακριά για να παρακολουθεί. Και δεν βάζεις το φως να λάμπει στα μάτια του ηθοποιού (γέλια). Και κάνεις ότι μπορείς περισσότερο ώστε το μέρος που παίζεται η σκηνή να φαίνεται όσο πιο αυθεντικό γίνεται. Γι’ αυτό, για να επιστρέψουμε στους φακούς, οι φακοί που χρησιμοποιούμε δεν πρέπει να είναι ευρυγώνιοι αλλά όσο το δυνατό πιο μέτριοι που να κρατούν το χώρο εκεί που θες. Κι αυτός είναι ένας τρόπος για να βλέπεις τα πρόσωπα πιο συμπαθητικά. Γιατί αν βάλλεις το φακό κοντά τους και είναι ευρυγώνιος, διαστρεβλώνεις τα πρόσωπα, μοιάζουν με ψάρια μέσα στο νερό. Γι’ αυτό ένας φακός που είναι πιο συμπαθητικός προς τον χαραχτήρα κάνει και τον χαραχτήρα αυτό πιο συμπαθητικό προς τον θεατή. Τουλάχιστον έτσι τον βλέπουμε.

Το άλλο στοιχείο είναι το μοντάζ όπου αφήνεις χρόνο ώστε οι άνθρωποι να φαίνονται πιο φυσικοί και να καταλαβαίνεις καλύτερα, παρά να έχεις ένα γρήγορο μοντάζ.

 

Στις ταινίες σας τα πρόσωπα είναι πολύ ζωντανά και αληθινά, δεν νομίζω όμως ότι αυτό οφείλεται μόνο στο φως, υπάρχει και κάτι άλλο έτσι δεν είναι;

Δεν είναι εύκολο να απαντήσω ακριβώς αλλά είναι πολύ απλό. Το πιο σημαντικό σε μια ταινία είναι το σενάριο. Το δεύτερο πιο σημαντικό είναι να βρεις ανθρώπους που να ζωντανέψουν αυτό το σενάριο. Να βρεις ανθρώπους που το κοινό να πιστέψει ότι είναι πράγματι τα πρόσωπα που θέλεις να παρουσιάσεις στη ταινία. Και η έρευνα για να βρεις αυτά τα πρόσωπα είναι πολύ μεγάλη διαδικασία. Εμείς βλέπουμε όλους τους ηθοποιούς που πιστεύουμε ότι ταιριάζουνε στα πρόσωπα που ψάχνουμε. Κλασσικά είναι ηθοποιοί αυτοί. Αλλά και άνθρωποι που έχουνε κάποια σχέση κάποια στιγμή με την ιστορία που θέλουμε να διηγηθούμε. Είναι ένα δύο πράγματα που δεν μπορείς να αλλάξεις γιατί μια ερμηνεία στη ταινία δεν είναι όπως μια ερμηνεία στο θέατρο. Γιατί στο θέατρο ο ηθοποιός πρέπει να ξέρει όλη τη διαδικασία από την αρχή ως το τέλος, το πώς θα κινηθεί, πως θα αλλάξει, πως θα κλάψει αν χρειαστεί, από την αρχή πρέπει να τα ξέρει όλα αυτά. Ενώ στον κινηματογράφο ο ηθοποιός πρέπει να βγάλει στην επιφάνεια την αλήθεια εκείνης της συγκεκριμένης στιγμής. Γι’ αυτό πρέπει να ξέρουν τι έχει προηγηθεί, πρέπει να ξέρουν για παράδειγμα ότι είναι στην ίδια κοινωνική τάξη. Πρέπει να ξέρουν την οικογενειακή ιστορία, την επαγγελματική ιστορία, όλα αυτά. Κι όσο να βρούμε αυτούς τους ανθρώπους πρέπει να δημιουργήσουμε μια μικρή εμπειρία του τι είχε προηγηθεί. Για παράδειγμα στη ταινία για την Ιρλανδία οι νέοι άντρες που ερμήνευαν τους αγωνιστές πέρασαν μερικές εβδομάδες με αξιωματικούς του ιρλανδικού στρατού για να τους μάθουν ακριβώς τι έπρεπε να κάνουν. Ήταν πολύ δύσκολη δουλειά, σκληρή δουλειά. Και στο τέλος της βδομάδας όλοι αυτοί οι νέοι ήξεραν πραγματικά τον χαραχτήρα τους. Ήξεραν ότι πάντα αργούσαν, ο ένας του πονούσε η πλάτη του, ο άλλος κυνηγούσε τα κορίτσια. Υπήρχε μια προσωπικότητα στην ομάδα. Η δουλειά μου είναι να τους πάρω να περάσουν μέσα από την ιστορία και να έχουν την εμπειρία της ιστορίας όσο καλύτερα μπορούσαν

Ένα σημαντικό πράγμα είναι το ότι όταν γυρίζουμε γυρίζουμε κατά χρονολογική σειρά, κατά την σειρά που είναι η αφήγηση στο σενάριο. Γιατί την σκηνή που γυρίζουμε σήμερα μπορούμε να την εξερευνήσουμε και πράγματα που θα βρούμε σ’ αυτήν θα τα συνεχίσουμε στη σκηνή που θα ακολουθήσει την επόμενη μέρα. Ενώ αν γυρίσεις την σκηνή της επόμενης πιο πριν από την σημερινή έχεις κλείσει πια τις εξόδους και δεν μπορείς να εξερευνήσεις και να χρησιμοποιήσεις για να προχωρήσεις. Και το άλλο στοιχείο είναι να μην δείξεις στον ηθοποιό ολόκληρο το σενάριο. Ώστε όταν υπάρχει μια έκπληξη μέσα να μπορέσουμε να γράψουμε αληθινά την έκπληξη στο φιλμ. Στην ταινία “Ο άνεμος χορεύει το κριθάρι” οι ηθοποιοί βάζανε στοιχήματα μεταξύ τους ποιος θα σκοτωνότανε στη σκηνή (γέλια). Ένας είχε μικρότερο συμβόλαιο από τους άλλους και υποψιαζότανε ότι σίγουρα θα σκοτωνότανε (γέλια).

Στην ίδια ταινία, που ήταν γύρω από δύο αδέρφια, ο ένας φτάνει σε ένα σημείο όπου πρέπει να αποφασίσει να σκοτώσει τον αδερφό του. Ήταν να διατάξει να τον εκτελέσουν. Αυτό δεν το έμαθε παρά την τελευταία βραδιά πριν γυρίσουμε την σκηνή. Και ο άλλος αδερφός που θα εκτελείτο δεν το έμαθε παρά την στιγμή που θα γυρίζαμε την σκηνή. Αν λειτουργήσουν όλα αυτά αφήνουν ένα σοκ που το εκμεταλλεύομαι κατά την διάρκεια του γυρίσματος. Μερικές φορές λειτουργώ διαφορετικά από το πώς έχω σχεδιάσει στο σενάριο να γυριστεί η συγκεκριμένη σκηνή. Το πιο σημαντικό εργαλείο που έχει ο σκηνοθέτης όταν γυρίζει είναι το ένστικτο που έχει ο ηθοποιός τη στιγμή του γυρίσματος. Κι ο σκηνοθέτης πρέπει να προστατεύει αυτή τη δυνατότητα του ηθοποιού να ανταποκρίνεται ενστικτωδώς. Στην ταινία που γύρισα στην Αμερική με μεξικανούς μετανάστες υπήρχε αυτός ο μετανάστης που είχε δύο αδερφές οι οποίες επρόκειτο να έρθουν σε σύγκρουση αλλά την τελευταία στιγμή έγινε διαφορετικά γιατί κατάλαβαν ότι στο σενάριο όπως το παρουσιάζαμε δεν ήταν το σωστό, οι ίδιες αδερφές με τη σχέση τους μας έδειξαν ότι έπρεπε να κάνουμε το αντίθετο από αυτό που υπήρχε στο σενάριο.

 

Θα μπορούσατε να πάρετε έναν ηθοποιό που να είναι διάσημος;

Όταν ξεκινά μία ταινία αυτό θα ήταν από τα στοιχεία που θα την επηρέαζαν στην επιλογή. Συνεργάστηκα σε μία ταινία με έναν γνωστό ηθοποιό και ευχαρίστως θα ξανασυνεργαζόμουνα μαζί του. Κατ’ αρχήν πρέπει να βρεις ηθοποιούς που να είναι ευάλωτοι, που να μπορούν να ρισκάρουν. Οι ηθοποιοί οι οποίοι είναι πολύ γνωστοί συνήθως αποφεύγουν να κάνουν αυτό το πράγμα. Γι’ αυτό ένας διάσημος ηθοποιός αν είναι να παίξει έναν ρόλο που δεν έχει σχέση με αυτούς που τον γνωρίζεις ήδη, φοβάται να αποφασίσει να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό.

 

Επειδή οι καιροί αλλάζουν γρήγορα σήμερα, το ίδιο και οι ιδεολογίες, αν γυρίζατε τώρα μια σκηνή που γυρίσατε πριν είκοσι χρόνια θα την γυρίζατε με τον ίδιο τρόπο;

Η σύντομη απάντηση είναι όχι. Γιατί η πρώτη σου ευθύνη είναι στο υλικό που έχεις και στην αλήθεια του πράγματος που θέλεις να παρουσιάσεις. Γι’ αυτό εκείνο απ’ όπου ξεκινάς, εκείνο που ρωτάς πρώτα, είναι ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι, πως βρέθηκαν εκεί, ποια είναι η κατάσταση στην οποία βρέθηκαν. Τα κριτήρια είναι αυτά της κατάστασης την οποία θέλεις να αναλύσεις και που έχεις μπροστά σου την συγκεκριμένη στιγμή. Και σωστά μιλήσατε για ιδεολογία, είναι πολύ σωστό αυτό, αλλά αυτό πληροφορεί το τι κάνεις και αυτό δεν πρέπει να είναι μια απλή επεξήγηση του τι κάνεις, μια απλή εικονογράφηση. Γι’ αυτό δεν γυρίζουμε μια σκηνή για να εικονογραφήσουμε τον διαλεκτικό μας ρεαλισμό, αυτό είναι κάτι που έχεις μέσα στο κεφάλι σου και πρέπει να του δώσεις μια άλλη αίσθηση. Αλλά η ιδεολογία ότι η ελεύθερη αγορά μας λύνει όλα τα προβλήματα του σήμερα είναι εντελώς αναληθής, είναι ψεύτικη και αποτυχημένη.

 

Πως γράφετε τα σενάριά σας, ακολουθείτε κάποιες συνταγές ή έχετε δικό σας τρόπο;            

Το δύσκολο είναι να βρεις ακριβώς εκείνα τα σημεία που θα φωτίσουν γενικότερα τα πράγματα, όχι απλώς να είναι συναισθηματικό το αποτέλεσμα αλλά να δώσεις μια ευρύτητα σε αυτά που θέλεις να πεις και έτσι να αγγίξουν την καρδιά σου. 

Γνωρίζω τους κανόνες της δομής, πώς να γράφεται  ένα σενάριο αλλά δεν ξέρω τίποτα από συνταγές. Οποιουδήποτε είδους συνταγές είναι βλακώδης, δεν έχουν αξία. Αλλά υπάρχουν πράγματα που μπορείς να μάθεις από την ιστορία του θεάτρου, από την δομή των θεατρικών έργων κι εγώ μεγάλωσα μελετώντας τον Σέξπιρ και τα ιστορικά δράματά του όπου μαζεύονται οι άνθρωποι σ’ ένα δωμάτιο και μιλούν για πολιτική κλπ. Και σε αυτά τα ιστορικά δράματα υπήρχε και χώρος και για κωμωδία που μπορεί να μην ήταν στο κεντρικό θέμα αλλά είχε κάποιο αντίκτυπο στο ίδιο το έργο. Δεν υπάρχουν κανόνες στην πραγματικότητα αλλά υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούμε να μάθουμε από τους μεγάλους δραματουργούς.

 

Υπάρχει τρόπος να ελέγξουμε το Χόλιγουντ και τους μάνατζερ ώστε να βοηθήσουν ένα κινηματογράφο σαν τον δικό σας;

Χαίρομαι που ακούω τέτοια πράγματα (γέλια). Υπάρχει μια άλλη Αμερική που συνήθως προτιμάμε να ξεχνάμε. Υπάρχει μια δυνατή ιστορία των εργατικών συνδικάτων. Όταν γυρίζαμε στο Λος Άντζελες οι υπεύθυνοι των εργατικών σωματείων μας βοήθησαν, ήταν καταπληκτικοί και μακάρι να ήταν το ίδιο και οι αντίστοιχοι στη Βρετανία. Αλλά οι προπαγανδιστές της δεξιάς πλευράς είναι τόσο πονηροί και ισχυροί που δεν μαθαίνουμε γι’ αυτή την πλευρά. Δυστυχώς όμως όταν οι ευρωπαίοι σκηνοθέτες πηγαίνουν στην Αμερική, συνήθως η δουλειά τους υπονομεύεται από την βιομηχανία.    

 Μεγάλο μέρος της συνέντευξης δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΠΛΑΤΕΙΑ2310, τεύχος 25, Δεκέμβριος 2008

 

 

1 σχόλιο

  1. Thank you a bunch for sharing this with all people you really recognize
    what you’re talking approximately! Bookmarked. Please additionally seek advice from my web site
    =). We will have a link exchange contract among us. my artifact best corded electric mowers agreenhand

    Μου αρέσει!


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s