«ΤΟ ΚΥΜΑ» και ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ – Φασισμός ένα εκκολαπτόμενο μικρόβιο

«ΤΟ ΚΥΜΑ» και ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Φασισμός ένα εκκολαπτόμενο μικρόβιο

the_wave

Το κύμα έρχεται αργά. Στην αρχή σαν απαλός υδάτινος κυματισμός. Πλησιάζοντας προς την ξηρά μεγαλώνει, αρχίζει να δυναμώνει, να αγριεύει, γίνεται τεράστιο και όταν ξεσπά στην ακτή, ουαί κι αλίμονο! Παρασέρνει τα πάντα, μπορεί να γίνει καταστροφικό τσουνάμι και να σπείρει την καταστροφή και τον όλεθρο.

Κάπως έτσι ξεκίνησε το φαινόμενο του εθνικοσοσιαλισμού στην Ευρώπη. Ξεκίνησε σαν αστείο, κανείς δεν έπαιρνε στα σοβαρά τον Χίτλερ και τους ομοίους του, και όταν τον πήραν ήταν ήδη αργά.

Θα μπορούσε άραγε να γεννηθεί ξανά; «Έδειχνα ανέκαθεν ένα ειδικό ενδιαφέρον για την ιστορία της ναζιστικής Γερμανίας. Για το αν μπορεί να υπάρξει φασισμός ξανά, για το πώς λειτουργεί το φασιστικό σύστημα, το πώς μπορεί να εκτροχιαστούν οι άνθρωποι από το δρόμο τους», λέει ο σκηνοθέτης της ταινίας «Το κύμα», Ντένις Γκάνσελ. Με αφορμή το βιβλίο του Τοντ Στράσερ, ο οποίος έγραφε με το ψευδώνυμο Μάρτιν Ρούε, «Το τρίτο κύμα», ο σκηνοθέτης βρίσκει την ευκαιρία να παρουσιάσει αυτόν ακριβώς τον «εκτροχιασμό» των ανθρώπων.

Ένα εφιαλτικό πείραμα

Το 1967, ένας καθηγητής ιστορίας στις ΗΠΑ, ο Ρον Τζόουνς, δέχτηκε την εξής ερώτηση από έναν μαθητή: «με ποιο τρόπο ο γερμανικός λαός αγνοεί τη σφαγή των Εβραίων;». Στη συζήτηση που ακολούθησε οι μαθητές υποστήριξαν πως δεν είναι δυνατόν να ξανασυμβεί κάτι παρόμοιο με το φασισμό στις ΗΠΑ.  Ο καθηγητής αποφάσισε να κάνει ένα πείραμα. Γι μια εβδομάδα οι μαθητές θα λειτουργούσαν με αυστηρή πειθαρχία στην τάξη, υπακούοντας στον αρχηγό –δηλαδή τον ίδιο τον καθηγητή. Δημιούργησαν έναν χαιρετισμό, φόρεσαν τα ίδια ρούχα και π0ήρανβ ένα όνομα: Τρίτο Κύμα, με σαφή αναφορά στο Τρίτο Ράιχ. Το αποτέλεσμα του πειράματος ήταν συγκλονιστικό. Άρχισε να εξαπλώνεται, οι μαθητές άρχισαν να νιώθουν πως κάπου ανήκουν, οι αντίθετοι αποκλείονταν, άρχισαν να εμφανίζονται φαινόμενα βίας προς τους «αντιφρονούντες».

Ο Ντένις Γκάνσελ, μεταφέρει τη δράση στη Γερμανία –όπου το βιβλίο του Στράσερ, αποτελεί μέρος της διδακτέας ύλης στα σχολέια- όπου ο καθηγητής Ράινερ Βένκερ, ένας προοδευτικός άνθρωπος με αναρχικές ιδέες, αποφασίζει να δείξει στους μαθητές του πως ο κίνδυνος πάντα ελλοχεύει, ο φασισμός καραδοκεί απλά περιμένει τις κατάλληλες συνθήκες για να «σκάσει μύτη». Αναλαμβάνει, λοιπόν, το ρόλο του Ηγέτη (Φίρερ), οι μαθητές το ρόλο των υπηκόων και το πείραμα ξεκινά. Σύντομα οι μαθητές ανταποκρίνονται με ενθουσιασμό, πειθαρχούν σε κανόνες που σε άλλες περιπτώσεις δε θα το έκαναν, ντύνονται ομοιόμορφα, επινοούν σήμα και χαιρετισμό, αρχίζουν να νιώθουν μέλη μιας ομάδας, ο φτωχός αρχίζει να νιώθει ίδιος με τον πλούσιο συμμαθητή του, οι άσχημες κοπέλες ίσες με τις ομορφότερες, ο ξένος ίσος με το γερμανό. Όσοι δυσπιστούν εξοστρακίζονται, θεωρούνται απόβλητοι, πέφτουν ακόμη και θύματα βίαιης συμπεριφοράς. Το πείραμα έχει ξεφύγει. Το Τρίτο Κύμα έχει δυναμώσει και δεν αργεί να ξεσπάσει η βία. Φτάνουμε σε ένα φινάλε δραματικό, όπου η σύγκρουση πλέον είναι ανεξέλεγκτη. Ο καθηγητής ζητά να σταματήσουν αφού το πείραμα ολοκληρώθηκε και απεδείχθη πως όλα είναι πιθανά, πως ο φασισμός μπορεί να εμφανιστεί από το πουθενά, αλλά υπάρχουν μαθητές που φοβούνται να μείνουν ξανά μόνοι, έξω από την ομάδα, έξω από την «οικογένειά» του, όπως θεωρούσαν το Κύμα.

Ταινία – γροθιά, μια συγκλονιστική διερεύνηση επάνω στο φαινόμενο γέννησης και ανάπτυξης του φασισμού. Μια ταινία που οφείλουμε να δούμε και να μην αναρωτιόμαστε απλά, για το «πως είναι δυνατόν να ανεβαίνει η ακροδεξιά στην Ευρώπη;».  Ανεβαίνει σύντροφοι κι εμείς ας μην κάνουμε ως μωρές παρθένες που δεν καταλαβαίνουμε! (από 13 Νοεμβρίου στους κινηματογράφους).

Αντιφασιστικό φεστιβάλ στην Αφαία

Από τη μια «Το κύμα» από την άλλη το Αντιφασιστικό Φεστιβάλ Κινηματογράφου, που με τις ταινίες του κρατά ζωντανή τη μνήμη και μας υπενθυμίζει «πως πρέπει να προσέχουμε, γιατί το κακό μπορεί να ξεσπάσει από στιγμή σε στιγμή!

Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθούν 31 συνολικά ταινίες, ευρωπαϊκής και αμερικανικής παραγωγής και συμπαραγωγής. Σημαντική παρουσία στον αντιφασιστικό κινηματογράφο και στο θεματικό αφιέρωμα της New Star, έχουν οι ταινίες από τη Γαλλία και τη Γερμανία, δύο από τις χώρες που η κατοχή και συγχρόνως η αντίσταση κατέλαβαν μεγάλο κεφάλαιο στην ιστορία τους.

Το πλούσιο πρόγραμμα του Φεστιβάλ εκτός από ένα μεγάλο εύρος ταινιών περιλαμβάνει και ταινίες – δείγματα της ιδιαίτερης σκηνοθετικής δυνατότητας μεγάλων και αξιόλογων σκηνοθετών όπως ο Ίγκμαρ Μπέργκμαν («Το Αυγό του Φιδιού»), ο Αλέν Ρενέ («Νύχτα και Καταχνιά»), ο Πιερ Πάολο Παζολίνι («Σαλό, 120 Μέρες στα Σόδομα»), ο Φόλκερ Σλέντορφ («Το ταμπούρλο»), ο Αντρέι Ταρκόφσκι («Τα Παιδικά Χρόνια του Ιβάν») και πολλοί άλλοι και καταξιωμένοι σκηνοθέτες. Δεν είναι τυχαίο πως οι περισσότερες από αυτές έχουν διακριθεί και προβληθεί κατά καιρούς στα μεγαλύτερα φεστιβάλ του κόσμου.

Από τις 13 έως τις 16 Νοεμβρίου στον κινηματογράφο ΑΦΑΙΑ, Δημοσθένους 96, Καλλιθέα. Περισσότερες πληροφορίες www.afaianewstar.gr

                                                                                         Η ΕΠΟΧΗ 9 Νοεμβρίου 2008

2 Σχόλια

  1. […]  Αναδημοσίευση από τον Στράτο Κερσανίδη […]

    Μου αρέσει!

  2. […] Στράτος Κερσανίδης για “ΤΟ ΚΥΜΑ” […]

    Μου αρέσει!


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s